Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Przez wiele lat związana z branżą energetyczną. Od kilku lat – dziennikarka prawna, specjalizująca się w prawie budowlanym, prawie pracy, ochronie zdrowia, ochronie środowiska oraz tematyce związanej z edukacją i pomocą społeczną. Współautorka poselskiego projektu ustawy dotyczącego wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla matek wcześniaków, który został wniesiony do Sejmu X kadencji
Przepisy prawa o ruchu drogowym zobowiązują kierującego pojazdem do ustąpienia pierwszeństwa nie tylko pieszemu znajdującemu się na przejściu dla pieszych, ale również temu, który wchodzi na to przejście. Analogiczne zasady nie znalazły jednak odzwierciedlenia w przepisach ruchu drogowego w odniesieniu do rowerzystów. Z uwagi na to, że „przepisy w tym zakresie powinny być możliwie jednoznaczne, przewidywalne i dostosowane do realiów ruchu drogowego, zwłaszcza w miejscach, w których przecinają się tory ruchu pojazdów i osób korzystających z infrastruktury rowerowej” – z interwencją w tej sprawie i sugestią doprecyzowania regulacji (która skutkowałaby wprowadzeniem nowej zasady pierwszeństwa rowerzystów w stosunku do kierowców), do Ministerstwa Infrastruktury, wystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO).
Już w ten weekend czeka nas kolejna zmiana czasu – tym razem z letniego na zimowy. W tym roku, przypada ona szybciej, niż w roku ubiegłym. W noc z soboty na niedzielę, będziemy spali godzinę dłużej, tym samym jednak – zmrok będzie zapadał wcześniej. W związku z trwającą od kilku lat (zarówno na szczeblu krajowym, jak i UE) ożywioną dyskusją na temat likwidacji dwukrotnych zmian czasu w ciągu roku – wiele osób zadaje sobie pytanie, czy to tym razem, przestawimy zegarki po raz ostatni? Zmiana czasu letniego na zimowy, nie bez znaczenia pozostaje również dla wynagrodzenia osób pracujących w momencie, kiedy jest ona dokonywana.
REKLAMA
Paliwo już jest drogie (temu chyba nikt nie zaprzeczy), a eksperci ostrzegają – „największe podwyżki paliw dopiero przed nami”. Wzrostem cen paliw (benzyny, diesla i LPG) ma skutkować wejście w życie unijnego systemu ETS2, który od 2028 r. ma objąć emisje związane m.in. ze spalaniem paliw kopalnych w transporcie drogowym. I chociaż system ETS2 w teorii nie dotyczy użytkowników końcowych, gdyż obowiązki raportowania emisji spoczywają na dostawcach paliw, to według ekspertów – „jest pewne, że zostaną oni finalnie obciążeni kosztem działania systemu”.
Z dniem zakończenia pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy (czyli za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim – L4) – można rozpocząć pobieranie z ZUS innego, mało popularnego świadczenia, jakim jest renta szkoleniowa. O rentę tą, mogą ubiegać się osoby, które nie są już zdolne do wykonywania pracy w dotychczasowym zawodzie i z tego powodu muszą się przekwalifikować.
REKLAMA
Jednym ze skutecznych sposobów na poradzenie sobie z nadmiarem wód opadowych (i jednocześnie na oszczędność wody, z korzyścią dla przydomowego ogrodu) jest montaż, w obrębie własnej nieruchomości, zbiornika retencyjnego na deszczówkę. Czy jednak taki zbiornik na deszczówkę, można wykonać bez uprzedniego uzyskania wymaganych zgód administracyjnych (takich jak decyzja o pozwoleniu na budowę czy decyzja o warunkach zabudowy) oraz bez dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej? Wszystko zależy przede wszystkim od jego pojemności, a przepisy prawa budowlanego w tym zakresie zmieniły się 7 stycznia 2026 r. Przed poczynieniem takiej inwestycji – warto zatem dokładnie sprawdzić przepisy prawa budowlanego.
Do dnia 18 stycznia 2033 r. wszystkie bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – wynika to wprost z przepisu ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który już obowiązuje. W związku z powyższym – niemal 15 mln kierowców (tj. co drugi kierowca posiadający uprawnienia do kierowania pojazdami), nie uniknie konieczność wymiany prawa jazdy na nowe. Szacuje się, że za ww. wymianę kierowcy zapłacą łącznie aż 1 494 101 300 zł, tytułem opłat za wymianę dokumentów (i to nie uwzględniając podwyżki ww. opłat, którą planuje rząd). Czy wymiana bezterminowego prawa jazdy, może skutkować tym, że dotychczas bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami – zostanie ograniczone terminem ważności?
Czas zimowy 2026 – kiedy zmiana czasu i jak wpłynie ona na wynagrodzenia osób, które pracują w nocy?
28.09.2026
Już w październiku czeka nas kolejna zmiana czasu – tym razem z letniego, na zimowy. W noc zmiany czasu, będziemy spali godzinę dłużej, tym samym jednak – po przestawieniu zegarków, zmrok będzie zapadał wcześniej. Jak zmiana czasu letniego na zimowy, wpłynie na wynagrodzenia osób pracujących w momencie, kiedy jest ona dokonywana?
W dniu 20 lipca 2026 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęła petycja obywatelska w sprawie wprowadzenia zmian w skali podatkowej PIT. Wbrew dotychczasowym, licznym postulatom podniesienia pierwszego progu podatkowego w skali podatkowej podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT), m.in. w związku ze wzrostem wynagrodzeń (wyrażonym m.in. w poselskim projekcie ustawy, który został wniesiony do Sejmu, jak również przez byłego wicepremiera Mateusza Morawieckiego) – autor petycji zawrócił się z żądaniem obniżenia pierwszego progu podatkowego z obecnych 120 000 zł do kwoty 100 000 zł.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które utraciło moc obowiązującą z dniem 20 września 2026 r. (ale na zasadach wynikających z przepisów przejściowych dodanych do ustawy prawo budowlane – nadal, w określonych przypadkach, może znajdować zastosowanie) – wymogi co do minimalnej odległości miejsca gromadzenia odpadów (umiejscowienia śmietników) od okien i drzwi domów oraz granicy nieruchomości – wyłączało w stosunku do zabudowy jednorodzinnej. Nowe rozporządzenie, nad którym pracuje obecnie Ministerstwo Rozwoju i Technologii – takiego wyłączenia jednak nie zawiera.
Premia 12 000 zł za każdy rok dodatkowej pracy i niepobierania emerytury po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, czyli dla kobiet po 60 roku życia i mężczyzn po 65 roku życia – wypłacana bezpośrednio na konto bankowe albo na konto emerytalne. To propozycja byłego wiceministra rodziny, pracy i polityki społecznej w rządzie PiS Bartosza Marczuka, który w sprawie nowego świadczenia dla seniorów zwrócił się z apelem bezpośrednio do ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego.
Dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości, które nastąpiło przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie – może zostać zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym (PIT), jeżeli przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości, w ciągu 3 lat (licząc, od końca roku kalendarzowego, którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości) zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe. Pytanie jednak, czy z ww. zwolnienia z podatku można skorzystać ponownie, jeżeli przed upływem kolejnych 5 lat, znowu zdecydujemy się na sprzedaż nieruchomości, celem nabycia dla siebie kolejnego domu lub mieszkania? Czy ustawodawca przewidział limit transakcji sprzedaży nieruchomości w ramach ww. zwolnienia, czy też (o ile spełni się pozostałe warunki) można z niego skorzystać wielokrotnie?
Właściciele nieruchomości, którzy decydują się na utwardzenie terenu wokół własnego domu (np. poprzez wybrukowanie podjazdu dla samochodu), zazwyczaj planują takie ukształtowanie dla utwardzonego terenu, aby z owej nieprzepuszczalnej powierzchni, wody opadowe nie spływały na ich dom. Czy jednak zastanawiają się również, w jaki sposób taka zmiana ukształtowania terenu (która skutkuje zmianą kierunku spływu deszczówki) i jego utwardzenie (które wiąże się ponadto ze zmniejszeniem powierzchni przepuszczalnej dla wód opadowych) – wpłynie na sąsiednią/sąsiednie nieruchomości? Powinni o tym pomyśleć, bo inaczej czeka ich „gorzka niespodzianka”.
Seniorom, którzy w przeszłości mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci (i nie chodzi tu tylko o dzieci własne) – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. Jedną z ulg, z której można skorzystać w ramach Karty Dużej Rodziny (bo o niej mowa) – są zniżki na benzynę, diesel i LPG, które mogą okazać się przydatne zwłaszcza w związku z rosnącymi w ostatnim czasie cenami paliw.
Bon ciepłowniczy, to nowe świadczenie (wprowadzone w 2025 r.), przysługujące na podstawie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, którego celem jest wsparcie dotyczące rachunków za ogrzewanie dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym. Przysługiwanie świadczenia uzależnione jest od spełniania kryterium dochodowego, korzystania z ciepła systemowego oraz wysokości ponoszonych kosztów ogrzewania.
Od 1 września 2025 r. liczba godzin lekcji religii w szkołach, została zmniejszona z dwóch godzin, do jednej godziny tygodniowo. Zmiana ta, została dokonana rozporządzeniem ministra edukacji, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie o systemie oświaty. Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO), w swoim wystąpieniu do MEN poddał pod wątpliwość zgodność powyższych przepisów z Konstytucją, a w związku z brakiem (przez ponad rok) jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony minister edukacji Barbary Nowackiej – w dniu 9 czerwca br., RPO skierował sprawę do Prezesa Rady Ministrów. W efekcie powyższego – w dniu 6 lipca br., MEN ustosunkowało się do wystąpienia rzecznika.
Osoby zatrudnione w ramach stosunku pracy, których dochód uzyskany od początku roku, przekroczy w drugiej połowie roku próg 120 000 zł – mogą uniknąć pobierania przez pracodawcę wyższej zaliczki na podatek dochodowy (tj. w stawce 32%, zamiast dotychczasowych 12%). Kto zatem, na podstawie jednego oświadczenia złożonego pracodawcy (które pracodawca zobowiązany jest uwzględnić), może uzyskać wyższe wynagrodzenie w październiku, listopadzie i grudniu 2026 r.?
W dniu 21 sierpnia 2026 r., w wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów, ukazał się rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zakłada podniesienie pierwszego progu podatkowego w skali podatkowej PIT z obecnych 120 000 zł do 130 000 zł i ponadto – wyodrębnienie drugiego i trzeciego progu podatkowego. Na takie rozwiązanie nie zgadzają się jednak posłowie PiS, którzy mają własny pomysł na nową skalę podatkową PIT. W ich ocenie – obecnym realiom wynagrodzeń, odpowiadałby pierwszy próg podatkowy na poziomie 180 000 zł.
W dniu 2 czerwca 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy o instrumentach wspieranego podejmowania decyzji, autorstwa Ministerstwa Sprawiedliwości, który – zakłada całkowite odejście od archaicznej instytucji ubezwłasnowolnienia, na rzecz nowego systemu wsparcia dla osób (w tym m.in. dla seniorów), które potrzebują pomocy w podejmowaniu decyzji, m.in. z powodu schorzeń wieku podeszłego (takich jak demencja starcza czy choroba Alzheimera). „W zmianie tej chodzi o to, żeby przejść od zastępowania ludzi w ich decyzjach [red.: m.in. w sprawach dotyczących majątku] do wspierania ich w samodzielnym decydowaniu z zachowaniem maksymalnej możliwej autonomii.” – podkreśla resort sprawiedliwości.
W dniu 7 sierpnia 2025 r., Senat przyjął bez poprawek projekt ustawy zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych autorstwa MRPiPS, która zakłada zmianę zasad wypłaty zasiłku pogrzebowego, w tym m.in. – skrócenie terminu, jaki ZUS będzie miał na wypłatę zasiłku beneficjentom tego świadczenia. To jednak nie jedyne uproszczenia, jakie wprowadza rządowa nowelizacja, w zakresie przyznawania prawa do zasiłku pogrzebowego, która trafia właśnie na biurko Prezydenta.
W ostatnim czasie ponownie zawrzało na temat wieku emerytalnego kobiet – ministra funduszy i polityki regionalnej Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz, przedstawiła propozycję zrównania wieku emerytalnego bezdzietnych kobiet i mężczyzn. „Jeżeli kobieta ma dzieci – to wtedy jest inny wiek emerytalny. A jeżeli nie ma dzieci, a dzisiaj co druga kobieta ma taki (najczęściej) wybór życiowy, że nie ma dzieci – to powinna mieć tak samo ustawiony system emerytalny jak mężczyźni.” Podobny postulat, od października 2025 r., znajduje się na biurku prezydenta Karola Nawrockiego. Czy kobiety, które nie posiadają dzieci, będą pracować 5 lat dłużej?