Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Przez wiele lat związana z branżą energetyczną. Od kilku lat – dziennikarka prawna, specjalizująca się w prawie budowlanym, prawie pracy, ochronie zdrowia, ochronie środowiska oraz tematyce związanej z edukacją i pomocą społeczną. Współautorka poselskiego projektu ustawy dotyczącego wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla matek wcześniaków, który został wniesiony do Sejmu X kadencji
Dodatkowy dzień wolny od pracy nie tylko za święto przypadające w sobotę, ale również w niedzielę, czyli tak jak będzie to miało miejsce w tegoroczne Zielone Świątki – to postulat petycji zbiorowej, autorstwa Fundacji „Można Lepiej”, która została złożona do Sejmu. Czy w związku z powyższym – poniedziałek 25 maja 2026 r., będzie dodatkowym dniem wolnym od pracy, w zamian za pierwszy dzień Zielonych Świątek wypadający w niedzielę (tym samym sprawiając, że będzie można cieszyć się jeszcze jednym, długim weekendem majowym)? W dniu 13 maja 2026 r. zapadła w tej sprawie decyzja sejmowej Komisji do Spraw Petycji.
W rządzie trwają zaawansowane prace nad projektem ustawy, który wprowadza szereg nowych obowiązków dla wynajmujących mieszkania i domy na okres krótszy niż 30 dni, jednorazowo, w stosunku do jednego klienta (czyli świadczący usługi najmu krótkoterminowego). Wśród nich, znalazł się m.in. obowiązek zgłoszenia nieruchomości (która udostępniana jest przez właściciela osobom trzecim, w ramach wspomnianego najmu krótkoterminowego) do centralnego wykazu, na podstawie którego wynajmujący uzyska indywidualny numer identyfikacyjny obiektu. Za niedopełnienie powyższego obowiązku, jak również za niezamieszczenie ww. numeru w ogłoszeniu o wynajmie – Ministerstwo Sportu i Turystyki przewidziało wysokie kary administracyjne, które będą mogły być nakładane w drodze jednostronnej decyzji marszałka województwa.
REKLAMA
Zgodnie z komunikatem ZUS z 12 maja br. – od 1 czerwca 2026 r. zmianie ulegają limity dorabiania do emerytury (lub renty), których przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia, a w określonych okolicznościach nawet całkowite zawieszenie jego wypłacania. Należy jednak podkreślić, że od powyższych zasad, ustawodawca przewidział pewne wyjątki i – co do zasady – dorabiać bez ograniczeń, może każdy senior, który osiągnął powszechny wiek emerytalny, chyba, że kontynuuje on zatrudnienie u swojego dotychczasowego pracodawcy.
W następstwie skargi kasacyjnej Rzecznika Praw Dziecka – Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) wydał wyrok, w którym zakwestionował przepisy ustawy, na podstawie której przysługuje świadczenie wychowawcze 800 plus, uznając je za „niewystarczająco chroniące prawa dzieci i ich rzeczywistych opiekunów”. Uwzględniając wykładnię dokonaną przez NSA – ZUS nie może odmówić 800 plus babci lub dziadkowi, który faktycznie opiekuje się wnukiem, tylko z tego powodu, że nie wystąpił z wnioskiem o przysposobienie dziecka.
REKLAMA
W dniu 9 kwietnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, który ma istotnie ograniczyć możliwość zmniejszania przez kierowców liczby punktów karnych za popełnione naruszenia w związku z poddawaniem się szkoleniom (tzw. kursom reedukacyjnym).
Zgodnie z projektowanym przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii nowym brzmieniem art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali – zmiana przeznaczenia lokalu, wymagać będzie zgody właścicieli lokali (czyli wspólnoty mieszkaniowej) wyrażonej w formie uchwały. Jeżeli zmiana wejdzie w życie – bez zgody sąsiadów, nie będzie można już nie tylko prowadzić w lokalu mieszkalnym działalności handlowej lub usługowej, ale również – udostępniać mieszkanie lokatorom w ramach najmu krótkoterminowego.
W dniu 14 stycznia 2026 r., do Senatu, została wniesiona petycja zbiorowa autorstwa Fundacji „Można Lepiej”, w której petytorzy domagają się zmiany art. 130 par. 2 kodeksu pracy w taki sposób, aby zrównano zasady przyznawania dnia wolnego za święto przypadające w weekend – bez rozróżniania na sobotę i niedzielę. Czy w związku z powyższym – poniedziałek 25 maja 2026 r., będzie dodatkowym dniem wolnym od pracy, w zamian za pierwszy dzień Zielonych Świątek wypadający w niedzielę?
W Sejmie trwają prace nad nowelizacją ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, która zakłada zmianę limitu transakcji gotówkowych pomiędzy przedsiębiorcami. Jak wynika z uzasadnienia projektu poselskiego autorstwa grupy posłów Klubu Parlamentarnego Centrum – celem nowelizacji jest „przywrócenie konstytucyjnego stanu równowagi i proporcjonalności, w którym obciążenia administracyjne, ograniczenia w swobodzie dysponowania własnym mieniem oraz ryzyko drastycznych sankcji podatkowych (takich jak utrata prawa do zaliczenia wydatku do kosztów uzyskania przychodu) są adekwatne do zakładanego celu publicznego, jakim jest walka z wyłudzeniami skarbowymi”.
Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - waloryzacja emerytur i rent przeprowadzana jest raz w roku, w dniu 1 marca. Na wskaźnik waloryzacji, który decyduje o kwocie podwyżki świadczeń - ma wpływ kilka czynników (w tym przede wszystkim ubiegłoroczna inflacja). Dotychczas, nie była zagwarantowana minimalna kwota podwyższenia świadczeń w ramach takiej corocznej waloryzacji (tj. kwota minimalnego podwyższenia). Stan ten - ma jednak ulec zmianie, w związku z projektem ustawy o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw, autorstwa Prezydenta Karola Nawrockiego. Czy nowe zasady waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych - zgodnie z założeniem przyjętym przez Prezydenta - miały zastosowanie już w ramach tegorocznej waloryzacji, która odbyła się 1 marca 2026 r.?
W związku z rokrocznym (począwszy od 2018 r.) spadkiem liczby urodzeń w Polsce, który w dłuższej perspektywie czasowej może doprowadzić do katastrofy demograficznej – eksperci z Klubu Jagiellońskiego, zaproponowali nowy program prorodzinny „200 000 Plus”, który miałby zastąpić świadczenie wychowawcze 800 plus i polegać na wypłacie na rzecz rodziców nowonarodzonego dziecka kwoty 208 800 zł, w ciągu miesiąca od narodzin malucha. Aby pozostał on neutralny dla budżetu państwa – konieczna jest jednak likwidacja trzynastej i czternastej emerytury (potocznie zwanymi „trzynastką” i „czternastką”).
Choć zadaszenie miejsca postojowego wydaje się nieskomplikowane od strony technicznej – zdecydowanie nie jest takie w świetle prawa budowlanego i w praktyce – wiele wiat (zarówno tych samochodowych, jak i przeznaczonych do przechowywania drewna, czyli tzw. drewutni) znajdujących się przy polskich domach, posadowionych jest niezgodnie z przepisami i może zostać zakwalifikowanych jako samowola budowlana, która może znacznie uszczuplić portfel właściciela takiej wiaty. Zabronione jest zwłaszcza „stawianie” wiat w zbyt bliskiej odległości od granicy nieruchomości i okien domu sąsiada (co bywa w Polsce częstą praktyką).
Nadchodzą nowe ograniczenia w wynajmie nieruchomości. W rządzie trwają prace nad nowymi przepisami, na podstawie których samorządy zyskają nowe uprawnienie: będą mogły, w drodze uchwał rady gminy stanowiących akty prawa miejscowego, wyznaczać strefy, w których zakazany będzie najem nieruchomości na rzecz jednego klienta na okres krótszy niż 30 dni jednorazowo, czyli wynajem krótkoterminowy.
Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą – przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. W jakiej kwocie czternastka będzie przysługiwać w 2026 r.?
W świetle zmian demograficznych (polegających przede wszystkim na starzeniu się społeczeństwa) oraz dynamiki rynku pracy – celem pomocy obywatelom państw członkowskich Unii Europejskiej „w osiągnięciu bardziej zdywersyfikowanych dochodów emerytalnych, zwiększając bezpieczeństwo finansowe i stabilność finansów po przejściu na emeryturę” – Komisja Europejska, pod koniec ubiegłego roku, przyjęła pakiet środków w sprawie tzw. emerytur dodatkowych. „Każdy powinien być w stanie utrzymać dobry poziom życia na emeryturze” – powiedziała Maria Luís Albuquerque, komisarz do spraw usług finansowych oraz unii oszczędności i inwestycji. Na czym polegają rozwiązania proponowane przez KE, których celem jest zapewnienie seniorom możliwość utrzymania godnego poziomu życia?
W tym roku, ponad 393 tys. uczniów ostatniej klasy szkoły podstawowej, przystępuje do egzaminu ósmoklasisty. W dniu 12 maja 2026 r. – zgodnie z harmonogramem CKE – odbył się egzamin z jednego z trzech przedmiotów obowiązkowych, tj. z matematyki. Na początku 2024 r. Ogólnopolskie Stowarzyszenie Kadry Kierowniczej Oświaty, zrzeszającej ponad 7 tys. osób (dyrektorów szkół, placówek oświatowych, urzędników oświatowych i działaczy pozarządowych) zarekomendowało likwidację egzaminów ósmoklasisty (w tym egzaminu z matematyki), bo w ich ocenie – „wyniki egzaminów przyczyniają się do tworzenia rankingów i etykietowania szkół, bez uwzględniania specyfiki ich pracy oraz uczniów.” Czy MEN zajęło w tej kwestii jakieś stanowisko i czy postulat OSKKO nadal pozostaje aktualny/znajduje zwolenników w opinii publicznej?
W dniu 14 kwietnia 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, który od 1 stycznia 2027 r. wprowadza istotne ograniczenia w wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy, a konkretnie – w zakresie podmiotów, które są uprawnione do uzyskania decyzji WZ. Projekt został następnie przekazany do Sejmu, gdzie spotkał się z uznaniem sejmowej Komisji Infrastruktury oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej. To już kolejna (w ostatnim czasie) duża zmiana w zakresie zasad ustalania warunków zabudowy – od 1 stycznia 2026 r. bowiem nie uzyska się już bezterminowej decyzji o warunkach zabudowy.
W dniu 5 maja 2026 r. rząd przyjął projekt ustawy o koordynacji opieki długoterminowej i osobach starszych, która wprowadza zupełnie nowe świadczenie dla seniorów, którzy ukończyli 65 rok życia i wymagają wsparcia osób trzecich w zakresie podstawowych czynności życia codziennego. Bon senioralny – bo o nim mowa – nie będzie jednak uzależniony od tego, czy senior posiada małżonka lub innego zstępnego, na którym ciąży obowiązek alimentacyjny, a zatem – świadczenie trafi również do samotnych emerytów, którzy spełniają określone w ustawie kryteria.
Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą – przysługuje nie tylko seniorom, ale nawet osobom, które ukończyły 18 rok życia, jeżeli spełniają określone warunki ustawowe do jej otrzymania. W jakiej kwocie czternastka będzie przysługiwać w 2026 r.?
Od 5 czerwca 2025 r. rząd pracuje nad projektem specustawy przeliczeniowej, który stanowić ma rozwiązanie, jakie MRPiPS proponuje dla poszkodowanych emerytów, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), na podstawie którego – 200 tys. emerytów powinno otrzymać od ZUS ok. 64 tys. zł wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń i podwyżkę emerytury o niemal 1200 zł. Pomimo jednak, iż celem ustawy (jak wskazywał sam resort) jest „uregulowanie kwestii dotyczącej stosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej (...) w sposób pozwalający na utrzymanie zaufania obywatela do państwa” – w projekcie zupełnie pominięto część poszkodowanych emerytów, dla nikogo nie przewidziano wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń, a jedynie podwyżkę świadczeń bieżących i ponadto – jak wskazuje Ministerstwo Finansów – proponowana regulacja w obecnym kształcie wprowadzi nierówności pomiędzy świadczeniobiorcami.
Zgodnie z ogólnymi zasadami odwoływania darowizn – darowiznę już wykonaną, można odwołać w przypadku dopuszczenia się, przez obdarowanego, rażącej niewdzięczności względem darczyńcy. Zgodnie z orzecznictwem NSA, okazuje się, że tak ową rażącą niewdzięcznością, która stanowi podstawę do odwołania darowizny – może być również niedostarczenie obdarowanemu dokumentu (sprawozdania w zakresie tego, na jaki cel zostały przeznaczone pieniądze), który umożliwia mu spełnienie swego prawa do odliczenia darowizny od podstawy opodatkowania. Mowa o darowiźnie przekazanej na rzecz Kościoła, z której – na powyższej podstawie – darczyńca (a nawet jego spadkobiercy) może (lub odpowiednio – mogą) się „wycofać”.