Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Przez wiele lat związana z branżą energetyczną. Od kilku lat – dziennikarka prawna, specjalizująca się w prawie budowlanym, prawie pracy, ochronie zdrowia, ochronie środowiska oraz tematyce związanej z edukacją i pomocą społeczną. Współautorka poselskiego projektu ustawy dotyczącego wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla matek wcześniaków, który został wniesiony do Sejmu X kadencji
W rządzie trwają zaawansowane prace nad projektem ustawy o zmianie ustawy o własności lokali, który raz na zawsze ma rozwiązać spory, do których dochodzi pomiędzy właścicielami mieszkań i wspólnotami mieszkaniowymi o to, kto jest właścicielem i w zakresie czyjej odpowiedzialności pozostają poszczególne części balkonów (lub odpowiednio – loggii i tarasów). Ministerstwo Sprawiedliwości postuluje, żeby balkony (loggie i tarasy) we wszystkich budynkach wielorodzinnych zostały zaliczone w całości do nieruchomości wspólnej (czyli – przestały stanowić część składową nieruchomości), a właścicielom mieszkań przysługiwała w stosunku do nich wyłącznie służebność. Takie rozwiązanie budzi obawy – czy wspólnoty mieszkaniowe będą mogły ustanawiać zakazy w zakresie sposobu korzystania z balkonów (loggii i tarasów), np. w postaci zakazów palenia papierosów czy wywieszania na nich prania.
Podstawowym celem rodzinnych ogrodów działkowych (ROD) jest zaspokajanie wypoczynkowych i rekreacyjnych potrzeb działkowców, poprzez umożliwienie im prowadzenia upraw ogrodniczych. Zamieszkiwanie na ROD jest bezwzględnie zakazane, a altana działkowa na terenie działki ROD nie stanowi obiektu mieszkalnego. Czy zatem nocowanie na ROD, może zostać uznane przez stowarzyszenie ogrodowe za łamanie zakazu zamieszkiwania (a tym samym – za korzystanie z działki lub altany działkowej w sposób sprzeczny z przepisami ustawy lub regulaminem) i stanowić podstawę do wypowiedzenia umowy dzierżawy działkowej?
REKLAMA
Szacuje się, że wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) odpowiada za 75% przypadków raka płaskonabłonkowego szyjki macicy, 90% przypadków raka gruczołowego szyjki macicy i większość przypadków zmian przednowotworowych szyjki macicy. Ministerstwo Zdrowia przekonuje natomiast, że skuteczną ochronę przed zakażeniem HPV – zapewnia szczepionka. Z tego powodu – przygotowało projekt rozporządzenia, który od 1 stycznia 2027 r. – ma wprowadzić ww. szczepienie jako obowiązkowe do Programu Szczepień Ochronnych, dla dzieci w wieku od 9-15 roku życia.
Na najbliższe dni, w całej Polsce, prognozowane są ekstremalnie wysokie temperatury. W związku z tym, że to dopiero początek tegorocznego lata – wiele osób, którym doskwiera upał, może rozważać montaż klimatyzacji w domu lub mieszkaniu (jeżeli jeszcze jej nie posiadają). Warto zatem mieć świadomość, że przepisy prawa budowlanego nie są w tym temacie zupełnie obojętne. Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, jeżeli klimatyzacja ma zostać zamontowana w budynku wielorodzinnym.
REKLAMA
Pierwsza połowa sierpnia to szczyt sezonu pielgrzymkowego na Jasną Górę. Trasa najdłuższej w Polsce pielgrzymki do Częstochowy liczy aż 638 km i jej pokonanie zajmuje pielgrzymom 19 dni. Czy mogą oni skorzystać z przewidzianego w art. 42 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o gwarancjach wolności sumienia i wyznania zwolnienia od pracy, celem obchodzenia święta religijnego?
W związku z wysokimi kosztami doręczenia emerytur i rent w formie gotówkowej (tj. przekazem pocztowym), które znacznie podwyższają łączne koszty działalności Zakładu – ZUS zawnioskował o całkowite wycofanie tej formy wypłaty świadczeń, poprzez uchylenie przepisu ustawy o FUS, który taką możliwość dopuszcza. Dla emerytów i rencistów oznaczałoby to, że listonosz już więcej nie doręczyłby świadczenia w kopercie, a forma gotówkowa wypłaty emerytur i rent, która – według badania przeprowadzonego przez ZUS – zapewniała niektórym seniorom poczucie kontroli – przeszłaby do przeszłości. Do postulatu Zakładu (wycofania gotówkowej formy wypłaty świadczeń) ustosunkowało się Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS).
8% podatku dochodowego od wynagrodzenia otrzymywanego z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia i umowy o dzieło – tyle miałby wynieść nowy podatek na Kościół (inaczej określany podatkiem kościelnym lub „podatkiem od wiary”), którego wprowadzenie miałoby „zwiększyć zaufanie społeczne do sposobu finansowania Kościołów”, zminimalizować ryzyko nadużyć i „usprawnić obieg środków finansowych (red.: które trafiają do instytucji religijnych w Polsce), czyniąc go bardziej formalnym i podlegającym kontroli publicznej.” Postulat wprowadzenia stałej daniny na rzecz Kościoła, pobieranej przez urząd skarbowy (a bezpośrednio – przez płatnika podatku) z wynagrodzenia, na wzór niemieckiego Kirchensteuer, trafił do Senatu w dniu 9 czerwca 2025 r., a 20 stycznia 2026 r. został skierowany do Ministerstwa Finansów oraz Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji.
W dniu 20 lutego 2026 r., w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów, ukazał się projekt ustawy o zmianie ustawy o własności lokali, który raz na zawsze ma rozwiązać spory, do których dochodzi pomiędzy właścicielami mieszkań i wspólnotami mieszkaniowymi o to, kto jest właścicielem i w zakresie czyjej odpowiedzialności pozostają poszczególne części balkonów (lub odpowiednio – loggii czy tarasów).
Podatek PCC przy zakupie nieruchomości z rynku wtórnego znacznie uszczupla portfel nabywcy, gdyż przy nieruchomości wartej np. 1 mln zł – urzędowi skarbowemu trzeba zapłacić aż 20 tys. zł. W związku ze zmianą przepisów, jaka miała miejsce od 31 sierpnia 2023 r. – wobec części nabywców nieruchomości, obowiązek zapłaty PCC przy zakupie nieruchomości został jednak zniesiony. Chociaż zwolnienie obowiązuje już jakiś czas – wiele osób, poszukujących dla siebie mieszkania lub domu, nadal nie jest tego świadomych i zakłada, że będzie musiało uiścić 2% podatku. Kto i na jakich zasadach, nabywając nieruchomość, może skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych?
W dniu 22 stycznia 2026 r. sejmowa Komisja do Spraw Petycji, skierowała do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dezyderat w sprawie petycji obywatelskiej, której przedmiotem jest wypłata emerytom, którzy przeszli na wcześniejsze emerytury (urodzonym w 1953 r.) odsetek, od stycznia 2024 r., w związku z wypłatą przez ZUS świadczeń w zaniżonej wysokości. Podczas posiedzenia ww. komisji, które miało miejsce w dniu 16 lipca 2026 r. – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło swoją odpowiedź na ww. wystąpienie, wyliczając, że łączna kwota wypłaconych odsetek opiewałaby na 500,1 mln zł i trafiła do 59,9 tys. seniorów.
„Są w Polsce miejscowości, są gminy, w których powstały wręcz osiedla zbudowane dokładnie po to, żeby osoby przyjeżdżające spoza kraju wegetowały w tych pomieszczeniach i to są z reguły domy jednorodzinne, albo budynki typu bliźniak, w którym mieszka kilkadziesiąt osób w urągających warunkach” – alarmują samorządy. W sieci natomiast, cały czas regularnie pojawiają się ogłoszenia o treści typu – „Oferuję szeregowiec pod najem pracowniczy – nawet dla 18 osób. Podana cena 9000 zł jest ceną brutto i dotyczy maksymalnego obłożenia – 500 zł/os.” Czy taki sposób użytkowania nieruchomości przez jej właściciela, który oferuje swój dom lub mieszkanie pod najem pracowniczy jest zgodny z prawem i czy w najbliższym czasie – w związku z istniejącym w Polsce problemem w tym zakresie – szykują się jakieś zmiany w przepisach?
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w dniu 29 czerwca br. opublikowała założenia projektu rozporządzenia, z których wynika, w jakim terminie – w 2026 roku – ma zostać wypłacone dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą lub po prostu czternastką. Na jaką kwotę czternastek, mogą w tym roku liczyć emeryci?
W dniu 27 maja 2026 r. sejmowa Komisja do Spraw Petycji rozpatrzyła odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na dezyderat w sprawie ustanowienia 1 sierpnia (tj. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, która jest już świętem państwowym) dniem ustawowo wolnym od pracy. Resort pracy zajął w tej sprawie stanowisko już styczniu br. Czy w sierpniu 2026 r. będziemy mieli dodatkowy dzień wolny od pracy?
W projekcie ustawy o zmianie ustawy o własności lokali, nad którym pracuje obecnie rząd – Ministerstwo Rozwoju i Technologii (po zakończonych uzgodnieniach międzyresortowych, konsultacjach publicznych i opiniowaniu projektu) dodało regulację, która istotnie ograniczy swobodę właścicieli nieruchomości w zakresie zmiany przeznaczenia lokalu mieszkalnego. Tak ową zmianą przeznaczenia – jak poinformował wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski, który jest osobą odpowiedzialną za ww. projekt – jest również przeznaczenie mieszkania pod najem krótkoterminowy. Zmiana taka – wymagać będzie zgody właścicieli pozostałych lokali mieszkalnych (a więc innych sąsiadów), która będzie musiała zostać wyrażona w formie uchwały. To jednak nie jedyna projektowana przez rząd regulacja, która ma ograniczyć w Polsce „szarą strefę” najmu krótkoterminowego.
Obniżka stawek podatku VAT na benzynę, olej napędowy, biokomponenty i LPG z 23 do 8%, do 30 września 2026 r., to propozycja nowego rozwiązania interwencyjnego, które w okresie zwiększonej mobilności Polaków, wynikającej z trwającego sezonu wakacyjnego, ma stanowić wsparcie dla gospodarstw domowych, w związku z gwałtownym wzrostem cen paliw na stacjach. Autorami projektu, który został złożony do Sejmu i – poza wspomnianym rozwiązaniem – przewiduje również zmiany w stawkach podatku akcyzowego oraz zniesienie podatku od sprzedaży detalicznej dla paliw – jest grupa posłów PiS.
Od 13 czerwca 2025 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad nowym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które ma wprowadzić obowiązek wyposażania budynków mieszkalnych wielorodzinnych, które posiadają trzy lub więcej kondygnacji w dźwig osobowy (czyli – w windę). W odpowiedzi na uwagę zgłoszoną przez Krajową Radę Izby Architektów RP w ramach opiniowania ww. projektu – resort, będący autorem ww. projektu, poinformował jednak, że od powyższego wymogu będzie można odstąpić.
Zakup nowego telewizora – co do zasady – wiąże się z obowiązkiem jego rejestracji w terminie 14 dni i uiszczania opłat abonamentowych RTV. Niedopełnienie obowiązku rejestracji (nawet jeżeli gospodarstwo domowe, w którym znajduje się telewizor, uiszcza opłatę abonamentową RTV) – może słono kosztować. Zgodnie z rozporządzeniem Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, od 1 stycznia 2027 r., wzrośnie zarówno wysokość opłaty abonamentowej RTV, jak i opłaty karnej za niedopełnienie obowiązku rejestracji nowego odbiornika. Istnieje jednak pewien kruczek prawny, dzięki któremu można „wybronić się” na wypadek kontroli.
W dniu 26 czerwca 2026 r. do podpisu Prezydenta zostały przekazane rządowe projekty ustaw – o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz zawierająca przepisy wprowadzające ww. regulację. Na ich podstawie zupełnie nowa kategoria osób, które zawrą ze sobą umowę cywilnoprawną u notariusza – będzie mogła korzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Pełnomocniczka rządu do spraw równości, ministra Katarzyna Kotula podkreśliła, że jest gotowa na merytoryczną rozmowę z Pałacem Prezydenckim na temat ww. ustaw.
Likwidacja trzech niedziel handlowych poprzedzających Wigilię Bożego Narodzenia oraz niedzieli handlowej poprzedzającej bezpośrednio pierwszy dzień Wielkiej Nocy, jak również skrócenie czasu pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, do godziny 21 w soboty – to postulat petycji obywatelskiej, która w dniu 16 lutego 2026 r. została złożona do Sejmu. Decyzja sejmowej Komisji do Spraw Petycji w powyższej sprawie, zapadła w dniu 10 czerwca br.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określa dopuszczalną długość i wysokość budynku gospodarczego (do którego zalicza się również szopy ogrodowe/domki narzędziowe) oraz garażu, posadowionego na nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną, jeżeli jest on usytuowany przy granicy działki lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy. Wielkości te, mają ulec zmianie od 20 września 2026 r., w związku z trwającymi w rządzie pracami nad nowym rozporządzeniem w powyższym przedmiocie (tj. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).