Aleksandra Rybak
Dołącz do grona ekspertów
Prawniczka, absolwentka Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Przez wiele lat związana z branżą energetyczną. Od kilku lat – dziennikarka prawna, specjalizująca się w prawie budowlanym, prawie pracy, ochronie zdrowia, ochronie środowiska oraz tematyce związanej z edukacją i pomocą społeczną. Współautorka poselskiego projektu ustawy dotyczącego wydłużenia urlopu macierzyńskiego dla matek wcześniaków, który został wniesiony do Sejmu X kadencji
W dniu 20 lutego 2026 r., w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów, ukazał się projekt ustawy o zmianie ustawy o własności lokali, który raz na zawsze ma rozwiązać spory, do których dochodzi pomiędzy właścicielami mieszkań i wspólnotami mieszkaniowymi o to, kto jest właścicielem i w zakresie czyjej odpowiedzialności pozostają poszczególne części balkonów (lub odpowiednio – loggii czy tarasów).
Podatek PCC przy zakupie nieruchomości z rynku wtórnego znacznie uszczupla portfel nabywcy, gdyż przy nieruchomości wartej np. 1 mln zł – urzędowi skarbowemu trzeba zapłacić aż 20 tys. zł. W związku ze zmianą przepisów, jaka miała miejsce od 31 sierpnia 2023 r. – wobec części nabywców nieruchomości, obowiązek zapłaty PCC przy zakupie nieruchomości został jednak zniesiony. Chociaż zwolnienie obowiązuje już jakiś czas – wiele osób, poszukujących dla siebie mieszkania lub domu, nadal nie jest tego świadomych i zakłada, że będzie musiało uiścić 2% podatku. Kto i na jakich zasadach, nabywając nieruchomość, może skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych?
REKLAMA
W dniu 22 stycznia 2026 r. sejmowa Komisja do Spraw Petycji, skierowała do Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dezyderat w sprawie petycji obywatelskiej, której przedmiotem jest wypłata emerytom, którzy przeszli na wcześniejsze emerytury (urodzonym w 1953 r.) odsetek, od stycznia 2024 r., w związku z wypłatą przez ZUS świadczeń w zaniżonej wysokości. Podczas posiedzenia ww. komisji, które miało miejsce w dniu 16 lipca 2026 r. – Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przedstawiło swoją odpowiedź na ww. wystąpienie, wyliczając, że łączna kwota wypłaconych odsetek opiewałaby na 500,1 mln zł i trafiła do 59,9 tys. seniorów.
„Są w Polsce miejscowości, są gminy, w których powstały wręcz osiedla zbudowane dokładnie po to, żeby osoby przyjeżdżające spoza kraju wegetowały w tych pomieszczeniach i to są z reguły domy jednorodzinne, albo budynki typu bliźniak, w którym mieszka kilkadziesiąt osób w urągających warunkach” – alarmują samorządy. W sieci natomiast, cały czas regularnie pojawiają się ogłoszenia o treści typu – „Oferuję szeregowiec pod najem pracowniczy – nawet dla 18 osób. Podana cena 9000 zł jest ceną brutto i dotyczy maksymalnego obłożenia – 500 zł/os.” Czy taki sposób użytkowania nieruchomości przez jej właściciela, który oferuje swój dom lub mieszkanie pod najem pracowniczy jest zgodny z prawem i czy w najbliższym czasie – w związku z istniejącym w Polsce problemem w tym zakresie – szykują się jakieś zmiany w przepisach?
REKLAMA
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów w dniu 29 czerwca br. opublikowała założenia projektu rozporządzenia, z których wynika, w jakim terminie – w 2026 roku – ma zostać wypłacone dodatkowe roczne świadczenie pieniężne, potocznie określane czternastą emeryturą lub po prostu czternastką. Na jaką kwotę czternastek, mogą w tym roku liczyć emeryci?
W dniu 27 maja 2026 r. sejmowa Komisja do Spraw Petycji rozpatrzyła odpowiedź Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na dezyderat w sprawie ustanowienia 1 sierpnia (tj. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, która jest już świętem państwowym) dniem ustawowo wolnym od pracy. Resort pracy zajął w tej sprawie stanowisko już styczniu br. Czy w sierpniu 2026 r. będziemy mieli dodatkowy dzień wolny od pracy?
W projekcie ustawy o zmianie ustawy o własności lokali, nad którym pracuje obecnie rząd – Ministerstwo Rozwoju i Technologii (po zakończonych uzgodnieniach międzyresortowych, konsultacjach publicznych i opiniowaniu projektu) dodało regulację, która istotnie ograniczy swobodę właścicieli nieruchomości w zakresie zmiany przeznaczenia lokalu mieszkalnego. Tak ową zmianą przeznaczenia – jak poinformował wiceminister rozwoju i technologii Tomasz Lewandowski, który jest osobą odpowiedzialną za ww. projekt – jest również przeznaczenie mieszkania pod najem krótkoterminowy. Zmiana taka – wymagać będzie zgody właścicieli pozostałych lokali mieszkalnych (a więc innych sąsiadów), która będzie musiała zostać wyrażona w formie uchwały. To jednak nie jedyna projektowana przez rząd regulacja, która ma ograniczyć w Polsce „szarą strefę” najmu krótkoterminowego.
Obniżka stawek podatku VAT na benzynę, olej napędowy, biokomponenty i LPG z 23 do 8%, do 30 września 2026 r., to propozycja nowego rozwiązania interwencyjnego, które w okresie zwiększonej mobilności Polaków, wynikającej z trwającego sezonu wakacyjnego, ma stanowić wsparcie dla gospodarstw domowych, w związku z gwałtownym wzrostem cen paliw na stacjach. Autorami projektu, który został złożony do Sejmu i – poza wspomnianym rozwiązaniem – przewiduje również zmiany w stawkach podatku akcyzowego oraz zniesienie podatku od sprzedaży detalicznej dla paliw – jest grupa posłów PiS.
Od 13 czerwca 2025 r. Ministerstwo Rozwoju i Technologii pracuje nad nowym rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które ma wprowadzić obowiązek wyposażania budynków mieszkalnych wielorodzinnych, które posiadają trzy lub więcej kondygnacji w dźwig osobowy (czyli – w windę). W odpowiedzi na uwagę zgłoszoną przez Krajową Radę Izby Architektów RP w ramach opiniowania ww. projektu – resort, będący autorem ww. projektu, poinformował jednak, że od powyższego wymogu będzie można odstąpić.
Zakup nowego telewizora – co do zasady – wiąże się z obowiązkiem jego rejestracji w terminie 14 dni i uiszczania opłat abonamentowych RTV. Niedopełnienie obowiązku rejestracji (nawet jeżeli gospodarstwo domowe, w którym znajduje się telewizor, uiszcza opłatę abonamentową RTV) – może słono kosztować. Zgodnie z rozporządzeniem Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, od 1 stycznia 2027 r., wzrośnie zarówno wysokość opłaty abonamentowej RTV, jak i opłaty karnej za niedopełnienie obowiązku rejestracji nowego odbiornika. Istnieje jednak pewien kruczek prawny, dzięki któremu można „wybronić się” na wypadek kontroli.
W dniu 26 czerwca 2026 r. do podpisu Prezydenta zostały przekazane rządowe projekty ustaw – o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz zawierająca przepisy wprowadzające ww. regulację. Na ich podstawie zupełnie nowa kategoria osób, które zawrą ze sobą umowę cywilnoprawną u notariusza – będzie mogła korzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Pełnomocniczka rządu do spraw równości, ministra Katarzyna Kotula podkreśliła, że jest gotowa na merytoryczną rozmowę z Pałacem Prezydenckim na temat ww. ustaw.
Likwidacja trzech niedziel handlowych poprzedzających Wigilię Bożego Narodzenia oraz niedzieli handlowej poprzedzającej bezpośrednio pierwszy dzień Wielkiej Nocy, jak również skrócenie czasu pracy sklepów, które obowiązuje zakaz handlu w niedziele, do godziny 21 w soboty – to postulat petycji obywatelskiej, która w dniu 16 lutego 2026 r. została złożona do Sejmu. Decyzja sejmowej Komisji do Spraw Petycji w powyższej sprawie, zapadła w dniu 10 czerwca br.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określa dopuszczalną długość i wysokość budynku gospodarczego (do którego zalicza się również szopy ogrodowe/domki narzędziowe) oraz garażu, posadowionego na nieruchomości przeznaczonej pod zabudowę jednorodzinną, jeżeli jest on usytuowany przy granicy działki lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy. Wielkości te, mają ulec zmianie od 20 września 2026 r., w związku z trwającymi w rządzie pracami nad nowym rozporządzeniem w powyższym przedmiocie (tj. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie).
Już niebawem, bo w drugim kwartale 2026 r. (czyli do końca czerwca 2026 r.), wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej (WFOŚiGW) ogłoszą nabory dla osób fizycznych, w ramach programu rządowego na dofinansowanie przydomowych systemów gromadzenia i wykorzystania wód opadowych (czyli – deszczówki). „Mikroretencja” (która jest możliwa m.in. dzięki zbiornikom na deszczówkę) nie tylko zwiększa retencję przy budynkach jednorodzinnych i przyczynia się do ochrony lokalnych zasobów wodnych, w konsekwencji – wpływając na łagodzenie skutków suszy oraz przeciwdziałając podtopieniom, ale również – może realnie obniżyć rachunki za wodę osobom, które zdecydują się na wykonanie takiej przydomowej instalacji. Dzięki zbiornikowi na deszczówkę, rocznie, w budżecie statystycznego gospodarstwo domowego, powinno pozostać blisko 665 zł oszczędności.
Można uniknąć pobrania przez ZUS zaliczki na podatek dochodowy od czternastej emerytury, co skutkować będzie tym, że kwota świadczenia wypłaconego przez ZUS będzie wyższa. W tym celu – należy wystąpić z odpowiednim wnioskiem do ZUS. Najwięcej korzyści z powyższego rozwiązania, wyniosą zatem osoby, których roczny dochód nie przekracza kwoty 30 tys. zł.
Niewielu właścicieli mieszkań jest świadomych, że w obrębie ich mieszkania może znajdować się część nieruchomości wspólnej, pomimo, że faktyczny dostęp do niej posiada wyłącznie właściciel lokalu. Jakakolwiek ingerencja w tę część nieruchomości – wymagać będzie zgody sąsiadów (wspólnoty mieszkaniowej) lub zarządcy budynku.
W dniu 15 czerwca 2026 r. negocjatorzy Parlamentu Europejskiego i Rady UE wypracowali porozumienie w sprawie rewizji przepisów dotyczących praw pasażerów lotniczych. W toku negocjacji została przyjęta poprawka do ww. porozumienia zakazująca rozsadzania rodzin w samolocie, a konkretnie – gwarantująca rodzinom z dziećmi bezpłatne miejsca obok siebie w samolocie.
Kot domowy (Felis catus) został wpisany do bazy danych Gatunki Obce w Polsce, prowadzonej przez Instytut Ochrony Przychody PAN, ponieważ „istnieją jednoznaczne dowody naukowe na to, że kot domowy w niepożądany sposób oddziałuje i zagraża bioróżnorodności i powiązanym usługom ekosystemowym w Polsce”. Czy oznacza to, że podlega on zakazowi wypuszczania z domu bez nadzoru właściciela zwierzęcia, wynikającemu z ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych? W zakresie tym, narosło sporo mitów.
Szopa ogrodowa (zwana również domkiem narzędziowym) to bardzo przydatna, dodatkowa przestrzeń do przechowywania. Niejedna pomieści nie tylko narzędzia ogrodowe, ale również rowery, zapasowe opony do samochodu, składane meble ogrodowe i wiele innych rzeczy, których nie chce się trzymać w domu. Czy jednak taki niewielki budynek (gdyż w znacznej większości przypadków, szopa ogrodowa stanowi budynek, w rozumieniu przepisów prawa budowlanego), można wykonać w przydomowym ogrodzie bez uprzedniego uzyskania wymaganych zgód administracyjnych (takich jak decyzja o pozwoleniu na budowę czy decyzja o warunkach zabudowy) oraz bez dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej? Warto, w tym zakresie, dokładnie sprawdzić przepisy prawa budowlanego, ponieważ – pomyłka, może być dla właściciela nieruchomości bardzo kosztowna.
Podatkiem od deszczu określana jest opłata za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej, którą zobowiązani są, co kwartał, uiszczać właściciele nieruchomości nieujętych w system kanalizacji, których powierzchnia przekracza ustawowy próg i którzy – w związku z zabudowaniami swojej działki – dokonali wyłączenia określonej powierzchni nieruchomości z tzw. powierzchni biologicznie czynnej. Z obowiązku ponoszenia daniny od deszczu – niezależnie od powierzchni nieruchomości wyłączonej z powierzchni biologicznie czynnej – ustawodawca zwolnił natomiast kościoły i inne związki wyznaniowe.