Jak przyjąć do pracy obcokrajowca

1 Pamiętaj, że zatrudniając cudzoziemca, w większości przypadków musisz uzyskać od wojewody zezwolenie na zatrudnienie obcokrajowca. Przed złożeniem wniosku w tej sprawie musisz jednak uzyskać przyrzeczenie wydania takiego dokumentu.

O przyrzeczenie i zezwolenie na wykonywanie pracy przez cudzoziemca w Polsce może ubiegać się tylko przyszły pracodawca. Może jednak upoważnić swojego pełnomocnika lub inną osobę, by w jego imieniu prowadziła sprawy związane z uzyskaniem wspomnianych dokumentów. By pracodawca mógł wystąpić o zgodę na zatrudnienie obcokrajowca, nie może znajdować się w stanie upadłości lub likwidacji. Musi też udokumentować fakt posiadania lokalu na prowadzenie działalności gospodarczej (np. umowę najmu lokalu, zarejestrowaną w urzędzie skarbowym). W jego firmie ponadto musi pracować co najmniej jeden polski pracownik.

Wydanie zezwolenia na zatrudnienie cudzoziemca w Polsce przebiega kilkuetapowo. Pracodawca musi najpierw wnioskować, a następnie otrzymać od wojewody przyrzeczenie wydania cudzoziemcowi zezwolenia na pracę. Stanowi o­no jednocześnie dla obcokrajowca podstawę do ubiegania się o dokumenty legalizujące jego pobyt w Polsce, czyli wizę o symbolu D5 lub decyzję wojewody o zamieszkaniu w naszym kraju na czas oznaczony. Kiedy obcokrajowiec otrzyma już wspomniane dokumenty, wówczas rozpoczyna się procedura wydawania mu zezwolenia na wykonywanie pracy.

Ubiegając się o uzyskanie zezwolenia na zatrudnienie cudzoziemca, pracodawca musi złożyć w tej sprawie pisemny wniosek. Gdyby obcokrajowiec miał wykonywać pracę w innym województwie, niż to, w którym znajduje się siedziba firmy, wówczas pracodawca musi przedłożyć dwa egzemplarze wniosków. Decyzja w sprawie wydania zezwolenia na pracę będzie bowiem wydawana po zasięgnięciu opinii wojewody, na terenie którego obcokrajowiec wykonywałby swoje zadania. Jest uzależniona także od sytuacji na lokalnym rynku pracy. Brana jest pod uwagę również informacja starosty powiatu, w którym pracodawca ma swoją siedzibę, dotycząca możliwości zatrudnienia przez pracodawcę nowych pracowników, sytuacji na lokalnym rynku pracy, a także informacje pracodawcy o podjętych przez niego działaniach dotyczących powierzenia pracy Polakowi.

Trzeba pamiętać, że umowę o pracę z cudzoziemcem można zawrzeć dopiero po odebraniu zezwolenia na pracę dla niego.

2 Powiadom niezwłocznie wojewodę – w formie pisemnej – o zmianie miejsca wykonywania pracy przez obcokrajowca, szczególnie jeśli znajduje się o­no w innym powiecie niż ten, którego dotyczy przyrzeczenie lub zezwolenie.

Jeżeli obcokrajowiec będzie zmieniał miejsce wykonywania pracy, to przyrzeczenie lub zezwolenie na jego pracę u danego pracodawcy nie straci ważności, o ile będzie pracował o­n na terenie powiatu, którego dotyczą wydane przez wojewodę dokumenty. Jeżeli jednak pracownik ten będzie wykonywał swoje zadania w innym powiecie niż ten, w którym zostały wydane przyrzeczenie i zezwolenie na pracę dla niego, wówczas mogą zachować ważność, o ile będzie pozwalać na to sytuacja na lokalnym rynku pracy.

3 Jeżeli zagraniczny specjalista nie ukończy pracy w terminie określonym w zezwoleniu na pracę, wówczas możesz złożyć do wojewody wniosek o przedłużenie okresu ważności wydanego dokumentu.

Wojewoda przedłuży przyrzeczenie lub zezwolenie na wykonywanie pracy przez obcokrajowca, jeżeli zostaną spełnione następujące warunki:

• okres powierzenia cudzoziemcowi pracy będzie następować bezpośrednio po okresie wskazanym w wydanym wcześniej zezwoleniu lub pracodawca złoży wniosek o przedłużenie zezwolenia najpóźniej w ciągu 30 dni przed upływem terminu jego ważności,

• cudzoziemiec nadal będzie pracował na tym samym stanowisku, wykonywał pracę tego samego rodzaju lub pełnił tę samą funkcję jak w wydanym wcześniej zezwoleniu.

Zarówno przyrzeczenie, jak i zezwolenie na pracę wojewoda wydaje na czas określony – nie dłuższy niż okres ważności wizy lub zezwolenia na zamieszkanie w Polsce. Oczywiście, jak już wspomniano, wojewoda może przedłużyć ich okres ważności. Dokumenty te są wydawane dla konkretnego cudzoziemca i konkretnego pracodawcy. Zapisane jest w nich także stanowisko lub rodzaj pracy, jaką będzie wykonywać obcokrajowiec. Jeżeli firma, w której ma pracować cudzoziemiec, zmieni nazwę, jej forma prawna ulegnie przekształceniu lub zakład pracy zostanie podzielony, to wydane już zezwolenia i przyrzeczenia zachowają ważność.

4 Jeżeli cudzoziemiec zrezygnował z pracy, musisz zwrócić wojewodzie obie decyzje (przyrzeczenie na zatrudnienie i zgoda na zatrudnienie cudzoziemca).

Obowiązek zwrotu zezwolenia dotyczy również sytuacji, w których cudzoziemiec zakończył wykonywanie swoich zadań przed upływem terminu, na który dokument został wydany, a także, jeśli w ogóle nie rozpoczął pracy w terminie określonym w zezwoleniu. Pracodawca nie będzie musiał zwracać wspomnianych dokumentów tylko wtedy, gdy opóźnienie w rozpoczęciu pracy przez zagranicznego pracownika nastąpiło w wyniku porozumienia pomiędzy nimi.

TAK. Wojewoda na wniosek pracodawcy może przedłużyć okres ważności wydanego cudzoziemcowi zezwolenia na pracę. Przedłużenie zezwolenia na pracę cudzoziemca jest objęte, zgodnie z ustawą o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, opłatą na Fundusz Pracy w wysokości połowy minimalnego wynagrodzenia. Wydane przyrzeczenie będzie jedynie stanowić o konieczności badania sytuacji na rynku pracy (wydanie przedłużenia zezwolenia na pracę w ramach przyrzeczenia nie wymaga badania rynku pracy).

TAK. Rozporządzenie ministra gospodarki i pracy z dnia 26 maja 2004 r. w sprawie zakazu ograniczeń w sferze wykonywania pracy przez cudzoziemców na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (Dz.U. nr 123, poz. 1293) określa ograniczenia dotyczące wykonywania pracy przez cudzoziemców na terytorium Polski, w stosunku do których stosuje zasadę wzajemności z użyciem środków równoważnych. Niemcy utrzymały ograniczenia w dostępie do swojego rynku pracy polskich pracowników – wprowadziły wraz z Austrią najdłuższy okres przejściowy w tej sprawie, do 2011 r. Wobec tego rząd polski również wprowadził ograniczenia w dostępie do naszego rynku pracy m.in. przez pracowników z Niemiec.

TAK. Sytuację taką określa precyzyjnie art. 88 ust. 8 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który wskazuje, że przyrzeczenie i zezwolenie na pracę są wydawane na czas określony dla danego cudzoziemca i pracodawcy, a także na określone stanowisko lub rodzaj wykonywanej pracy. W tym przypadku warunki, które były podstawą wydania wcześniejszej decyzji, tj. zezwolenia na pracę tego cudzoziemca jako dyrektora ds. marketingu (stanowisko, rodzaj wykonywanej pracy oraz pracodawca), ulegną zmianie, dlatego należy wystąpić o zezwolenie na pracę cudzoziemca z tytułu zawarcia kolejnej umowy z innym pracodawcą/zleceniodawcą i innego rodzaju pracy.