Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Przez wiele lat związana z branżą energetyczną. Od kilku lat – dziennikarka prawna, specjalizująca się w prawie budowlanym, prawie pracy, ochronie zdrowia, ochronie środowiska oraz tematyce związanej z edukacją i pomocą społeczną. Współautorka poselskiego projektu ustawy dotyczącego wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla matek wcześniaków, który został wniesiony do Sejmu X kadencji
Można uniknąć pobrania przez ZUS zaliczki na podatek dochodowy od czternastej emerytury, co skutkować będzie tym, że kwota świadczenia wypłaconego przez ZUS będzie wyższa. W tym celu – należy wystąpić z odpowiednim wnioskiem do ZUS. Najwięcej korzyści z powyższego rozwiązania, wyniosą zatem osoby, których roczny dochód nie przekracza kwoty 30 tys. zł.
Niewielu właścicieli mieszkań jest świadomych, że w obrębie ich mieszkania może znajdować się część nieruchomości wspólnej, pomimo, że faktyczny dostęp do niej posiada wyłącznie właściciel lokalu. Jakakolwiek ingerencja w tę część nieruchomości – wymagać będzie zgody sąsiadów (wspólnoty mieszkaniowej) lub zarządcy budynku.
REKLAMA
Seniorom, którzy w przeszłości mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci (i nie chodzi tu tylko o dzieci własne) – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. Jedną z ulg, z której można skorzystać w ramach Karty Dużej Rodziny (bo o niej mowa) – są zniżki na benzynę, diesel i LPG, które mogą okazać się przydatne zwłaszcza w związku z rosnącymi w ostatnim czasie cenami paliw.
W OHP (tj. Ochotniczych Hufcach Pracy), będących jednostkami budżetowymi, podlegającymi pod Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – obowiązuje tzw. urlop menstruacyjny dla zatrudnionych tam kobiet, w wymiarze 1 pełnopłatnego dnia w miesiącu, co daje łącznie 12 dodatkowych dni wolnych od pracy w ciągu roku. W ostatnim czasie, jeden z posłów, wystąpił z postulatem zastąpienia ww. urlopu – urlopem zdrowotnym, przysługującym każdemu pracownikowi (bez podziału na płeć), który miałby stanowić pełnopłatny dzień wolny od pracy (w każdym miesiącu w ciągu roku), z powodu przewlekłego lub silnego bólu uniemożliwiającego pracę.
REKLAMA
W dniu 15 czerwca 2026 r. negocjatorzy Parlamentu Europejskiego i Rady UE wypracowali porozumienie w sprawie rewizji przepisów dotyczących praw pasażerów lotniczych. W toku negocjacji została przyjęta poprawka do ww. porozumienia zakazująca rozsadzania rodzin w samolocie, a konkretnie – gwarantująca rodzinom z dziećmi bezpłatne miejsca obok siebie w samolocie.
Kot domowy (Felis catus) został wpisany do bazy danych Gatunki Obce w Polsce, prowadzonej przez Instytut Ochrony Przychody PAN, ponieważ „istnieją jednoznaczne dowody naukowe na to, że kot domowy w niepożądany sposób oddziałuje i zagraża bioróżnorodności i powiązanym usługom ekosystemowym w Polsce”. Czy oznacza to, że podlega on zakazowi wypuszczania z domu bez nadzoru właściciela zwierzęcia, wynikającemu z ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych? W zakresie tym, narosło sporo mitów.
Szopa ogrodowa (zwana również domkiem narzędziowym) to bardzo przydatna, dodatkowa przestrzeń do przechowywania. Niejedna pomieści nie tylko narzędzia ogrodowe, ale również rowery, zapasowe opony do samochodu, składane meble ogrodowe i wiele innych rzeczy, których nie chce się trzymać w domu. Czy jednak taki niewielki budynek (gdyż w znacznej większości przypadków, szopa ogrodowa stanowi budynek, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego), można wykonać w przydomowym ogrodzie bez uprzedniego uzyskania wymaganych zgód administracyjnych (takich jak decyzja o pozwoleniu na budowę czy decyzja o warunkach zabudowy) oraz bez dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej? Warto, w tym zakresie, dokładnie sprawdzić przepisy prawa budowlanego, ponieważ – pomyłka, może być dla właściciela nieruchomości bardzo kosztowna.
Podatkiem od deszczu określana jest opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, którą zobowiązani są, co kwartał, uiszczać właściciele nieruchomości nieujętych w system kanalizacji, których powierzchnia przekracza ustawowy próg i którzy – w związku z zabudowaniami swojej działki – dokonali wyłączenia określonej powierzchni nieruchomości z tzw. powierzchni biologicznie czynnej. Z obowiązku ponoszenia daniny od deszczu – niezależnie od powierzchni nieruchomości wyłączonej z powierzchni biologicznie czynnej – ustawodawca zwolnił natomiast kościoły i inne związki wyznaniowe.
Jednym ze skutecznych sposobów na poradzenie sobie z nadmiarem wód opadowych (i jednocześnie na oszczędność wody, z korzyścią dla przydomowego ogrodu) jest montaż, w obrębie własnej nieruchomości, zbiornika retencyjnego na deszczówkę. Czy jednak taki zbiornik na deszczówkę, można wykonać bez uprzedniego uzyskania wymaganych zgód administracyjnych (takich jak decyzja o pozwoleniu na budowę czy decyzja o warunkach zabudowy) oraz bez dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej? Wszystko zależy przede wszystkim od jego pojemności, a przepisy prawa budowlanego w tym zakresie zmieniły się 7 stycznia 2026 r. Przed poczynieniem takiej inwestycji – warto zatem dokładnie sprawdzić przepisy prawa budowlanego.
Niewielu właścicieli nieruchomości jest świadomych, że wykonanie przydomowego tarasu lub podjazdu samochodowego (którego podłoże zostało np. zabetonowane) – jeżeli wystąpią określone w ustawie przesłanki w zakresie wyłączenia określonej powierzchni nieruchomości z tzw. powierzchni biologicznie czynnej, a powierzchnia nieruchomości przekracza ustawowy próg – może wiązać się z koniecznością ponoszenia cyklicznej opłaty, jaką jest opłata za tzw. zmniejszenie naturalnej retencji terenowej. Potocznie bywa ona określana „podatkiem” od deszczu, ale w związku z tym, że obowiązek jej ponoszenia – zgodnie z prawem wodnym – uzależniony jest m.in. od wielkości nieprzepuszczalnej (dla wód opadowych), utwardzonej, powierzchni nieruchomości – można określić ją również „podatkiem” od tarasu czy podjazdu samochodowego.
W dniu 16 lutego 2026 r. do Sejmu została wniesiona petycja obywatelska, której autor postuluje zmniejszenie liczby niedziel handlowych w ciągu roku oraz skrócenie czasu pracy w soboty, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele. W ocenie petytora – wprowadzenie ograniczeń w handlu w niedziele, okazało się rozwiązaniem „dobrym i społecznie korzystnym”, dlatego „zasadnym jest pójście krok dalej”.
Nabycie sprawdzające, czyli instytucja, która – choć określana jest jako „nowa” – została wprowadzona do ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej od 1 stycznia 2022 r i – jak wyjaśnia KAS – polega na nabyciu towarów lub usług przez pracownika organu podatkowego w celu sprawdzenia wywiązywania się przez przedsiębiorcę z obowiązków prawa podatkowego. Uprawniony pracownik urzędu skarbowego lub funkcjonariusz służby celno-skarbowej „podszywa się” pod klienta lokalu handlowego lub usługowego, celem weryfikacji czy sprzedaż ewidencjonowana jest przy użyciu kasy fiskalnej, a nabywcy towaru lub usługi wydawany jest paragon.
W dniu 16 lutego 2026 r. do Sejmu została wniesiona petycja obywatelska, której autor postuluje zmniejszenie liczby niedziel handlowych w ciągu roku oraz skrócenie czasu pracy w soboty, dla sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele. W ocenie petytora – wprowadzenie ograniczeń w handlu w niedziele, okazało się rozwiązaniem „dobrym i społecznie korzystnym”, dlatego „zasadnym jest pójście krok dalej”.
W dniu 2 czerwca 2026 r. Prezydent Karol Nawrocki podpisał ustawę z dnia 15 maja 2026 r. o Krajowym Rejestrze Oznakowanych Psów i Kotów, która wprowadza obowiązek czipowania oraz rejestracji psów i kotów w państwowym, elektronicznym systemie (KROPiK), przez ich właścicieli. Nowe przepisy mają ograniczyć bezdomność zwierząt, a za niewywiązanie się przez właściciela zwierzęcia z nowego obowiązku – grozić będzie wysoka grzywna.
Od 3 czerwca 2026 r. zredukowanie liczby punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione przez osobę uprawnioną do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem – w związku z wejściem w życie nowego rozporządzenia rządowego (autorstwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji) – nie jest już możliwe na dotychczasowych zasadach. Dzięki szkoleniu (tzw. kursowi reedukacyjnemu), kierowcy mogą „pozbyć się” (i tym samym – zmniejszyć ryzyko utraty prawa jazdy) już tylko punktów karnych za niektóre, ściśle określone naruszenia. To istotna informacja zwłaszcza dla tych osób, które wybierają się w dłuższą trasę (co zawsze wiąże się z większym ryzykiem otrzymania mandatu karnego), w długi weekend Bożego Ciała.
W dniu 27 maja 2026 r. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji podjęła decyzję co do dalszych prac nad postulatem podniesienia pierwszego progu podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) do poziomu 171 000 zł rocznie. „Rzeczywiście należy nad tym pracować” – podkreślił przewodniczący komisji, poseł Rafał Bochenek.
W aktualnym stanie prawnym – można skorzystać z tzw. ulgi mieszkaniowej w podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli – w ciągu 3 lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości (przed upływem 5 lat od końca roku, w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie) – jeżeli (upraszczając) dokona się zakupu innej nieruchomości, celem zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Za wydatek na własne cele mieszkaniowe – nie był jednak dotychczas uznawany zakup domku mobilnego, który nie jest trwale związany z gruntem, a więc – zgodnie z definicją wynikającą z kodeksu cywilnego – nie jest nieruchomością. Wszystko może jednak zmienić się po najnowszym wyroku WSA w Warszawie.
W dniu 14 listopada 2024 r. Stowarzyszenie Lepszy Sulejówek wystąpiło do Sejmu z petycją obywatelską w sprawie nadanie dniu 1 sierpnia (tj. Narodowemu Dniu Pamięci Powstania Warszawskiego) statusu dnia ustawowo wolnego od pracy w Polsce. Sejmowa Komisja do Spraw Petycji skierowała w tej sprawie dezyderat do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, a ostateczna decyzja w kwestii powyższego postulatu, ma zapaść podczas posiedzenia wyznaczonego na dzień 27 maja 2026 r.
Od 1 lipca 2026 r. rozpoczyna się nabór wniosków o nowe świadczenie, które ma stanowić wsparcie w pokryciu kosztów wynikających z rachunków za ogrzewanie dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym (tj. tzw. bon ciepłowniczy 2026). Poza kryterium dochodowym, od którego uzależnione jest przysługiwanie świadczenia – rząd uzależnił prawa do wsparcia od jeszcze jednego, istotnego warunku. Jego niespełnienie – zgodnie z nowymi zasadami przyznawania świadczenia – uprawnia wójtów, burmistrzów i prezydentów miasta do pozostawienia wniosku o wypłatę bonu ciepłowniczego, złożonego w 2026 r., bez rozpoznania.
Ostatnie dni obfitują w gwałtowne zjawiska pogodowe, w tym m.in. w intensywne opady deszczu w wielu częściach kraju. Stąd, wiele osób zmaga się z problemem wód opadowych gromadzących się w nadmiarze na ich posesjach. Zagospodarowanie wód opadowych, leży w gestii właściciela nieruchomości. Nie każdy jest świadomy, że za odprowadzanie deszczówki niezgodnie z przepisami, grożą poważne konsekwencje – w tym grzywna w wysokości nawet 10 tys. zł.