Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Osobom, które posiadają (lub w przeszłości posiadały) na utrzymaniu co najmniej troje dzieci (i to nie tylko własne) – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. Jest nim Karta Dużej Rodziny. W ocenie autorki petycji obywatelskiej, która w dniu 25 maja 2026 r. została wniesiona do Sejmu, świadczenie to jednak niewystarczająco rekompensuje trud włożony przez rodziców (a zwłaszcza matki) w wychowanie co najmniej trojga dzieci, dlatego zwróciła się ona z postulatem wprowadzenia specjalnego dodatku do emerytury dla seniorów.
Seniorom, którzy ukończyli 75 lat (niezależnie od osiąganych dochodów) – przysługuje od ZUS dodatkowe, comiesięczne świadczenie, które od 1 marca 2027 r. – zgodnie z komunikatem Rady Ministrów odnośnie przyszłorocznej waloryzacji emerytur i rent – wzrośnie co najmniej do kwoty 379,44 zł (z dotychczasowych 366,68 zł). Niezależnie od kryterium wiekowego – dodatek ten, należy się również osobom, które są całkowicie niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji. Pomimo, że świadczenie to nie jest zależne od dochodów, niektórzy seniorzy, którzy przekroczą inny ustawowy limit, mogą go jednak nie otrzymać (lub otrzymać w odpowiednio obniżonej wysokości).
REKLAMA
Pozostawienie wskaźnika zbiegu świadczeń w ramach renty wdowiej na obecnym poziomie 15% i niepodwyższanie go do 25% od 1 stycznia 2027 r., miałoby „pozwolić na sfinansowanie ochrony młodszych wdów i wdowców, dla których strata męża lub żony w wieku młodszym [niż wiek emerytalny] jest ogromnym wstrząsem emocjonalnym i finansowym.” Sprawa obniżenia kryterium wiekowego uprawniającego do nabycia prawa do tzw. renty wdowiej z zamian za rezygnację z podwyżki wskaźnika zbiegu świadczeń (aby nie obciążać budżetu państwa i Funduszu Ubezpieczeń Społecznych), w dniu 2 października 2026 r., trafiła na biurko Prezydenta.
W sytuacji, gdy wartość relacji państwowego długu publicznego przekroczy określoną kwotę w stosunku do PKB – ustawa o finansach publicznych zobowiązuje Radę Ministrów do uruchomienia tzw. procedury ostrożnościowej, która jest równoznaczna m.in. z ograniczeniami w poziomie waloryzacji emerytur i rent w projekcie ustawy budżetowej na kolejny rok. Jak zatem przedstawia się aktualnie państwowy dług publiczny i jakie założenia w zakresie waloryzacji (podwyżki) świadczeń emerytalno-rentowych przyjęto w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027, który w dniu 29 września br. został przyjęty przez Radę Ministrów, a 8 października br. odbyło się jego pierwsze czytanie w Sejmie?
REKLAMA
W związku z trwającym właśnie weekendem Wszystkich Świętych – wielu Polaków odbywa teraz dłuższe wyprawy samochodowe, aby odwiedzić groby swoich bliskich, korzystając przy tym z rejestratorów obrazu w postaci kamer samochodowych. Motywy rejestrowania jazdy są różne – ale większość kierowców robi to po prostu dla bezpieczeństwa (zarejestrowany obraz pełni funkcję dowodową w przypadku kolizji lub wypadku oraz może okazać się pomocy w namierzaniu „piratów drogowych”). Czy kierowcy korzystający z kamery samochodowej, nadal mogą nabawić się nie lada problemów (w postaci 5 tys. zł grzywny, konfiskaty sprzętu, a nawet aresztu), w związku z kontrowersyjnymi przepisami dotyczącymi zakazu fotografowania i filmowania, które w ubiegłym roku, odbiły się szerokim echem w krajowych mediach? Wyjaśniamy zawiłości prawne.
Każda osoba (nie tylko w wieku senioralnym), która posiada miejsce zamieszczania na terytorium Polski (ponieważ jest to jedyne kryterium udziału w programie) – na wypadek swojej śmierci, może zaoszczędzić rodzinie nawet kilkanaście tysięcy złotych kosztów związanych z pogrzebem. W ramach Programu Świadomej Donacji, który prowadzi wiele uczelni wyższych w całym kraju – uniwersytety biorą na siebie cały koszt pochowania zwłok i opieki nad grobem (niezależnie od dochodów beneficjenta programu, zwanego – donatorem). Na czym dokładnie polega program i w jaki sposób można skorzystać z tego świadczenia (w postaci bezpłatnego pogrzebu)?
Dzień Zaduszny (potocznie zwany Zaduszkami), który przypada 2 listopada, to w 2026 r. poniedziałek. Z tego powodu, że Wszystkich Świętych, czyli 1 listopada, w tym roku wypada w niedzielę – wiele szkół w Polsce podjęło decyzję o odwołaniu zajęć lekcyjnych w poniedziałek 2 listopada, aby zapewnić uczniom 3-dniowy weekend. Czy w tym dniu szkoły rzeczywiście mogą być zamknięte (tj. nie organizować dla uczniów ani zajęć dydaktycznych, ani wychowawczo-opiekuńczych) i co, w takiej sytuacji, z opieką nad dziećmi? To ważne informacje dla wszystkich pracujących rodziców, ponieważ praktyka jak i interpretacje przepisów (m.in. w zakresie prawa rodziców do zwolnienia od pracy, celem sprawowania opieki na dzieckiem) są niejednolite.
WSA w Bydgoszczy, w wyroku z dnia 4 marca 2026 r., unieważnił zarządzenie Prezydenta Miasta Torunia, z którego wynikał cennik opłat za korzystanie z cmentarzy komunalnych (w tym m.in. opłat za wjazd na teren cmentarza oraz postawienie nagrobka), stwierdzając istotne naruszenie prawa. Nie tylko w Toruniu cmentarze nie mogą pobierać określonych opłat, które wynikają z aktów prawa miejscowego (takich jak wspomniane zarządzenie), a osoby, które zostały nimi obciążone – mogą dochodzić zwrotu pieniędzy. Ci, którzy niebawem udadzą się na cmentarze (w związku ze zbliżającym się 1 listopada – Wszystkich Świętych) powinni natomiast być świadomi, jakich opłat cmentarz nie ma prawa się od nich domagać.
Pułapka na cmentarzach: 5000 zł grzywy za sprzątanie grobu po Wszystkich Świętych w 2026 r.
01.11.2026
W najbliższych dniach, w związku ze zbliżającym się 1 listopada (Wszystkich Świętych), wielu Polaków będzie odwiedzało groby swoich bliskich (i stawiało na nich znicze), a wciąż nie wszyscy zdają sobie sprawę z tego, że wyrzucenie takiego znicza do znajdującego się na cmentarzu pojemnika na odpady zmieszane, może wiązać się z poważnymi konsekwencjami – nie tylko dla środowiska naturalnego, ale również dla portfela sprawcy takiego wykroczenia (które niekiedy może nawet zostać uznane za przestępstwo). Mowa o coraz popularniejszych na polskich cmentarzach zniczach elektronicznych (w tym zniczach led) oraz zniczach solarnych.
Ustawa o bonie ciepłowniczym oraz o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia wysokości cen energii elektrycznej, która weszła w życie z dniem 30 września 2025 r. – wprowadziła nowe świadczenie, które ma stanowić wsparcie w pokryciu kosztów wynikających z rachunków za ogrzewanie. Na wypłatę świadczenia już w październiku 2026 r. – o ile złożyli wniosek o jego wypłatę – mogą liczyć m.in. seniorzy, którzy otrzymują emeryturę lub rentę na poziomie nie wyższym niż 3 272,69 zł netto miesięcznie (a ci którzy współdzielą gospodarstwo domowe z innymi osobami – których dochód na osobę w rodzinie, nie przekracza 2 454,52 zł), jeżeli korzystają z ciepła systemowego i ponoszą koszty ogrzewania powyżej 170 zł/GJ netto.
W odpowiedzi na interpelację poselską – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdziło, że zostało zobligowane do podjęcia prac nad „rozwiązaniem zgodnym z oczekiwaniami społecznymi osób, które ze względu na utratę sił będącą konsekwencją długiego okresu wykonywania pracy zarobkowej nie są w stanie kontynuować jej aż do momentu osiągnięcia wieku emerytalnego” – tj. nad opracowaniem stanowiska rządu dotyczącego projektów regulacji mających na celu wprowadzenie tzw. emerytur stażowych. W praktyce, wprowadzenie emerytur stażowych – zgodnie z dwoma projektami ustaw, które trafiły do Sejmu, umożliwiłoby przechodzenie na emeryturę nawet 7 lat wcześniej (kobietom już w wieku 53 lat, a mężczyznom odpowiednio – w wieku 58 lat), chyba, że obecny rząd przychyliłby się pomysłu rządu Mateusza Morawieckiego, który emerytury stażowe chciał wprowadzić po 38 latach pracy w przypadku kobiet i odpowiednio – 43 latach pracy w przypadku mężczyzn (co umożliwiłoby przechodzenie na emeryturę nie 7, a 4 lata wcześniej).
W dniu 30 września 2026 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów, które wprowadza nowe świadczenie dla seniorów, którzy ukończyli 65. rok życia i potrzebują pomocy w codziennym funkcjonowaniu. Na poczet nowego Programu Bonu Senioralnego (bo o nim mowa), na lata 2026-2028 – jak poinformowała pełnomocnik rządu do spraw polityki senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz – rząd zamierza przeznaczyć blisko miliard złotych z budżetu państwa. Pierwsze wnioski o zawarcie umowy o realizację bonu senioralnego, będzie można składać już w IV kwartale 2026 r.
Dodatkowy dzień wolny od pracy nie tylko za święto przypadające w sobotę, ale również w niedzielę, czyli tak jak miało to miejsce m.in. w tegoroczne Zielone Świątki i będzie miało miejsce 1 listopada, we Wszystkich Świętych – to postulat petycji zbiorowej, autorstwa Fundacji „Można Lepiej”, która została złożona do Sejmu. Czy w związku z powyższym – poniedziałek 2 listopada 2026 r., będzie dodatkowym dniem wolnym od pracy, w zamian za Święto Zmarłych wypadające, w tym roku, w niedzielę (tym samym sprawiając, że w listopadzie będzie można cieszyć się długim weekendem)? W dniu 13 maja 2026 r. zapadła w tej sprawie decyzja sejmowej Komisji do Spraw Petycji.
W ocenie autorów projektu ustawy o zmianie ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, który był przedmiotem obrad sejmowej Komisji Finansów Publicznych w dniu 16 września 2026 r. – obecnie obowiązująca regulacja, z której wynika, na jakich zasadach organy Krajowej Administracji Skarbowej, mogą uzyskać dostęp do rachunku bankowego polskich obywateli – pozwala na zbyt dużą „swobodę w kontrolowaniu rachunków bankowych, co stanowi odstępstwo od zasady tajemnicy bankowej oraz dużą ingerencję prawa do prywatności obywateli”. Rząd postuluje ponadto objęcie kontrolą sądu udostępniania informacji stanowiących tajemnicę bankową, na etapie postępowania przygotowawczego, będącego w fazie „in rem” (tj. przed postawieniem zarzutów konkretnej osobie).
W związku z najnowszym komunikatem Rady Ministrów, w zakresie tego o ile co najmniej wzrosną emerytury i renty w 2027 r. (jeżeli wysokość zwiększenia wskaźnika waloryzacji emerytur i rent w 2027 r., zostanie ustalona przez RM na poziomie 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia w roku 2026 – a tak najprawdopodobniej będzie) – już dzisiaj, możemy ustalić o ile co najmniej wzrośnie dodatek pielęgnacyjny od 1 marca 2027 r.
Osobom z rodzin wielodzietnych, które posiadają co najmniej dwoje rodzeństwa (w tym również przybranego), spełniającego określone przez ustawodawcę wymagania – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. O Kartę Dużej Rodziny (bo o niej mowa), w związku z posiadaniem rodzeństwa (a nie własnych dzieci), w określonych przypadkach, mogą ubiegać się nawet osoby już pełnoletnie i to niezależnie od osiąganych przez nie dochodów.
W związku z rokrocznym (począwszy od 2018 r.) spadkiem liczby urodzeń w Polsce, który w dłuższej perspektywie czasowej może doprowadzić do katastrofy demograficznej – eksperci z Klubu Jagiellońskiego, zaproponowali nowy program prorodzinny „200 000 Plus”, który miałby zastąpić świadczenie wychowawcze 800 plus i polegać na wypłacie na rzecz rodziców nowonarodzonego dziecka kwoty 208 800 zł, w ciągu miesiąca od narodzin malucha. Aby pozostał on neutralny dla budżetu państwa – konieczna jest jednak likwidacja trzynastej i czternastej emerytury (potocznie zwanymi „trzynastką” i „czternastką”).
W dniu 20 września 2025 r. do Sejmu została wniesiona petycja obywatelska, której autor postuluje zmianę systemu finansowania kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce, poprzez – zastąpienie obecnego Funduszu Kościelnego systemem dobrowolnego odpisu podatkowego na rzecz kościoła lub związku wyznaniowego. Posłowie, będący członkami sejmowej Komisji do Spraw Petycji, w lutym 2026 r., postanowili skierować w tej sprawie wystąpienie do Prezesa Rady Ministrów.
W sytuacji, gdy wartość relacji państwowego długu publicznego przekroczy określoną kwotę w stosunku do PKB – ustawa o finansach publicznych zobowiązuje Radę Ministrów do uruchomienia tzw. procedury ostrożnościowej, która jest równoznaczna m.in. z brakiem podwyżek wynagrodzenia pracowników państwowej sfery budżetowej w projekcie ustawy budżetowej na kolejny rok. Jak zatem przedstawia się aktualnie państwowy dług publiczny i jakie założenia w zakresie podwyżek wynagrodzenia pracowników budżetówki przyjęto w projekcie ustawy budżetowej na rok 2027, który w dniu 29 września br. został przyjęty przez Radę Ministrów?
W październiku 2026 r. część emerytów będzie zaskoczona, ponieważ otrzyma od ZUS nie jeden, a dwa przelewy. Czy poza świadczeniem emerytalnym, w październiku br. seniorzy otrzymają piętnastą emeryturę czy powód dodatkowego przelewu pieniężnego od ZUS jest zupełnie inny? Rozwiewamy wątpliwości i wyjaśniamy – komu ZUS aż dwukrotnie zasili w przyszłym miesiącu rachunek bankowy.
