Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Przez wiele lat związana z branżą energetyczną. Od kilku lat – dziennikarka prawna, specjalizująca się w prawie budowlanym, prawie pracy, ochronie zdrowia, ochronie środowiska oraz tematyce związanej z edukacją i pomocą społeczną. Współautorka poselskiego projektu ustawy dotyczącego wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla matek wcześniaków, który został wniesiony do Sejmu X kadencji
Przepisy prawa o ruchu drogowym zobowiązują kierującego pojazdem do ustąpienia pierwszeństwa nie tylko pieszemu znajdującemu się na przejściu dla pieszych, ale również temu, który wchodzi na to przejście. Analogiczne zasady nie znalazły jednak odzwierciedlenia w przepisach ruchu drogowego w odniesieniu do rowerzystów. Z uwagi na to, że „przepisy w tym zakresie powinny być możliwie jednoznaczne, przewidywalne i dostosowane do realiów ruchu drogowego, zwłaszcza w miejscach, w których przecinają się tory ruchu pojazdów i osób korzystających z infrastruktury rowerowej” – z interwencją w tej sprawie i sugestią doprecyzowania regulacji (która skutkowałaby wprowadzeniem nowej zasady pierwszeństwa rowerzystów w stosunku do kierowców), do Ministerstwa Infrastruktury, wystąpił Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO).
Osobom z rodzin wielodzietnych, które posiadają co najmniej dwoje rodzeństwa (w tym również przybranego), spełniającego określone przez ustawodawcę wymagania – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. O Kartę Dużej Rodziny (bo o niej mowa), w związku z posiadaniem rodzeństwa (a nie własnych dzieci), w określonych przypadkach, mogą ubiegać się nawet osoby już pełnoletnie i to niezależnie od osiąganych przez nie dochodów.
REKLAMA
Już niebawem czeka nas kolejna zmiana czasu – tym razem z letniego na zimowy. W tym roku, przypada ona szybciej, niż w roku ubiegłym. Czy już w najbliższy weekend przestawimy zegarki? W noc zmiany czasu, będziemy spali godzinę dłużej, tym samym jednak – zmrok będzie zapadał wcześniej. W związku z trwającą od kilku lat (zarówno na szczeblu krajowym, jak i UE) ożywioną dyskusją na temat likwidacji dwukrotnych zmian czasu w ciągu roku – wiele osób zadaje sobie pytanie, czy to tym razem, przestawimy zegarki po raz ostatni? Zmiana czasu letniego na zimowy, nie bez znaczenia pozostaje również dla wynagrodzenia osób pracujących w momencie, kiedy jest ona dokonywana.
Paliwo już jest drogie (temu chyba nikt nie zaprzeczy), a eksperci ostrzegają – „największe podwyżki paliw dopiero przed nami”. Wzrostem cen paliw (benzyny, diesla i LPG) ma skutkować wejście w życie unijnego systemu ETS2, który od 2028 r. ma objąć emisje związane m.in. ze spalaniem paliw kopalnych w transporcie drogowym. I chociaż system ETS2 w teorii nie dotyczy użytkowników końcowych, gdyż obowiązki raportowania emisji spoczywają na dostawcach paliw, to według ekspertów – „jest pewne, że zostaną oni finalnie obciążeni kosztem działania systemu”.
REKLAMA
Z dniem zakończenia pobierania zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy (czyli za czas przebywania na zwolnieniu lekarskim – L4) – można rozpocząć pobieranie z ZUS innego, mało popularnego świadczenia, jakim jest renta szkoleniowa. O rentę tą, mogą ubiegać się osoby, które nie są już zdolne do wykonywania pracy w dotychczasowym zawodzie i z tego powodu muszą się przekwalifikować.
Jednym ze skutecznych sposobów na poradzenie sobie z nadmiarem wód opadowych (i jednocześnie na oszczędność wody, z korzyścią dla przydomowego ogrodu) jest montaż, w obrębie własnej nieruchomości, zbiornika retencyjnego na deszczówkę. Czy jednak taki zbiornik na deszczówkę, można wykonać bez uprzedniego uzyskania wymaganych zgód administracyjnych (takich jak decyzja o pozwoleniu na budowę czy decyzja o warunkach zabudowy) oraz bez dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej? Wszystko zależy przede wszystkim od jego pojemności, a przepisy prawa budowlanego w tym zakresie zmieniły się 7 stycznia 2026 r. Przed poczynieniem takiej inwestycji – warto zatem dokładnie sprawdzić przepisy prawa budowlanego.
Do dnia 18 stycznia 2033 r. wszystkie bezterminowe prawa jazdy stracą ważność – wynika to wprost z przepisu ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, który już obowiązuje. W związku z powyższym – niemal 15 mln kierowców (tj. co drugi kierowca posiadający uprawnienia do kierowania pojazdami), nie uniknie konieczność wymiany prawa jazdy na nowe. Szacuje się, że za ww. wymianę kierowcy zapłacą łącznie aż 1 494 101 300 zł, tytułem opłat za wymianę dokumentów (i to nie uwzględniając podwyżki ww. opłat, którą planuje rząd). Czy wymiana bezterminowego prawa jazdy, może skutkować tym, że dotychczas bezterminowe uprawnienie do kierowania pojazdami – zostanie ograniczone terminem ważności?
Czas zimowy 2026 – kiedy zmiana czasu i jak wpłynie ona na wynagrodzenia osób, które pracują w nocy?
28.09.2026
Już w październiku czeka nas kolejna zmiana czasu – tym razem z letniego, na zimowy. W noc zmiany czasu, będziemy spali godzinę dłużej, tym samym jednak – po przestawieniu zegarków, zmrok będzie zapadał wcześniej. Jak zmiana czasu letniego na zimowy, wpłynie na wynagrodzenia osób pracujących w momencie, kiedy jest ona dokonywana?
Obniżenie pierwszego progu podatkowego w skali podatkowej PIT z obecnych 120 000 zł do kwoty 100 000 zł i obciążenie nadwyżki (ponad kwotę 100 000 zł) stawką 32%, które miałoby „uchronić finanse publiczne od nadchodzącej zapaści” – jest postulatem petycji obywatelskiej, która w dniu 20 lipca 2026 r. została wniesiona do Ministerstwa Finansów. Z projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, który został opublikowany w dniu 21 sierpnia br., wynika jednak, że Ministerstwo Finansów podjęło już decyzję co do kierunku, w którym ma ulec zmianie skala podatkowa w podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT).
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które utraciło moc obowiązującą z dniem 20 września 2026 r. (ale na zasadach wynikających z przepisów przejściowych dodanych do ustawy prawo budowlane – nadal, w określonych przypadkach, może znajdować zastosowanie) – wymogi co do minimalnej odległości miejsca gromadzenia odpadów (umiejscowienia śmietników) od okien i drzwi domów oraz granicy nieruchomości – wyłączało w stosunku do zabudowy jednorodzinnej. Nowe rozporządzenie, nad którym pracuje obecnie Ministerstwo Rozwoju i Technologii – takiego wyłączenia jednak nie zawiera.
Seniorzy, którzy przez wiele lat posiadali Kartę Dużej Rodziny (ale nie tylko – bo dotyczy to również młodszych posiadaczy karty), po śmierci współmałżonka, bywają zaskakiwani decyzją administracyjną wójta (burmistrza lub odpowiednio prezydenta miasta) o pozbawieniu ich prawa do świadczenia i konieczności niezwłocznego zwrotu karty, która podlegać będzie unieważnieniu. Co ciekawe – w takim przypadku, uprawnienia do posiadania Karty Dużej Rodziny nie tracą jednak dzieci, jeżeli spełniają określone w ustawie warunki programu MRPiPS.
Premia 12 000 zł za każdy rok dodatkowej pracy i niepobierania emerytury po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego, czyli dla kobiet po 60 roku życia i mężczyzn po 65 roku życia – wypłacana bezpośrednio na konto bankowe albo na konto emerytalne. To propozycja byłego wiceministra rodziny, pracy i polityki społecznej w rządzie PiS Bartosza Marczuka, który w sprawie nowego świadczenia dla seniorów zwrócił się z apelem bezpośrednio do ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego.
W ocenie autorów projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, który był przedmiotem obrad sejmowej Komisji Finansów Publicznych w dniu 16 września 2026 r. – obecnie obowiązująca regulacja, z której wynika, na jakich zasadach organy Krajowej Administracji Skarbowej, mogą uzyskać dostęp do rachunku bankowego polskich obywateli – pozwala na zbyt dużą „swobodę w kontrolowaniu rachunków bankowych, co stanowi odstępstwo od zasady tajemnicy bankowej oraz dużą ingerencję prawa do prywatności obywateli”. Rząd postuluje ponadto objęcie kontrolą sądu udostępniania informacji stanowiących tajemnicę bankową, na etapie postępowania przygotowawczego, będącego w fazie „in rem” (tj. przed postawieniem zarzutów konkretnej osobie).
Dochód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości, które nastąpiło przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie lub wybudowanie – może zostać zwolniony z opodatkowania podatkiem dochodowym (PIT), jeżeli przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości, w ciągu 3 lat (licząc, od końca roku kalendarzowego, którym nastąpiło odpłatne zbycie nieruchomości) zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe. Pytanie jednak, czy z ww. zwolnienia z podatku można skorzystać ponownie, jeżeli przed upływem kolejnych 5 lat, znowu zdecydujemy się na sprzedaż nieruchomości, celem nabycia dla siebie kolejnego domu lub mieszkania? Czy ustawodawca przewidział limit transakcji sprzedaży nieruchomości w ramach ww. zwolnienia, czy też (o ile spełni się pozostałe warunki) można z niego skorzystać wielokrotnie?
Właściciele nieruchomości, którzy decydują się na utwardzenie terenu wokół własnego domu (np. poprzez wybrukowanie podjazdu dla samochodu), zazwyczaj planują takie ukształtowanie dla utwardzonego terenu, aby z owej nieprzepuszczalnej powierzchni, wody opadowe nie spływały na ich dom. Czy jednak zastanawiają się również, w jaki sposób taka zmiana ukształtowania terenu (która skutkuje zmianą kierunku spływu deszczówki) i jego utwardzenie (które wiąże się ponadto ze zmniejszeniem powierzchni przepuszczalnej dla wód opadowych) – wpłynie na sąsiednią/sąsiednie nieruchomości? Powinni o tym pomyśleć, bo inaczej czeka ich „gorzka niespodzianka”.
Seniorom, którzy w przeszłości mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci (i nie chodzi tu tylko o dzieci własne) – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. Jedną z ulg, z której można skorzystać w ramach Karty Dużej Rodziny (bo o niej mowa) – są zniżki na benzynę, diesel i LPG, które mogą okazać się przydatne zwłaszcza w związku z rosnącymi w ostatnim czasie cenami paliw.
Od 1 sierpnia 2026 r. każda kobieta w wieku od 25 do 64 roku życia może zaoszczędzić w budżecie domowym średnio ok. 200 zł, wykonując na NFZ nowoczesne badanie – test HPV HR, który zastępuje tradycyjną cytologię. Nowy program profilaktyki raka szyjki macicy ma pomóc w wykryciu najczęstszej przyczyny rozwoju tego nowotworu u kobiet (HPV jest bowiem odpowiedzialny za 75% przypadków raka płaskonabłonkowego szyjki macicy, 90% przypadków raka gruczołowego szyjki macicy i większość przypadków zmian przednowotworowych szyjki macicy).
Bon ciepłowniczy, to nowe świadczenie (wprowadzone w 2025 r.), przysługujące na podstawie ustawy z dnia 12 września 2025 r. o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, którego celem jest wsparcie dotyczące rachunków za ogrzewanie dla osób zagrożonych ubóstwem energetycznym. Przysługiwanie świadczenia uzależnione jest od spełniania kryterium dochodowego, korzystania z ciepła systemowego oraz wysokości ponoszonych kosztów ogrzewania.
Od 1 września 2025 r. liczba godzin lekcji religii w szkołach, została zmniejszona z dwóch godzin, do jednej godziny tygodniowo. Zmiana ta, została dokonana rozporządzeniem ministra edukacji, wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w ustawie o systemie oświaty. Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO), w swoim wystąpieniu do MEN poddał pod wątpliwość zgodność powyższych przepisów z Konstytucją, a w związku z brakiem (przez ponad rok) jakiejkolwiek odpowiedzi ze strony minister edukacji Barbary Nowackiej – w dniu 9 czerwca br., RPO skierował sprawę do Prezesa Rady Ministrów. W efekcie powyższego – w dniu 6 lipca br., MEN ustosunkowało się do wystąpienia rzecznika.
Osoby zatrudnione w ramach stosunku pracy, których dochód uzyskany od początku roku, przekroczy w drugiej połowie roku próg 120 000 zł – mogą uniknąć pobierania przez pracodawcę wyższej zaliczki na podatek dochodowy (tj. w stawce 32%, zamiast dotychczasowych 12%). Kto zatem, na podstawie jednego oświadczenia złożonego pracodawcy (które pracodawca zobowiązany jest uwzględnić), może uzyskać wyższe wynagrodzenie w październiku, listopadzie i grudniu 2026 r.?