Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Przez wiele lat związana z branżą energetyczną. Od kilku lat – dziennikarka prawna, specjalizująca się w prawie budowlanym, prawie pracy, ochronie zdrowia, ochronie środowiska oraz tematyce związanej z edukacją i pomocą społeczną. Współautorka poselskiego projektu ustawy dotyczącego wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla matek wcześniaków, który został wniesiony do Sejmu X kadencji
W dniu 5 maja 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych, która wprowadza zupełnie nowe świadczenie dla seniorów, którzy ukończyli 65 rok życia i wymagają wsparcia osób trzecich w zakresie podstawowych czynności życia codziennego. Bon senioralny – bo o nim mowa – nie będzie jednak uzależniony od tego, czy senior posiada małżonka lub innego zstępnego, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny, a zatem – świadczenie trafi również do samotnych emerytów, którzy spełniają określone w ustawie kryteria.
Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą – przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. W jakiej kwocie czternastka będzie przysługiwać w 2026 r.?
REKLAMA
Od 5 czerwca 2025 r. rząd pracuje nad projektem specustawy przeliczeniowej, który stanowić ma rozwiązanie, jakie MRPiPS proponuje dla poszkodowanych emerytów, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), na podstawie którego – 200 tys. emerytów powinno otrzymać od ZUS ok. 64 tys. zł wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń i podwyżkę emerytury o niemal 1200 zł. Pomimo jednak, iż celem ustawy (jak wskazywał sam resort) jest „uregulowanie kwestii dotyczącej stosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej (...) w sposób pozwalający na utrzymanie zaufania obywatela do państwa” – w projekcie zupełnie pominięto część poszkodowanych emerytów, dla nikogo nie przewidziano wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń, a jedynie podwyżkę świadczeń bieżących i ponadto – jak wskazuje Ministerstwo Finansów – proponowana regulacja w obecnym kształcie wprowadzi nierówności pomiędzy świadczeniobiorcami.
Zgodnie z ogólnymi zasadami odwoływania darowizn – darowiznę już wykonaną, można odwołać w przypadku dopuszczenia się, przez obdarowanego, rażącej niewdzięczności względem darczyńcy. Zgodnie z orzecznictwem NSA, okazuje się, że tak ową rażącą niewdzięcznością, która stanowi podstawę do odwołania darowizny – może być również niedostarczenie obdarowanemu dokumentu (sprawozdania w zakresie tego, na jaki cel zostały przeznaczone pieniądze), który umożliwia mu spełnienie swego prawa do odliczenia darowizny od podstawy opodatkowania. Mowa o darowiźnie przekazanej na rzecz Kościoła, z której – na powyższej podstawie – darczyńca (a nawet jego spadkobiercy) może (lub odpowiednio – mogą) się „wycofać”.
REKLAMA
W dniu 9 kwietnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, który ma istotnie ograniczyć możliwość zmniejszania przez kierowców liczby punktów karnych za popełnione naruszenia w związku z poddawaniem się szkoleniom (tzw. kursom reedukacyjnym).
Szopa ogrodowa stanowi bardzo praktyczną przestrzeń do przechowywania dla właścicieli przydomowych ogródków. Czy do jej posadowienia na nieruchomości, wymagane jest uzyskanie jakichś zgód administracyjnych i czy może zostać usytuowana w dowolnym miejscu działki?
Po wejściu w życie systemu kaucyjnego w październiku 2025 r., na rynku napojów zaczęto obserwować „niepokojący trend, polegający na ucieczce z systemu kaucyjnego poprzez zmianę stosowanych opakowań na napoje objętych systemem kaucyjnym na opakowania na napoje, które nie są nim objęte, zwłaszcza na tzw. opakowania kartonowe”, które tak naprawdę nie są wykonane wyłącznie z kartonu, a stanowią – „opakowania wielowarstwowe, składające się z połączenia warstw papieru, polietylenu (tworzywa sztucznego) i aluminium”, których recykling jest znacznie utrudniony. W powyższej sprawie, do Ministerstwa Klimatu i Środowiska, zwrócił się jeden z posłów. Znamy już odpowiedź resortu w kwestii objęcia system kaucyjnym opakowań kartonowych jeszcze w 2026 r.
W dniu 20 kwietnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, autorstwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, którym rząd rozszerza krąg osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego 800 plus. Opiekunowie dzieci, którzy dotychczas byli pominięci w ustawowym katalogu osób, którym przysługuje świadczenie i w sprawie których interweniował RPO – nie będą już musieli walczyć o przyznanie 800 plus w sądzie.
Z uwagi na fakt, że istnieją w Polsce miejscowości i gminy, w których „powstały wręcz osiedla zbudowane dokładnie po to, żeby osoby przyjeżdżające spoza kraju wegetowały w tych pomieszczeniach i to są z reguły domy jednorodzinne, albo budynki typu bliźniak, w którym mieszka kilkadziesiąt osób w urągających warunkach, bez szacunku dla przepisów sanitarnych i przeciwpożarowych” – Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) przygotowało przepisy wprowadzające rewolucję w wynajmie nieruchomości na cele zamieszkania okresowego. Na powyższy cel będzie można przeznaczyć już tylko 30% powierzchni nieruchomości, a wynajmujący, który nie wywiąże się z nowych obowiązków w zakresie zmiany sposobu użytkowania – będzie mógł zostać obciążony karą finansową do 10 tys. zł.
W dniu 14 stycznia 2026 r., do Senatu, została wniesiona petycja zbiorowa autorstwa Fundacji „Można Lepiej”, w której petytorzy domagają się zmiany art. 130 par. 2 kodeksu pracy w taki sposób, aby zrównano zasady przyznawania dnia wolnego za święto przypadające w weekend – bez rozróżniania na sobotę i niedzielę. Czy to oznacza, że w zamian za Święto Narodowe Trzeciego Maja, które w 2026 r. wypada w niedzielę – przysługuje dodatkowy dzień wolny od pracy?
Majówka 2026: 5 500 zł kary za grill na balkonie, a za ognisko w ogrodzie – nawet 11 500 zł grzywny
02.05.2026
Można śmiało powiedzieć, że majówka to narodowe święto grilla (a w nieco mniejszym zakresie – również ogniska). Mieszkańcy bloków – z przyczyn oczywistych – mogą zdecydować się wyłącznie na to pierwsze, a posiadacze własnych ogródków – rozniecić nieco większy płomień. Czy jednak takie przyjemności – w obrębie własnych balkonów i ogródków są legalne? Okazuje się, że nie w każdym przypadku, a ich nieroztropnych amatorów, mogą niekiedy spotkać niemiłe konsekwencje, w postaci wysokich mandatów i grzywien.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, który w dniu 14 kwietnia 2026 r. został przyjęty przez Radę Ministrów – ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy do osób, które posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wszystko po to, aby decyzje WZ nie była wydawane przez gminy wyłącznie „w celu podwyższenia wartości nieruchomości”.
Egzamin ósmoklasisty w 2026 r., w terminie głównym, odbędzie się w dniach 11, 12 i 13 maja. Nie każdy rodzic jest świadomy, że istnieje możliwość zdawania tego egzaminu przez ucznia z wykorzystaniem komputera. Kto i na jakich zasadach może skorzystać z tego rodzaju dostosowania?
Na początku 2025 r. do Sejmu trafiła petycja w sprawie zniesienia obowiązkowej matury z matematyki, która – w ocenie jej autorki – jest „narzędziem segregacji i eliminacji, a nie wyrównywania szans” i „nie odpowiada różnorodnym potrzebom, talentom, możliwościom intelektualnym młodych ludzi w Polsce”. Po burzliwej dyskusji na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji w dniu 25 czerwca 2025 r., w której głos zabrała m.in. przedstawicielka Biura Rzecznika Praw Dziecka – posłowie podjęli decyzję o wystąpieniu w tej sprawie do Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Według informacji przekazanej w dniu 23 lipca 2025 r. przez przewodniczącą sejmowej Komisji do Spraw Petycji – w MEN trwają analizy w zakresie matematyki, jako obowiązkowego przedmiotu na egzaminie maturalnym, które „mają zaowocować jakimiś zmianami”. Kiedy jednak można spodziewać się tych zmian?
W dniu 14 kwietnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, autorstwa Ministerstwa Finansów, którego celem jest zapewnienie ochrony przed eksmisją „na bruk” („zagwarantowania ochrony przed bezdomnością osobom eksmitowanym, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych”) lokatorom, do których zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie są oni bowiem chronieni przed eksmisją „na bruk” na takim samym poziomie, jak lokatorzy eksmitowani z lokali mieszkalnych w trybie egzekucji sądowej.
Matura 2026 tuż za rogiem, ponieważ pierwsze egzaminy rozpoczną się już 4 maja br. o godz. 9. Wielu maturzystów zaczyna zatem zadawać sobie pytania, o których wcześniej być może jeszcze nie myśleli – jak choćby – czy podczas egzaminu maturalnego można jeść i pić? Jest to istotna informacja, zwłaszcza biorąc pod uwagę czas trwania egzaminów maturalnych, który w niektórych przypadkach może wynosić nawet 360 minut, czyli aż 6 godzin.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowało projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw, który poszerza katalog osób zobowiązanych do płatności za pobyt seniora w domu pomocy społecznej – o osoby, które zostały obdarowane nieruchomością w zamian za opiekę (m.in. w ramach umowy dożywocia). Zmiana ta ma na celu „wzmocnienie zostanie ochrona interesów osób starszych i zależnych, które przekazały swój majątek w zamian za zapewnienie im opieki” oraz „zmniejszenie obciążenia finansowego systemu pomocy społecznej”.
Przerwa w dostawie energii elektrycznej, która przekroczy czas trwania, dopuszczalny zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego – stanowi podstawę do uzyskania od przedsiębiorstwa energetycznego bonifikaty od rachunków za prąd. Na jakich zasadach i o ile można, w ten sposób, obniżyć koszty energii elektrycznej?
Przestawienie zegarków na stałe o pół godziny (a nie o pełną godzinę) wcześniej od czasu letniego, stanowiłoby „kompromis”, który mógłby pogodzić zwolenników pozostawienia na stałe czasu letniego z osobami, które uważają, że lepiej „odnalazłyby się” w czasie zimowym – wynika z petycji Fundacji „Można Lepiej”, która w dniu 27 marca 2026 r. została złożona do Senatu. Pozostaje jednak pytanie – czy Polska może samodzielnie ustalić nowe zasady dotyczące zmiany czasu (lub przyjęcia ostatecznego czasu, który nie będzie podlegał dalszym, sezonowym zmianom), niezależnie od obowiązujących w tym zakresie przepisów UE?
Nowelizacja ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2025 r., dla niektórych seniorów, którym został (lub w przyszłości miał zostać) przyznany dodatek pielęgnacyjny w związku z ukończeniem przez nich wieku 75 lat – może skutkować tym, że w praktyce, dodatek ten nie będzie im wypłacany (lub zostanie wypłacony w odpowiednio pomniejszonej wysokości), w związku z przekroczeniem ustawowego limitu wypłacanych im świadczeń. Czyli niejako – w związku ze zbyt dużymi dochodami (wynikającymi z wypłacaniem im w zbiegu kilku świadczeń), choć – co do zasady – dodatek pielęgnacyjny nie jest uzależniony od kryterium dochodowego.