Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Przez wiele lat związana z branżą energetyczną. Od kilku lat – dziennikarka prawna, specjalizująca się w prawie budowlanym, prawie pracy, ochronie zdrowia, ochronie środowiska oraz tematyce związanej z edukacją i pomocą społeczną. Współautorka poselskiego projektu ustawy dotyczącego wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla matek wcześniaków, który został wniesiony do Sejmu X kadencji
W dniu 9 kwietnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ewidencji kierujących pojazdami naruszających przepisy ruchu drogowego, który ma istotnie ograniczyć możliwość zmniejszania przez kierowców liczby punktów karnych za popełnione naruszenia w związku z poddawaniem się szkoleniom (tzw. kursom reedukacyjnym).
Szopa ogrodowa stanowi bardzo praktyczną przestrzeń do przechowywania dla właścicieli przydomowych ogródków. Czy do jej posadowienia na nieruchomości, wymagane jest uzyskanie jakichś zgód administracyjnych i czy może zostać usytuowana w dowolnym miejscu działki?
REKLAMA
Po wejściu w życie systemu kaucyjnego w październiku 2025 r., na rynku napojów zaczęto obserwować „niepokojący trend, polegający na ucieczce z systemu kaucyjnego poprzez zmianę stosowanych opakowań na napoje objętych systemem kaucyjnym na opakowania na napoje, które nie są nim objęte, zwłaszcza na tzw. opakowania kartonowe”, które tak naprawdę nie są wykonane wyłącznie z kartonu, a stanowią – „opakowania wielowarstwowe, składające się z połączenia warstw papieru, polietylenu (tworzywa sztucznego) i aluminium”, których recykling jest znacznie utrudniony. W powyższej sprawie, do Ministerstwa Klimatu i Środowiska, zwrócił się jeden z posłów. Znamy już odpowiedź resortu w kwestii objęcia system kaucyjnym opakowań kartonowych jeszcze w 2026 r.
W dniu 20 kwietnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, autorstwa Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, którym rząd rozszerza krąg osób uprawnionych do świadczenia wychowawczego 800 plus. Opiekunowie dzieci, którzy dotychczas byli pominięci w ustawowym katalogu osób, którym przysługuje świadczenie i w sprawie których interweniował RPO – nie będą już musieli walczyć o przyznanie 800 plus w sądzie.
REKLAMA
Z uwagi na fakt, że istnieją w Polsce miejscowości i gminy, w których „powstały wręcz osiedla zbudowane dokładnie po to, żeby osoby przyjeżdżające spoza kraju wegetowały w tych pomieszczeniach i to są z reguły domy jednorodzinne, albo budynki typu bliźniak, w którym mieszka kilkadziesiąt osób w urągających warunkach, bez szacunku dla przepisów sanitarnych i przeciwpożarowych” – Ministerstwo Rozwoju i Technologii (MRiT) przygotowało przepisy wprowadzające rewolucję w wynajmie nieruchomości na cele zamieszkania okresowego. Na powyższy cel będzie można przeznaczyć już tylko 30% powierzchni nieruchomości, a wynajmujący, który nie wywiąże się z nowych obowiązków w zakresie zmiany sposobu użytkowania – będzie mógł zostać obciążony karą finansową do 10 tys. zł.
W dniu 14 stycznia 2026 r., do Senatu, została wniesiona petycja zbiorowa autorstwa Fundacji „Można Lepiej”, w której petytorzy domagają się zmiany art. 130 par. 2 kodeksu pracy w taki sposób, aby zrównano zasady przyznawania dnia wolnego za święto przypadające w weekend – bez rozróżniania na sobotę i niedzielę. Czy to oznacza, że w zamian za Święto Narodowe Trzeciego Maja, które w 2026 r. wypada w niedzielę – przysługuje dodatkowy dzień wolny od pracy?
Majówka 2026: 5 500 zł kary za grill na balkonie, a za ognisko w ogrodzie – nawet 11 500 zł grzywny
02.05.2026
Można śmiało powiedzieć, że majówka to narodowe święto grilla (a w nieco mniejszym zakresie – również ogniska). Mieszkańcy bloków – z przyczyn oczywistych – mogą zdecydować się wyłącznie na to pierwsze, a posiadacze własnych ogródków – rozniecić nieco większy płomień. Czy jednak takie przyjemności – w obrębie własnych balkonów i ogródków są legalne? Okazuje się, że nie w każdym przypadku, a ich nieroztropnych amatorów, mogą niekiedy spotkać niemiłe konsekwencje, w postaci wysokich mandatów i grzywien.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, który w dniu 14 kwietnia 2026 r. został przyjęty przez Radę Ministrów – ogranicza krąg podmiotów uprawnionych do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy do osób, które posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wszystko po to, aby decyzje WZ nie była wydawane przez gminy wyłącznie „w celu podwyższenia wartości nieruchomości”.
Egzamin ósmoklasisty w 2026 r., w terminie głównym, odbędzie się w dniach 11, 12 i 13 maja. Nie każdy rodzic jest świadomy, że istnieje możliwość zdawania tego egzaminu przez ucznia z wykorzystaniem komputera. Kto i na jakich zasadach może skorzystać z tego rodzaju dostosowania?
Na początku 2025 r. do Sejmu trafiła petycja w sprawie zniesienia obowiązkowej matury z matematyki, która – w ocenie jej autorki – jest „narzędziem segregacji i eliminacji, a nie wyrównywania szans” i „nie odpowiada różnorodnym potrzebom, talentom, możliwościom intelektualnym młodych ludzi w Polsce”. Po burzliwej dyskusji na posiedzeniu sejmowej Komisji do Spraw Petycji w dniu 25 czerwca 2025 r., w której głos zabrała m.in. przedstawicielka Biura Rzecznika Praw Dziecka – posłowie podjęli decyzję o wystąpieniu w tej sprawie do Prezesa Rady Ministrów, Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Według informacji przekazanej w dniu 23 lipca 2025 r. przez przewodniczącą sejmowej Komisji do Spraw Petycji – w MEN trwają analizy w zakresie matematyki, jako obowiązkowego przedmiotu na egzaminie maturalnym, które „mają zaowocować jakimiś zmianami”. Kiedy jednak można spodziewać się tych zmian?
W dniu 14 kwietnia 2026 r. w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz ustawy o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, autorstwa Ministerstwa Finansów, którego celem jest zapewnienie ochrony przed eksmisją „na bruk” („zagwarantowania ochrony przed bezdomnością osobom eksmitowanym, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych”) lokatorom, do których zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Nie są oni bowiem chronieni przed eksmisją „na bruk” na takim samym poziomie, jak lokatorzy eksmitowani z lokali mieszkalnych w trybie egzekucji sądowej.
Matura 2026 tuż za rogiem, ponieważ pierwsze egzaminy rozpoczną się już 4 maja br. o godz. 9. Wielu maturzystów zaczyna zatem zadawać sobie pytania, o których wcześniej być może jeszcze nie myśleli – jak choćby – czy podczas egzaminu maturalnego można jeść i pić? Jest to istotna informacja, zwłaszcza biorąc pod uwagę czas trwania egzaminów maturalnych, który w niektórych przypadkach może wynosić nawet 360 minut, czyli aż 6 godzin.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej opracowało projekt ustawy o zmianie ustawy pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw, który poszerza katalog osób zobowiązanych do płatności za pobyt seniora w domu pomocy społecznej – o osoby, które zostały obdarowane nieruchomością w zamian za opiekę (m.in. w ramach umowy dożywocia). Zmiana ta ma na celu „wzmocnienie zostanie ochrona interesów osób starszych i zależnych, które przekazały swój majątek w zamian za zapewnienie im opieki” oraz „zmniejszenie obciążenia finansowego systemu pomocy społecznej”.
Przerwa w dostawie energii elektrycznej, która przekroczy czas trwania, dopuszczalny zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 22 marca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków funkcjonowania systemu elektroenergetycznego – stanowi podstawę do uzyskania od przedsiębiorstwa energetycznego bonifikaty od rachunków za prąd. Na jakich zasadach i o ile można, w ten sposób, obniżyć koszty energii elektrycznej?
Przestawienie zegarków na stałe o pół godziny (a nie o pełną godzinę) wcześniej od czasu letniego, stanowiłoby „kompromis”, który mógłby pogodzić zwolenników pozostawienia na stałe czasu letniego z osobami, które uważają, że lepiej „odnalazłyby się” w czasie zimowym – wynika z petycji Fundacji „Można Lepiej”, która w dniu 27 marca 2026 r. została złożona do Senatu. Pozostaje jednak pytanie – czy Polska może samodzielnie ustalić nowe zasady dotyczące zmiany czasu (lub przyjęcia ostatecznego czasu, który nie będzie podlegał dalszym, sezonowym zmianom), niezależnie od obowiązujących w tym zakresie przepisów UE?
W związku z wejściem w życie – w dniu 1 stycznia 2025 r. – przepisów wprowadzających tzw. rentę wdowią, którą potocznie określana jest zmiana zasad pobierania świadczeń emerytalno-rentowych przez wdowy i wdowców, polegająca na dopuszczeniu możliwości pobierania przez nich kilku świadczeń emerytalno-rentowych jednocześnie – w niektórych przypadkach (w odniesieniu do osób, które ukończyły 75 rok życia i na tej podstawie powinien przysługiwać im dodatek pielęgnacyjny) – może okazać się, że przyznanie ww. dodatku nie zawsze będzie skutkowało zwiększeniem kwoty wypłacanej łącznie świadczeniobiorcy (który pobiera tzw. rentę wdowią). Choć dodatek pielęgnacyjny – co do zasady – nie jest zależny od dochodów, w zbiegu ze świadczeniem po zmarłym małżonku – już jednak nie do końca.
Podczas posiedzenia Rady Ministrów, które odbyło się w dniu 14 kwietnia 2026 r., rząd zdecydował o wydłużeniu ważnego dla właścicieli nieruchomości (oraz gmin) terminu w zakresie reformy planowania przestrzennego. W związku z ww. reformą – już niebawem, bo od 1 lipca 2026 r. (a jeżeli nowelizacja przyjęta przez Radę Ministrów wejdzie ostatecznie w życie – od 1 września 2026 r.) – miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne z uchwalanymi przez gminy planami ogólnymi, a tym samym – gminy będą mogły uniemożliwić właścicielowi nieruchomości np. budowę domu na działce, która w ww. planie ogólnym zostanie zlokalizowana w strefie objętej zakazem zabudowy.
W odpowiedzi na interpelację poselską – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdziło, że zostało zobligowane do podjęcia prac nad „rozwiązaniem zgodnym z oczekiwaniami społecznymi osób, które ze względu na utratę sił będącą konsekwencją długiego okresu wykonywania pracy zarobkowej nie są w stanie kontynuować jej aż do momentu osiągnięcia wieku emerytalnego” – tj. nad opracowaniem stanowiska rządu dotyczącego projektów regulacji mających na celu wprowadzenie tzw. emerytur stażowych. W praktyce, wprowadzenie emerytur stażowych – umożliwiłoby przechodzenie na emeryturę nawet 7 lat wcześniej (kobietom już w wieku 53 lat, a mężczyznom odpowiednio – w wieku 58 lat).
Wraz z początkiem 2026 r. weszła w życie ustawa, na podstawie której ZUS – do 1 kwietnia 2026 r. – dokona przeliczenia wysokości emerytur ustalonych w czerwcu w latach 2009-2019 (tzw. emerytur czerwcowych) oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, którym ustalono emerytury w czerwcu w latach 2009-2019, z tego względu, że emerytury te zostały przyznane uprawnionym na poziomie niższym niż osobom, które wnioskowały o emeryturę w innych miesiącach roku. Ustawa ta uwzględnia korzystne dla emerytów i rencistów przepisy, na podstawie których otrzymają oni podwyżkę świadczeń bieżących, ale nie przewiduje rekompensaty za nawet 7 lat wypłaty zaniżonych świadczeń, ani nawet zapowiadanego przez MRPiPS – wyrównania za okres od 1 lipca 2025 r. do dnia, w którym zostanie ustalone świadczenie w nowej wysokości.
Zniesienie obowiązku zdania matury (tj. posiadania świadectwa dojrzałości), jako jednego z warunków przyjęcia na studia, w odniesieniu do uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych, jest przedmiotem petycji w zmiany art. 69 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, która w dniu 6 marca 2025 r. została złożona do Sejmu przez Fundację Dobre Państwo, bo – jak twierdzą autorzy postulatu – Polski nie stać „na utratę talentów na miarę Stephena Hawkinga”, a matura stanowi „barierę w dostępie do możliwości pogłębiania wiedzy”. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji podjęła decyzję o skierowaniu sprawy do Ministerstwa Edukacji Narodowej (MEN).