Niewielu ma szansę zostać sędzią

Tylko 300 osób zostanie przyjętych na nową aplikację w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Będą miały gwarancję pracy w wymiarze sprawiedliwości i wysokie stypendia.

8 sierpnia 2009 r. 1497 absolwentów wydziałów prawniczych przystąpiło do pierwszego w historii egzaminu konkursowego, którego ostateczne wyniki zadecydują o przyjęciu do nowo utworzonej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury (KSSiP). Szansę na dostanie się na aplikację ogólną i wysokie stypendium bez względu na osiągane dochody ma jednak co piąty zdający, gdyż minister sprawiedliwości ograniczył limit przyjęć do 300 miejsc.

Pierwszy etap konkursu odbył się w Warszawie i polegał na rozwiązaniu składającego się ze 150 pytań testu jednokrotnego wyboru. Kandydaci mieli na to 2 godziny, co oznacza, że na udzielenie odpowiedzi na każde pytanie jest niecałe 1,5 minuty.

Do drugiego etapu przejdą osoby z największą liczbą punktów z części pierwszej (minimum określi minister sprawiedliwości). W odróżnieniu od starej procedury naboru na aplikację prokuratorską i sędziowską nie będzie to egzamin ustny przed komisją konkursową, ale praca pisemna. W ciągu 120 minut zdający będą musieli rozwiązać trzy kazusy: jeden z prawa prywatnego (m.in. cywilne, rodzinne, spółek handlowych), drugi z procedur administracyjnych, finansów i prawa wspólnotowego, a trzeci obejmie zagadnienia karne.

Zgodnie z zarządzeniem przewodniczącego Komisji Konkursowej, sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Matrasa, drugi etap konkursu odbędzie się 29 sierpnia w Krakowie. O dostaniu się na aplikację ogólną będzie decydować miejsce na ostatecznej liście rankingowej wyznaczone sumą punktów uzyskanych z obu etapów konkursu.

Wdrażany od tego roku nowy model kształcenia przyszłych sędziów i prokuratorów ma sprawić, że będą oni elitą wśród innych zawodów prawniczych. Zgodnie z uregulowaniami ustawy o KSSiP roczna aplikacja ogólna ma poprzedzać aplikację sędziowską i prokuratorską. Aplikacja będzie polegać na uczestniczeniu w zajęciach w krakowskiej siedzibie KSSiP oraz odbywaniu praktyk w sądach, prokuraturach i innych instytucjach położonych w pobliżu miejsca zamieszkania aplikanta. – Zajęcia będą miały przede wszystkim charakter praktyczny i będą realizowane w formie warsztatów, symulacji rozpraw, przeprowadzania czynności procesowych czy opracowywania decyzji procesowych – podkreśla sędzia Morawiec.

Jak podkreśla wiceminister sprawiedliwości Zbigniew Wrona, funkcjonujący do niedawna w Polsce model naboru na aplikacje oraz szkolenia aplikantów sądowych i prokuratorskich trudno było uznać za spełniający rekomendacje Rady Konsultacyjnej Sędziów Europy. Nie sposób mówić o jego efektywności, przejrzystości i jednolitości w sytuacji, gdy 1659 aplikantów sądowych (z czego tylko 671 etatowych) szkoliło się w 23 ośrodkach szkoleniowych, zaś 790 aplikantów prokuratorskich (tylko 165 z nich to aplikanci etatowi) – w 13 tego rodzaju ośrodkach. Teraz odbywanie aplikacji w KSSiP będzie wiązało się z zakazem pracy w kancelariach prawnych, urzędach i prywatnych firmach. W zamian za to każdy z rozpoczynających edukację aplikantów będzie mógł zgłosić się po przekraczające 3 tys. zł stypendium.

JAK BĘDZIE WYGLĄDAŁA NOWA APLIKACJA PAŃSTWOWA

● Szkolenie będzie odbywało się w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w Krakowie

● 30-miesięczną aplikację sędziowską lub prokuratorską poprzedzi 12-miesięczna aplikacja ogólna

● Zamiast asesury sędziowskiej konieczne będzie odbycie dwuletniego stażu jako asystent sędziego, a następnie referendarz

● Szkolenie będzie miało formę aplikacji etatowych

● Aplikanci nie mogą podejmować zatrudnienia poza stanowiskami naukowymi i dydaktycznymi

3176 zł (brutto) stypendium może otrzymać każdy aplikant aplikacji ogólnej

Adam Makosz

PODSTAWA PRAWNA

● Rozporządzenie ministra sprawiedliwości z 29 kwietnia 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu (...) (Dz.U. nr 67, poz. 566).