Darowizna, Urząd skarbowy

Podatek PCC przy zakupie nieruchomości z rynku wtórnego znacznie uszczupla portfel nabywcy, gdyż przy nieruchomości wartej np. 1 mln zł – urzędowi skarbowemu trzeba zapłacić aż 20 tys. zł. W związku ze zmianą przepisów, jaka miała miejsce od 31 sierpnia 2023 r. – wobec części nabywców nieruchomości, obowiązek zapłaty PCC przy zakupie nieruchomości został jednak zniesiony. Chociaż zwolnienie obowiązuje już jakiś czas – wiele osób, poszukujących dla siebie mieszkania lub domu, nadal nie jest tego świadomych i zakłada, że będzie musiało uiścić 2% podatku. Kto i na jakich zasadach, nabywając nieruchomość, może skorzystać ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych?

Przekazanie majątku dzieciom można zaplanować na dwa sposoby – poprzez darowiznę za życia albo testament obowiązujący po śmierci. Choć cel jest ten sam, skutki prawne i podatkowe mogą się różnić. Sprawdzamy, które rozwiązanie w praktyce bardziej się opłaca i na co zwrócić uwagę przed podjęciem decyzji.

Darowizna pieniężna od najbliższej rodziny często kojarzy się z pełnym bezpieczeństwem podatkowym. Wiele osób wie, że przekazanie pieniędzy przez rodzica dziecku może korzystać ze specjalnego zwolnienia, ale okazuje się, że sama bliskość rodzinna nie zawsze wystarczy. Skarbówka w najnowszym rozstrzygnięciu wskazała, że przy darowiźnie pieniędzy liczy się nie tylko to, kto przekazuje środki, ale również dokładny sposób ich przekazania.

W praktyce rodzinnych finansów coraz częściej pojawiają się darowizny rozłożone na raty, zapisywane w aktach notarialnych i realizowane przelewami – czasem nawet przez podmioty trzecie. To właśnie takie nietypowe konstrukcje budzą najwięcej pytań o obowiązki wobec fiskusa i konieczność składania formularza SD-Z2. Najnowsza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej porządkuje te wątpliwości i pokazuje, kiedy skarbówka nie wymaga dodatkowych zgłoszeń, nawet przy wieloetapowym przekazywaniu pieniędzy.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej rozwiał wszelkie wątpliwości dotyczące ulgi rehabilitacyjnej. Z nowej interpretacji wynika wprost, że osoby z niepełnosprawnością mogą odliczyć wydatki na używanie samochodu nawet wtedy, gdy pojazd stanowi współwłasność małżonków lub jest zarejestrowany tylko na jednego z nich. Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić i jakie wydatki obejmuje limit 2280 zł.

Osoba korzystająca z MOPS otrzymuje darowiznę albo spadek. MOPS wtedy reaguje i zabiera wcześniej przyznane (przed spadkiem/darowizną) świadczenia. Taka sytuacja spotkała naszego Czytelnika, który napisał do nas list: „Czy OPS ma prawo zabrać wszystkie świadczenia ze względu na to, że otrzymałem od brata 206 000 zł za mieszkanie własnościowe po zmarłych rodzicach?”. Darowizna kwoty 206 000 zł spowodowała u niego utratę świadczeń z MOPS. Wydaje się logiczne. Nagle do jego majątku wpłynęło 206 000 zł. I są przepisy odpowiednie w tej sytuacji. Po co więc nowelizacja i dodatkowe uprawnienia dla MOPS? Z uzasadnienia projektu ustawy wynika, że chodzi o doprecyzowanie już obowiązujących przepisów. Dziś w przypadku stwierdzenia występowania rażącej dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu przedstawioną w MOPS (np. 500 zł miesięcznie) a sytuacją majątkową osoby lub rodziny (polepszoną darowizną mieszkania wartego 400 000 zł), nie działają przepisy o cofnięciu świadczeń z MOPS. Dlatego art. 12 ustawy o pomocy społecznej ma umożliwić uchylenie decyzji o przyznaniu świadczenia z MOPS, co ma na celu zwiększenie spójności i skuteczności stosowania przepisów ustawy.

Sądy administracyjne uznają, że przekazanie darowizny bezpośrednio na rachunek wierzyciela obdarowanego – np. dewelopera – nie powinno pozbawiać prawa do zwolnienia podatkowego dla najbliższej rodziny. Rzecznik Praw Obywatelskich krytykuje praktykę fiskusa i apeluje o zmianę podejścia, wskazując, że obecna interpretacja prowadzi do nierównego traktowania podatników.

Wiele osób uważa, że dopóki wpłata nie przekracza około 65–70 tys. zł, pozostaje poza zainteresowaniem banku. To nieprawda. Przepisy rzeczywiście przewidują próg 15 tys. euro dla obowiązkowego raportowania do GIIF, ale bank może analizować i zgłaszać także znacznie mniejsze transakcje, jeśli uzna je za nietypowe.

Podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) a także płacący ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, którzy wspierają finansowo swoją parafię lub inne podmioty kościelne, mają prawo odliczyć te darowizny od swojego dochodu (albo przychodu) przed opodatkowaniem. Pozwala to zapłacić niższy podatek dochodowy za rok, w którym została przekazana darowizna. Warto wiedzieć, że są dwie oddzielne ulgi kościelne – jedna nie ma żadnego limitu, a druga jest ograniczona limitem 6% dochodu. Jakie darowizny można odliczyć? Omówione w artykule zasady dotyczą zarówno rozliczenia za 2025 rok jak i poprzednich lat. Zasady tych odliczeń nie zmieniły się również w 2026 roku.

Zbiórki internetowe stały się dla wielu rodzin jedyną szansą na sfinansowanie kosztownego leczenia. Wraz z pieniędzmi pojawia się jednak pytanie, którego boją się organizatorzy: czy od zebranych setek tysięcy złotych trzeba zapłacić podatek od darowizn?

Darowizna od najbliższej rodziny często kojarzy się z pełnym bezpieczeństwem podatkowym. Wiele osób wie, że przekazanie pieniędzy przez rodzica dziecku może korzystać ze specjalnego zwolnienia, ale okazuje się, że sama bliskość rodzinna nie zawsze wystarczy. Skarbówka w najnowszym rozstrzygnięciu wskazała, że przy darowiźnie pieniędzy liczy się nie tylko to, kto przekazuje środki, ale również dokładny sposób ich przekazania.

Duża gotówka od najbliższej rodziny zwykle oznacza konieczność dopełnienia formalności podatkowych. W jednej ze spraw rozpatrywanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kobieta otrzymała od matki pieniądze w gotówce na zakup mieszkania, ale fiskus uznał, że podatek od darowizny nie jest należny. O wszystkim przesądził jej status pobytu w Polsce oraz kilka warunków zapisanych w przepisach.

W dniu 26 czerwca 2026 r. do podpisu Prezydenta zostały przekazane rządowe projekty ustaw – o statusie osoby najbliższej w związku i umowie o wspólnym pożyciu oraz zawierająca przepisy wprowadzające ww. regulację. Na ich podstawie zupełnie nowa kategoria osób, które zawrą ze sobą umowę cywilnoprawną u notariusza – będzie mogła korzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn. Pełnomocniczka rządu do spraw równości, ministra Katarzyna Kotula podkreśliła, że jest gotowa na merytoryczną rozmowę z Pałacem Prezydenckim na temat ww. ustaw.

Gdy żona przeznacza darowiznę otrzymaną od matki na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego wspólnie z mężem, drugi małżonek nie ma obowiązku zapłaty podatku od darowizny. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził w interpretacji z 2 lipca 2026 r., że dłużnik solidarny spłaca własny dług, a nie obdarowuje współkredytobiorcę.

Urząd skarbowy mogą zainteresować nie tylko duże przelewy pieniężne. Pod lupę trafiają także regularne wpłaty, darowizny od rodziny i nietypowe tytuły przelewów. Banki mają obowiązek zgłaszać część transakcji do fiskusa, a urzędy mogą prześwietlać historię kont nawet sprzed kilku lat. Wielu Polaków nie wie, jakie limity obowiązują i kiedy trzeba zgłosić darowiznę do urzędu skarbowego.

W latach 2021–2025 organy skarbowe przeprowadziły ponad 12,4 mln czynności sprawdzających, z czego zdecydowana większość dotyczyła VAT, PIT, CIT i akcyzy. Najnowszy raport MDDP i Konfederacji Lewiatan pokazuje, że skarbówka coraz częściej rezygnuje z klasycznych kontroli na rzecz szybkich, masowych weryfikacji, które stały się jej głównym narzędziem odzyskiwania pieniędzy.

Najbliższa rodzina może przekazywać sobie pieniądze, mieszkania czy działki bez podatku, ale fiskus wymaga spełnienia konkretnych formalności. W wielu przypadkach trzeba pamiętać o formularzu SD-Z2 i terminie 6 miesięcy. Sprawdź, kiedy zgłoszenie do skarbówki jest obowiązkowe, a kiedy można go uniknąć.

Przelew od rodziców, zgłoszenie do urzędu i „zerowa” grupa podatkowa nie zawsze wystarczą, by uniknąć podatku od darowizny. Dyrektor KIS wyjaśnił, że jeśli pieniądze trafiły bezpośrednio na konto osoby trzeciej, zwolnienie może przepaść. Sprawa dotyczy darowizny 61 tys. euro na zakup samochodu dla firmy.

Darowizna pieniężna w pierwszej linii podatkowej, czyli w ramach najbliższej rodziny, nie zawsze musi być zgłaszana do urzędu skarbowego. Dopiero po przekroczeniu kwoty limitu, zarezerwowanej dla pierwszej grupy podatkowej, taki obowiązek się pojawia. Zgłoszenie pozwala na skorzystanie ze zwolnienia podatkowego od darowizn.

Rodzina chciała po prostu przekazać matce pieniądze po zmarłym ojcu. Problem pojawił się w chwili, gdy środki wypłacono w gotówce. Najnowsza interpretacja Dyrektora KIS pokazuje jasno: bez przelewu lub wpłaty na konto zwolnienie z podatku przepada – nawet między najbliższą rodziną.

Wiele osób żyjących w związkach nieformalnych decyduje się na budowę domu na działce jednego z partnerów z myślą o wspólnym tam zamieszkiwaniu. Wzniesiony ze wspólnych pieniędzy dom stanowi część składową gruntu zgodnie z treścią art. 47 kodeksu cywilnego, a więc w całości własność tego z nich, do którego należy działka. W przypadku rozpadu związku pojawia się problem wzajemnych rozliczeń poczynionych w ten sposób nakładów przez partnera niebędącego właścicielem nieruchomości. Niejednokrotnie dodatkowo rozliczenie to rodzi niepewność co do skutków podatkowych jak wywołuje ów zwrot równowartości tych nakładów.

Administracja skarbowa coraz skuteczniej kontroluje przedsiębiorców bez konieczności wizyt w firmach. Dzięki danym z Jednolitego Pliku Kontrolnego i Krajowego Systemu e-Faktur liczba czynności sprawdzających rośnie z roku na rok, a wykrywane zaległości podatkowe liczone są już w miliardach złotych. Eksperci ostrzegają jednak, że rozwój cyfrowych narzędzi może oznaczać niemal stały monitoring działalności gospodarczej.

Rodzinne darowizny od lat uchodzą za jedną z najbezpieczniejszych form przekazywania majątku. Wielu Polaków jest przekonanych, że jeśli pieniądze przekazuje matka, ojciec, dziecko czy rodzeństwo, a cała operacja jest uczciwa, udokumentowana i zgłoszona do urzędu skarbowego, to zwolnienie z podatku jest praktycznie gwarantowane. Najnowsza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej pokazuje jednak, że rzeczywistość może wyglądać zupełnie inaczej.

Tylko jedna decyzja o przekazaniu ziemi w rodzinie może mieć znacznie poważniejsze skutki, niż większość rolników zakłada. W nowej interpretacji indywidualnej Dyrektor Krajowej Informacji jasno wskazuje, że nawet darowizna części gospodarstwa rolnego może prowadzić do utraty zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC), jeśli nastąpi w okresie 5 lat od zakupu gruntów objętych ulgą.

Zwrot pieniędzy otrzymanych od rodzica, babci czy rodzeństwa nie zawsze oznacza, że skarbówka odstąpi od podatku od darowizny. Wszystko zależy od tego, czy darowizna została skutecznie przyjęta, czy przelew był omyłkowy oraz w jakich okolicznościach doszło do zwrotu środków. Najnowszy wyrok NSA i interpretacja KIS pokazują, kiedy podatnik może uniknąć daniny.