39 proc. polskich firm padło ofiarą przestępstw gospodarczych

To o 9 pkt proc. więcej niż średnia dla firm z Europy Środkowowschodniej i o 5 pkt proc. więcej niż średnio deklarują przedsiębiorstwa na całym świecie. Z badania wynika, że w ciągu ostatnich dwóch lat odsetek polskich spółek, które uważają, że padły ofiarą przestępstwa gospodarczego, wzrósł o 9 pkt proc.

Eksperci z firmy doradczej PricewaterhouseCoopers (PwC) wyjaśnili podczas wtorkowej konferencji, że na wzrost liczby przestępstw ma wpływ m.in. kryzys ekonomiczny i związane z tym spowolnienie gospodarcze, a także nieefektywność mechanizmów służących zapobieganiu i wykrywaniu nadużyć w polskich firmach.

"Polskę odróżniają od reszty świata mechanizmy wykrywania przestępstw gospodarczych przez firmy. Często te mechanizmy nie istnieją bądź są nieskuteczne, albo spółki zostawiają wykrywanie nadużyć przypadkowi" - powiedział dyrektor w dziale przestępczości gospodarczej ogólnej w PwC Dariusz Cypcer.

Katarzyna Kreft z PwC wyjaśniła, że w czasie kryzysu obserwowana jest większa presja na popełnianie przestępstw, poza tym firmy w ramach oszczędności zwalniają pracowników - także w działach kontrolingu - oraz ograniczają mechanizmy kontrolne. "Niewykluczone, że gdyby mechanizmy wykrywania przestępstw były bardziej skuteczne, to odsetek byłby większy" - powiedziała.

Wśród trzech najczęściej wymienianych przestępstw wskazano sprzeniewierzenie aktywów (61 proc. w Polsce wobec 72 proc. na świecie i 69 proc. w Europie Środkowo-Wschodniej), cyberprzestępstwa (odpowiednio 26 proc., 23 proc. i 18 proc.) oraz korupcję i przekupstwo (26 proc., 24 proc. i 36 proc.)

Najczęściej sprawcy takich przestępstw pochodzą z poza firmy (58 proc.). Spośród pozostałych 42 proc. sprawców działających na niekorzyść własnych firm większość (69 proc.) to osoby należące do kadry kierowniczej. Zwykle jest to mężczyzna w wieku 31-40 lat, o stażu pracy 3-5 lat z wyższym wykształceniem.

"Im wyżej w hierarchii organizacji jest osoba popełniająca przestępstwo, tym jest ona starsza, a przestępstwo ma większy zasięg i powoduje większe straty" - dodał Cypcer.

W badaniu prowadzonym przez PwC wzięło udział 3 tys. 877 firm z 78 krajów, w tym 79 z Polski. Wśród polskich respondentów 65 proc. stanowiło kierownictwo wyższego szczebla i zarząd, 44 proc. ankietowanych firm to spółki giełdowe, 6 proc. to firmy rządowe, 48 proc. należało do sektora prywatnego.