MOPS 2025 – jakie świadczenia przysługują osobom z orzeczeniem?

• Na czym polega program?
• Kto może skorzystać?
• Ile wynosi dopłata do samochodu w 2026 r.?
• Jak ocenia się wnioski?
• Jak wygląda składanie wniosku?
• Jak uzyskać dofinansowanie z PFRON krok po kroku?
• Dlaczego warto?

Program „Samodzielność – Aktywność – Mobilność!” (SAM) prowadzony przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych to odpowiedź na problemy osób, które poruszają się na wózkach i chciałyby samodzielnie prowadzić auto lub być wygodnie przewożone bez przesiadania się. Podprogram „Mobilność osób z niepełnosprawnością” finansuje zakup samochodów dostosowanych do wjazdu wózkiem na miejsce kierowcy albo pasażera.

Na czym polega program?

Celem programu jest ułatwienie transportu osobom ze znacznym stopniem niepełnosprawności ruchowej, które na co dzień korzystają z wózka inwalidzkiego i nie mogą przesiąść się z wózka na siedzenie auta. PFRON dofinansowuje zakup pojazdów typu drive‑in (kierowca lub pasażer wjeżdża do środka na wózku), nowych lub używanych, pod warunkiem że:

• Samochód jest dostosowany – musi umożliwiać wjazd wózkiem i jazdę bez przesiadania się. Pojazd powinien być fabrycznie przygotowany lub po adaptacji, co potwierdza sprzedawca w oświadczeniu; nie można starać się o pieniądze na auto, które dopiero ma być przerobione.
• Nie jest starszy niż sześć lat – zgodnie z regulaminem pojazdy używane mogą mieć maksymalnie sześć lat w chwili zakupu.

Beneficjent programu po otrzymaniu dofinansowania zobowiązuje się, że nie sprzeda pojazdu przez 60 miesięcy i będzie go używał zgodnie z celem programu. W razie złamania warunków fundusz może zażądać zwrotu pieniędzy,

Kto może skorzystać?

Dofinansowanie jest skierowane do osób z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności lub z dokumentem równoważnym (np. z ZUS) potwierdzającym całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji. Kandydaci muszą:

• trwale korzystać z wózka inwalidzkiego i nie być w stanie ani chodzić, ani samodzielnie przesiąść się na fotel samochodu,
• nie przebywać w placówkach całodobowej opieki (DPS, ZOL, ZPO itp.) ani zakładach karnych,
• złożyć oświadczenie, że pojazd będzie używany zgodnie z programem i nie zostanie sprzedany przez pięć lat,
• jeśli ubiegają się o pojazd dla kierowcy – posiadać prawo jazdy kat. B.

W regulaminie nie ma progów dochodowych ani ograniczeń wiekowych, ale we wnioskach stosuje się punktację. Dwa punkty otrzymują osoby w wieku 4–65 lat; osoby powyżej 65 lat, dzieci do 4 lat oraz gospodarstwa, w których żyją co najmniej dwie osoby spełniające warunki programu, dostają po jednym punkcie. Dodatkowy punkt przysługuje seniorom powyżej 65 roku życia, jeśli są aktywni zawodowo.

Ile wynosi dopłata do samochodu w 2026 r.?

Wysokość dopłaty zależy od rodzaju pojazdu i jego wartości. Program rozróżnia auta dostosowane dla kierowcy oraz dla pasażera. Procent dofinansowania maleje wraz ze wzrostem ceny, co zachęca do wyboru bardziej przystępnych pojazdów.

Stawki dla kierowcy

Przy aucie wartym 300 000 zł maksymalne wsparcie może wynieść około 185 000 zł.

Stawki dla pasażera

Dla pojazdu o wartości 230 000 zł dopłata może wynieść maksymalnie około 154 500 zł.

Jak ocenia się wnioski?

PFRON stosuje system punktowy. Przyznawane są maksymalnie 100 punktów za spełnianie kryteriów takich jak wiek wnioskodawcy, stopień niepełnosprawności, aktywność zawodowa, liczba osób z niepełnosprawnościami w gospodarstwie domowym oraz forma złożenia wniosku (papierowa lub elektroniczna). Wnioski z taką samą liczbą punktów są porządkowane według kolejności zgłoszeń.

Jak wygląda składanie wniosku?

Wnioski do programu SAM składane są wyłącznie elektronicznie przez portal System Obsługi Wsparcia (SOW) lub, za pośrednictwem pomocy pracownika, w oddziale PFRON. Kandydat musi być wcześniej zarejestrowany w systemie, posiadać aktywne konto oraz dysponować profilem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Wymaganym załącznikiem jest także zaświadczenie lekarskie wystawione przez specjalistę (ortopedię, rehabilitację lub neurologię), dokument nie może być starszy niż 120 dni.

Po zakończeniu naboru tworzona jest lista rankingowa wniosków, ułożona według liczby punktów przyznanych za spełnione kryteria — decyzje o dofinansowaniu zapadają według kolejności na liście, aż do wyczerpania przydzielonych środków.

Jak uzyskać dofinansowanie z PFRON krok po kroku?

Dokumenty przyjmowane są wyłącznie drogą elektroniczną poprzez System Obsługi Wsparcia (SOW). Wnioskodawca musi założyć konto w systemie i podpisać dokumenty profilem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Do formularza należy dołączyć m.in.:

• skan orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności lub dokumentu równoważnego,
• zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że osoba nie może przemieszczać się bez wózka i nie jest w stanie sama przesiąść się do auta; dokument musi być wystawiony przez specjalistę nie wcześniej niż 120 dni przed złożeniem wniosku,
• prawo jazdy (jeżeli wniosek dotyczy zakupu auta dla kierowcy),
• ewentualne oświadczenia dotyczące aktywności zawodowej i liczby osób z niepełnosprawnościami w gospodarstwie domowym.

Każdy nabór ma określoną pulę środków; jeżeli wniosków jest więcej niż pieniędzy, decyduje punktacja i kolejność zgłoszeń. Wnioski, które nie otrzymały wsparcia w jednej turze, można złożyć ponownie w kolejnej edycji, ale za każdym razem trzeba wypełnić nowy formularz i dołączyć aktualne załącznikipfron.org.pl.

Terminy naboru

W latach 2023–2025 program organizował dwa nabory rocznie: na początku marca i na początku sierpnia. Według informacji przekazanych przez PFRON i cytowanych w mediach, w 2026 r. również planowane są dwie tury. Portal Rynek Zdrowia podaje, że pierwsza tura ma ruszyć w marcu 2026 r., a druga prawdopodobnie w sierpniu. Dokładne daty zostaną ogłoszone na stronie PFRON; warto śledzić komunikaty, bo środki w poszczególnych oddziałach wyczerpują się szybko.

Dlaczego warto?

Dla osoby poruszającej się na wózku samochód to często nie luksus, lecz podstawowe narzędzie niezależności, umożliwia dojazd do pracy, szkoły, rehabilitacji czy lekarza bez angażowania rodziny. Program SAM łączy wsparcie finansowe z ideą aktywizacji osób z niepełnosprawnościami i nie nakłada barier dochodowych czy wiekowych. Warto więc przygotować komplet dokumentów i złożyć wniosek zaraz po uruchomieniu naboru.