Kto i kiedy musi składać w ciągu roku deklaracje PIT

Osoby dorabiające do pensji niekiedy muszą samodzielnie wpłacać zaliczki na podatek dochodowy od zarobków uzyskanych w kraju lub za granicą. W przypadku dochodów krajowych istnieje obowiązek comiesięcznego rozliczania podatku. Przy dochodach zagranicznych rozliczenia zaliczek w ciągu roku dokonuje się raz w miesiącu następnym po miesiącu powrotu do kraju. Służy do tego deklaracja o wysokości uzyskanego dochodu PIT-53.

Osoby powracające z pracy za granicą powinny złożyć deklarację podatkową i wpłacić zaliczkę na podatek od zarobionych tam pieniędzy. Obowiązek ten nie dotyczy wszystkich i zależy od kraju, w którym polski podatnik uzyskał dochody. Przepis zobowiązujący do złożenia deklaracji i wpłacenia zaliczki na podatek od zarobków uzyskanych za granicą znajduje się w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oprócz tego podatnicy są zobowiązani rozliczyć się z dochodów zagranicznych w zeznaniu rocznym. Dochody te opodatkowuje się, uwzględniając umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które Polska zawarła z poszczególnymi krajami. W umowach przewidziane są dwie metody unikania podwójnego opodatkowania: metoda wyłączenia z progresją (np. Niemcy, Szwajcaria, Irlandia) oraz metoda proporcjonalnego odliczenia (np. Wielka Brytania, Holandia, Stany Zjednoczone). Ogólny przepis stanowi, że podatnicy czasowo przebywający za granicą, którzy osiągają dochody ze źródeł przychodów położonych poza terytorium Polski, są zobowiązani wpłacić zaliczkę na podatek w wysokości 19 proc. tych dochodów. Należy to zrobić do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił powrót do kraju. W tym terminie należy też złożyć deklarację PIT-53. Jest to obowiązek niezależny od złożenia zeznania rocznego PIT-36.

Jednak rozliczenie i złożenie PIT-53 nie dotyczy wszystkich podatników, a tylko tych, którzy uzyskują dochody zagraniczne, do których stosuje się metodę proporcjonalnego odliczenia. Jest to jedna z metod unikania podwójnego opodatkowania. Należy przypomnieć, że przy drugiej metodzie, tj. metodzie wyłączenia z progresją, dochody zagraniczne są wolne od podatku. Uwzględnia się je tylko w celu obliczenia stopy procentowej, która ma zastosowanie do opodatkowania dochodów polskich. Jeżeli nie uzyskamy w kraju żadnych dochodów, nie musimy składać nawet zeznania rocznego z dochodów zarobionych za granicą.

W przypadku gdy polski podatnik oprócz dochodów z zagranicy zwolnionych z podatku w kraju uzyskał dochody podlegające opodatkowaniu w Polsce, obowiązek zapłaty zaliczek powstanie jedynie w odniesieniu do dochodów ze źródeł położonych na terytorium Polski. Przy dochodach z zagranicy nie ma obowiązku składania deklaracji PIT-53 i zapłaty zaliczek na podatek. Potwierdzają to interpretacje wydawane przez organy podatkowe (pismo Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 8 sierpnia 2005 r., nr BI/005-0001/05).

WAŻNE

Obowiązek złożenia deklaracji i wpłacenia zaliczki w ciągu roku od dochodów zagranicznych dotyczy nie tylko przychodów ze stosunku pracy. Rozliczenia i wpłacenia comiesięcznych zaliczek muszą dokonywać podatnicy, którzy otrzymują z zagranicy emerytury i renty bez pośrednictwa płatnika. Przy czym w tym przypadku deklarację PIT-53 składa się za każdy miesiąc, w którym podatnik uzyskał dochód. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że podatnicy osiągający dochody z emerytur i rent otrzymywanych z zagranicy bez pośrednictwa banków są obowiązani bez wezwania wpłacać w ciągu roku podatkowego zaliczki na podatek dochodowy w następujący sposób:

• obowiązek wpłacania zaliczek powstaje, poczynając od miesiąca, w którym dochody te przekroczyły kwotę powodującą obowiązek zapłacenia podatku, czyli 2790 zł,

• zaliczkę za ten miesiąc stanowi podatek obliczony od tego dochodu według skali podatkowej, zaliczkę za dalsze miesiące ustala się w wysokości różnicy pomiędzy podatkiem należnym od dochodu osiągniętego od początku roku a sumą zaliczek za miesiące poprzednie.

Zaliczki za okres od stycznia do listopada wpłaca się w terminie do dnia 20 każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, a za grudzień – w terminie złożenia zeznania podatkowego. W terminach płatności zaliczek od stycznia do listopada podatnicy są obowiązani składać urzędowi skarbowemu deklaracje o wysokości dochodu osiągniętego od początku roku na formularzu PIT-53. W przypadku gdy wysokość renty lub emerytury zagranicznej nie przekroczy dochodu wolnego, podatnik nie jest zobowiązany do składania miesięcznych deklaracji PIT-53 i wpłacania zaliczek na podatek dochodowy (pismo Drugiego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze z dnia 13 kwietnia 2004 r., nr III/415-31/ISZ/04).

Nie tylko dochody zagraniczne stanowią dla podatników podstawę do złożenia deklaracji PIT-53. Z obowiązkiem tym możemy mieć do czynienia, gdy wykonujemy samodzielną działalność z tytułu np. umowy zlecenia lub o dzieło. Przychody z działalności wykonywanej osobiście podlegają rozliczeniu przez osobę uzyskującą je, gdy jest wykonywana na rzecz podmiotu, który nie występuje w roli płatnika. W takim przypadku to na nas będzie spoczywał obowiązek obliczenia zaliczek na podatek i złożenia deklaracji miesięcznej PIT-53. Od kwoty otrzymanego przychodu, pomniejszonego o ewentualne udokumentowane koszty jego uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne, podatnik powinien wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 19 proc. dochodu za miesiące, w których uzyskała ten dochód i złożyć deklarację PIT-53 w terminie do dnia 20 następnego miesiąca za miesiąc poprzedni, a za grudzień – w terminie zeznania podatkowego do urzędu skarbowego, właściwego według miejsca zamieszkania podatnika. Przychód ten należy wykazać w zeznaniu rocznym.

PRZYCHODY BEZ POŚREDNIKÓW

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl