Mikroprzedsiębiorca, Księgi rachunkowe

Utworzenie PPK dla pracowników nie obowiązuje mikroprzedsiębiorcy, któremu wszystkie osoby zatrudnione złożyły deklarację o rezygnacji z dokonywania wpłat do PPK. Zwolnienie to nie jest jednak bezterminowe. Kiedy wszystko się zmienia?

Rozszerzanie obowiązków raportowych na mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa może oznaczać wyższe koszty działalności, więcej formalności i spadek konkurencyjności sektora MŚP. Takie wnioski płyną ze stanowiska Rady Naukowej przy Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców dotyczącego wdrażania JPK-CIT. Eksperci podkreślają, że cyfryzacja administracji jest potrzebna, ale nie może odbywać się kosztem najmniejszych firm.

„AI w mikroprzedsiębiorstwach 2025. Potrzeby, praktyka, bariery” to pierwszy w Polsce raport o wdrażaniu sztucznej inteligencji w mikrofirmach. Pokazuje, że choć 3 na 4 przedsiębiorców dostrzega rolę AI, tylko 3,2% ma wysoką wiedzę w tym obszarze. Największą barierą pozostaje luka kompetencyjna – jak przełożyć możliwości technologii na działania biznesowe.

Od 1 kwietnia 2026 roku w życie wejdzie obowiązkowy Krajowy System e-Faktur (KSeF), który obejmie także najmniejsze firmy. Mikroprzedsiębiorcy o obrotach poniżej 10 tys. zł miesięcznie dostali czas do końca roku, jednak – jak alarmują posłowie i sami przedsiębiorcy – tak niski limit może okazać się pułapką zamiast realnej pomocy. Jest spór o wysokość progu!

Wdrożenie PPK to przede wszystkim wybór instytucji finansowej i zawarcie umowy o zarządzanie oraz umowy o prowadzenie PPK. Podmiot zatrudniający musi pamiętać o ważnych terminach: 10 dni i 3 miesiące. Jakie obowiązki ma pracodawca? Co z mikroprzedsiębiorcą?

Nowelizacja z 6 grudnia 2024 r. do ustawy o rachunkowości, podwyższyła od 1 stycznia 2025 r. limit przychodów dla prowadzenia ksiąg rachunkowych. Limit ten od nowego roku wynosi równowartość 2,5 mln euro. Ten nowy limit jest stosowany do roku obrotowego rozpoczynającego się po 31 grudnia 2024 r.

Od 1 stycznia 2026 r. podatnicy PIT, którzy prowadzą księgi rachunkowe i mają obowiązek przesyłania JPK_V7M/K - będą musieli prowadzić te księgi w formie elektronicznej przy użyciu programów komputerowych. Te elektroniczne księgi rachunkowe będą musiały być przekazywane do właściwego naczelnika urzędu skarbowego w ustrukturyzowanej formie (pliki JPK) od 2027 roku. Na początku kwietnia 2025 r. Minister Finansów przygotował projekt nowego rozporządzenia w sprawie w sprawie dodatkowych danych, o które należy uzupełnić prowadzone księgi rachunkowe i ewidencję środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych - podlegające przekazaniu w formie elektronicznej na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rozporządzenie to zacznie obowiązywać także od 1 stycznia 2026 r.

Papierowy bałagan w dokumentacji firmowej. Dlaczego tradycyjne przechowywanie dokumentów sprawia tyle problemów? Co musisz wiedzieć, aby to zmienić?

Od 1 stycznia 2025 roku w życie wejdą zmiany dotyczące limitu przychodów zobowiązujących do prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych. Zgodnie  z nowelizacją ustawy o rachunkowości, próg ten wzrośnie z obecnych 2 mln euro do 2,5 mln euro.

Właściciele małych gospodarstw, którzy prowadzą produkcję ekologiczną lub planują wprowadzanie żywności na rynek w ramach krótkich łańcuchów dostaw, jeszcze do 22 sierpnia mogą ubiegać się o wsparcie nawet 120 tys. zł. Pomoc pochodzi z interwencji „Rozwój małych gospodarstw” Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej 2023-2027.

W dniu 23 maja 2024 r. Senat zaakceptował bez poprawek ustawę wprowadzającą tzw. wakacje składkowe dla przedsiębiorców. Teraz ustawa trafi do Prezydenta RP do podpisu.

Przejścia na estoński CIT w trakcie roku podatkowego wymaga zamknięcia ksiąg rachunkowych i sporządzenia sprawozdania finansowego. Fiskus twierdził, że obowiązków tych spółka musi dokonać przed upływem terminu na złożenie zawiadomienia o wyborze estońskiego CIT. Jak się okazało – błędnie.

Wśród kilkudziesięciu propozycji Ministerstwa Rozwoju i Technologii w projekcie nowelizacji ustawy deregulacyjnej jest postulat zmniejszenia o połowę czasu kontroli w najmniejszych firmach (mikroprzedsiębiorcy), z 12 do 6 dni - poinformował minister rozwoju i technologii Krzysztof Hetman w środę na briefingu prasowym w Krakowie.

1600,32 zł wyniesie dofinansowanie do składek ZUS ze strony państwa dla każdego przedsiębiorcy, który zechce skorzystać z wakacji składkowych – zwolnienia ze składek ZUS przez jeden miesiąc w roku.

"Możliwość skorzystania z „wakacji od ZUS” będzie dotyczyła jednego miesiąca kalendarzowego – wskazanego przez samego zainteresowanego – w każdym roku kalendarzowym. Odbywać się to będzie w oparciu o wniosek ubezpieczonego" - czytamy w projekcie ustawy. Na czym ma polegać urlop dla przedsiębiorców? Kiedy wejdzie w życie to nowe rozwiązanie?

W ramach zamknięcia roku obrotowego jednostki mają obowiązek, zgodnie z zasadą ostrożności tworzyć rezerwy na znane jednostce ryzyko, grożące straty oraz skutki innych zdarzeń, także wtedy, gdy zostaną one ujawnione między dniem bilansowym a dniem, w którym rzeczywiście następuje zamknięcie ksiąg rachunkowych. 

Obowiązek prowadzenia pełnych ksiąg rachunkowych w 2024 roku zależy od limitu przychodów za rok obecny. Konieczność prowadzenia ksiąg powstanie po przekroczeniu kwoty 9 218 200 zł. Zdecydował o tym kurs euro z 2 października br.

PKPiR 2024 - limit przychodów. Podatkową księgę przychodów i rozchodów (stosuje się skróty: pkpir lub kpir) może prowadzić w 2024 roku ten rozliczający się wg skali podatkowej PIT lub 19% podatkiem liniowym podatnik PIT (tj. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki cywilne osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku, spółki jawne osób fizycznych, spółki partnerskie i przedsiębiorstwa w spadku – wykonujące działalność gospodarczą), który w 2023 r. uzyskał mniej niż 9.218.200,- zł (2.000.000,- euro x 4,6091 zł) przychodów netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych. Średni kurs euro w NBP wyniósł 2 października 2023 r. (pierwszy dzień roboczy tego miesiąca) - 4,6091 zł.

Przedsiębiorców i księgowych czekają  zapewne spore zmiany w ustawie o rachunkowości. Obecnie trwa kompleksowy przegląd przepisów o rachunkowości pod kątem ich modernizacji. W kwietniu 2024 roku poznamy raport analityczny przygotowany przez Ministerstwo Finansów i PwC, który będzie zawierał szczegółowe rekomendacje zmian w ustawie o rachunkowości.

Ministerstwo Finansów przypomina terminy sprawozdawcze w 2023 roku. Sprawozdania finansowe za rok 2022 należy sporządzić do 31 marca 2023 r. Nie można się sugerować zeszłym rokiem, bo w 2022 roku terminy sprawozdawcze były dłuższe – z uwagi na pandemię COVID-19. W bieżącym 2023 roku Ministerstwo Finansów rozważa przedłużenie terminu na złożenie zeznań w podatku CIT.