Szukając pracy za granicą nie tracisz zasiłku

Polacy nie mogą jednak jednocześnie pracować poza granicami Polski i pobierać świadczenia dla bezrobotnych w kraju. Prawo do zasiłku przysługuje im przez trzy miesiące od wyjazdu do jednego z państw Wspólnoty w poszukiwaniu pracy. Aby prawa tego nie stracić, muszą wrócić do kraju przed upływem tego okresu. Tylko w wyjątkowych sytuacjach właściwy urząd pracy może przedłużyć ten okres. Nie zrobi tego, jeżeli osoba w czasie poszukiwania pracy za granicą rozpocznie tam studia lub założy własną firmę. Osoba ta straci ponadto prawo do zasiłku.

Cztery tygodnie po rejestracji

Osoba bezrobotna zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy z prawem do zasiłku, która chce wyjechać za granicę w poszukiwaniu pracy i nie stracić przy tym prawa do tego świadczenia, może wyjechać dopiero po upływie czterech tygodni od dnia rejestracji.

Urząd pracy może ten czterotygodniowy okres skrócić. Dotyczy to szczególnie sytuacji, gdy osoba poszukująca pracy zamierza wyjechać z mężem lub żoną albo konkubentem lub konkubiną, który lub która także wyjeżdża z zamiarem podjęcia pracy w innym kraju członkowskim.

Trzeba pamiętać, aby w momencie wyjazdu z Polski mieć ze sobą zaświadczenie E-303 (jest dostępne w polskich urzędach pracy). Jest to bowiem podstawowy dokument dotyczący zachowania prawa do zasiłku. Wynika z niego, że dana osoba jest do niego uprawniona. Podane są tam także: wysokość świadczenia i okres, na jaki zostało ono przyznane.

W wyjątkowych sytuacjach o wydanie takiego zaświadczenia może wystąpić właściwa instytucja w kraju, do którego osoba szukająca pracy wyjechała. Jest to możliwe tylko w sytuacjach, gdy np. nieprzewidziane problemy poczty spowodowały, że zaświadczenie nie dotarło do zainteresowanego przed wyjazdem.

Ważne!
Świadczenia z tytułu bezrobocia muszą być zapewniane przez każde państwo członkowskie, do którego przyjeżdża obywatel Unii szukający pracy. Państwa te są zobowiązane do zwrotu kosztów tych świadczeń według ustalonych procedur. Ich koszt jest zwracany państwu właściwemu. Płatność świadczeń dokonywana jest przez wskazane banki w państwach członkowskich.

Istnieje także możliwość zaskarżenia decyzji o odrzuceniu wniosku o wydanie zaświadczenia E-303, czyli o prawo do poszukiwania pracy w innym kraju, przy zachowanym świadczeniu dla bezrobotnych (zgodnie z krajowymi przepisami o zaskarżaniu decyzji administracyjnych).

Siedem dni na podróż

Po złożeniu w wojewódzkim urzędzie pracy wniosku w sprawie wyjazdu za granicę w celu poszukiwania zatrudnienia osoba składająca ten dokument ma tylko siedem dni na podróż do drugiego kraju i zarejestrowanie się w tamtejszym urzędzie.

Jeżeli w wyznaczonym terminie zgłosi się we właściwym urzędzie w kraju, w którym szuka pracy, wtedy będzie mieć prawo do zasiłku nawet za te dni, które spędziła w podróży. Jeżeli jednak nie zgłosi się na czas, zasiłek będzie przysługiwał jej dopiero od dnia zgłoszenia do momentu zakończenia okresu trzech miesięcy.

Przedłużenie okresu siedmiu dni na zgłoszenie się jest możliwe wyłącznie wtedy, gdy mimo zaplanowania podróży w taki sposób, żeby zdążyć w terminie, osoba napotka jakieś przeszkody, których nie mogła przewidzieć lub na które nie miała wpływu.

Powrót w ciągu trzech miesięcy

Jeżeli osoba szukająca pracy za granicą chce zachować swoje prawo do zasiłku w Polsce, musi wrócić do kraju i zameldować się w swoim urzędzie pracy przed upływem trzech miesięcy. Jeśli ostatnim dniem okresu trzymiesięcznego jest sobota, dzień świąteczny lub inny dzień, w którym urząd pracy jest zamknięty, powinna zgłosić się w pierwszym dniu roboczym po nim następującym. Jeśli nie powróci przed upływem tego okresu, straci wszystkie prawa do świadczeń.

Przedłużenie terminu ponownego zgłoszenia się w swoim urzędzie pracy jest możliwe, jak ma to miejsce w przypadku siedmiodniowego terminu na zgłoszenie się w kraju poszukiwania pracy, tj. wyłącznie w przypadku wystąpienia zdarzeń o charakterze siły wyższej lub z powodu udokumentowanej choroby w kraju poszukiwania pracy lub choroby, która nastąpi bezpośrednio po powrocie do domu.

Fakt pobierania zasiłku dla bezrobotnych na podstawie jakiegokolwiek systemu prawnego obowiązującego w danym państwie członkowskim spowoduje, że osoba ta nabędzie też uprawnienia do świadczeń rodzinnych na podstawie ustawodawstwa tego państwa, mimo że członkowie rodziny mieszkają na terenie innego kraju członkowskiego. W związku z tym, szukając pracy za granicą, można pobierać świadczenia rodzinne dla swojej rodziny, mimo że pozostała ona w kraju.

Jeżeli osoba szukająca pracy znajdzie ją za granicą w ciągu trzech miesięcy, wtedy zostanie objęta ustawodawstwem kraju wykonywania pracy.

W razie utraty pracy za granicą

Osoba, która straciła pracę podjętą w jednym z krajów unijnych, ma trzy wyjścia. Może pozostać w kraju, gdzie pracowała, i ubiegać się tam o zasiłek z tytułu bezrobocia. Musi jednak pamiętać, że w tej sytuacji podlega już ustawodawstwu państwa, w którym pracowała, i według jego prawa będzie oceniana, czy ma prawo do zasiłku czy nie.

POSZUKIWANIA PRACY W KILKU KRAJACH

Jeżeli ktoś w ciągu trzech miesięcy zamierza szukać pracy nie w jednym, ale w kilku krajach członkowskich Unii, wtedy jeszcze przed wyjazdem z Polski musi podać dokładne daty przyjazdów do poszczególnych krajów. Wojewódzki urząd pracy w Polsce powinien następnie wydać zaświadczenie E-303 oddzielnie dla każdego kraju, w którym bezrobotny zamierza szukać pracy.

NIEZBĘDNE ZAŚWIADCZENIA

Osoba bezrobotna przed wyjazdem do pracy w innym kraju, dla zachowania prawa do zasiłku, powinna zgłosić zamiar wyjazdu w swoim powiatowym urzędzie pracy i złożyć wniosek z odpowiednim, np. miesięcznym, wyprzedzeniem do właściwego wojewódzkiego urzędu pracy o wydanie w zależności od potrzeb następujących formularzy:
- E-301 - zaświadczenia dotyczącego okresów zaliczanych podczas przyznawania zasiłku dla bezrobotnych,
- E-302 - zaświadczenia dotyczącego członków rodziny bezrobotnego, które należy uwzględnić przy naliczaniu świadczeń,
- E-303 - zaświadczenia dotyczącego zachowania prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Brak odpowiedniego formularza uniemożliwi przyznanie i wypłatę świadczenia bądź zdecydowanie opóźni jego przyznanie.

Przykład:
NIŻSZE ŚWIADCZENIE ZA SPÓŹNIONĄ REJESTRACJĘ
Mieszkaniec Kielc wyjechał za granicę w poszukiwaniu pracy 12 kwietnia. Na podróż miał siedem dni. Do 19 kwietnia musiał więc zarejestrować się w urzędzie pracy w kraju, do którego wyjechał. Dotrzymał terminu i dlatego zasiłek otrzymywał będzie od 12 kwietnia, czyli od daty wyjazdu, do 12 lipca, czyli do daty obowiązkowego powrotu.
Gdyby spóźnił się i dojechał na miejsce np. 25 kwietnia, wówczas otrzymałby zasiłek tylko od tego dnia do 12 lipca (w wyjątkowych sytuacjach właściwa instytucja może przedłużyć ten siedmiodniowy termin).

Może także wrócić do Polski. Jeśli w kraju, gdzie pracowała, nabyła prawo do zasiłku, będzie przez trzy miesiące otrzymywać zasiłek w Polsce z urzędu pracy w miejscowości, w której ostatnio pracowała. Powrót do Polski może więc traktować tak jak wyjazd z kraju, gdzie ostatnio pracowała za granicą w celu poszukiwania pracy.

Jeśli w kraju, gdzie osoba ta ostatnio pracowała, nie nabyła prawa do zasiłku, może wrócić do Polski, przepracować tyle dni, ile brakuje jej do otrzymania zasiłku w Polsce, i taki zasiłek otrzymać. Jeżeli więc przepracowała za granicą 300 dni, po powrocie do kraju - by otrzymać zasiłek - musi przepracować 65 dni.

Świadczenia i zwrot kosztów

Zasiłek dla bezrobotnych dla osoby poszukującej pracy podczas jej pobytu za granicą wypłacany jest przez instytucję kraju, w którym szuka ona pracy. Osoba szukająca zatrudnienia ma prawo do takich samych świadczeń, jak gdyby szukała pracy w Polsce. Instytucja w kraju pobytu przelicza na walutę swojego kraju kwotę netto dniówki w złotych polskich, do jakiej szukający pracy ma prawo.

Podatek od zasiłku dla bezrobotnych, wypłacanego w czasie tych trzech miesięcy, będzie uiszczany w Polsce. Zasadą podstawową jest to, że zasiłek, do jakiego uprawniona jest osoba szukająca pracy w okresie trzymiesięcznym na podstawie zaświadczenia E-303, wypłaca kraj poszukiwania pracy. Następnie kraj ojczysty zwraca wypłaconą kwotę do kraju poszukiwania pracy.

Zgodnie z przyjętymi zasadami koordynacji, osoba zainteresowana jako pracownik musi być ubezpieczona w kraju wykonywania pracy, co oznacza, że będzie ona w pierwszym rzędzie starała się o świadczenie dla bezrobotnych właśnie w tym kraju.


IZABELA RAKOWSKA-BOROŃ
izabela.rakowska@infor.pl