| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Infor.pl > Biura rachunkowe > Prowadzę biuro rachunkowe > Wykaz podatników VAT (biała lista podatników VAT) - wyjaśnienia MF

Wykaz podatników VAT (biała lista podatników VAT) - wyjaśnienia MF

Ministerstwo Finansów przygotowało objaśnienia podatkowe dotyczące zasad korzystania z danych zawartych w utworzonym z dniem 1 września 2019 r. wykazie podatników VAT (białej liście podatników VAT).

WYKAZ PODATNIKÓW VAT

Czego dotyczą objaśnienia Objaśnienia1 dotyczą zasad korzystania z danych zawartych w utworzonym z dniem 1 września 2019 r. Wykazie podatników VAT, zwanym dalej także ,,Wykazem”.

Przepisy podatkowe, których dotyczą wydawane objaśnienia i cel wydawanych objaśnień

Z dniem 1 września 2019 r. weszła w życie ustawa z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw2 – zwana dalej „ustawą zmieniającą”. Ustawa ta wprowadza do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług3 – zwanej dalej „ustawą o VAT” zmiany w art. 96b umożliwiające utworzenie jednego Wykazu podatników VAT w miejsce dotychczas obowiązujących wykazów, tj.:

1) podatników, w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji lub którzy zostali wykreśleni z rejestru jako podatnicy VAT,

2) podatników, których rejestracja jako podatników VAT została przywrócona.

Jeden Wykaz zawierający wszystkie informacje zawarte w dotychczasowych wykazach został rozszerzony o podmioty zarejestrowane jako podatnicy VAT, czyli o dane dotyczące statusu podatników VAT czynnych i zwolnionych z VAT. W związku z utworzeniem Wykazu podatników VAT wprowadzono również zmiany w przepisach:

1) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych4, zwanej dalej ,,ustawą o PIT”,

2) ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych5, zwanej dalej ,,ustawą o CIT”,

3) ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników6, zwanej dalej ,,ustawą o NIP”,

4) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa7, zwanej dalej ,,ustawą OP”,

5) ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowokredytowych8, zwanej dalej ,,ustawą SKOK”.

Celem objaśnień jest:

− przedstawienie zasad korzystania z informacji zawartych w Wykazie oraz możliwości dokonywania weryfikacji informacji o aktualnym statusie rejestracji kontrahentów na wybrany dzień dla celów VAT,

− ułatwienie prawidłowej realizacji obowiązków związanych z dokonywaniem płatności na rachunki zawarte w Wykazie,

− wyjaśnienie zasad wyłączania z kosztów uzyskania przychodów i zwiększania przychodów w podatkach dochodowych PIT i CIT oraz odpowiedzialności solidarnej w VAT nabywcy towarów i usług lub osoby trzeciej za zaległości podatkowe dostawcy w przypadku dokonania płatności na rachunek spoza Wykazu oraz możliwości uniknięcia tych negatywnych skutków.

1. Wykaz podatników VAT – istota i zakres stosowania

1.1. Podstawowe informacje dotyczące Wykazu

Wykaz podatników VAT to jedna, ogólnodostępna i bezpłatna baza danych podmiotów:

− w odniesieniu do których naczelnik urzędu skarbowego nie dokonał rejestracji albo które wykreślił z rejestru jako podatników VAT,

− zarejestrowanych jako podatnicy VAT, w tym podmiotów, których rejestracja jako podatników VAT została przywrócona. Wykaz prowadzony jest w formie elektronicznej przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (KAS).

Podstawa prawna: art. 96b ust. 1 ustawy o VAT

Wykaz jest dostępny na stronie internetowej: BIP MF link:

https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka

Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG) link:

https://prod.ceidg.gov.pl/ceidg.cms.engine/

Udostępnienie Wykazu w postaci pozwalającej na automatyczne sprawdzanie, czy rachunki podmiotów zawarte są w tym Wykazie ma na celu ułatwienie i przyspieszenie dokonywania przez podatników płatności za towary i usługi.

Podstawa prawna: art. 96b ust. 2 ustawy o VAT

Polecamy: INFORLEX Biuro Rachunkowe - Wszystko o zmianach w prawie i podatkach. Teraz 14 dni ZA DARMO!

Od dnia 1 stycznia 2020 r. brak weryfikacji kontrahenta w Wykazie może przyczynić się do powstania negatywnych konsekwencji w podatkach dochodowych PIT i CIT oraz odpowiedzialności solidarnej w VAT, które zostały wprowadzone ustawą zmieniającą (szczegóły odnośnie negatywnych konsekwencji – patrz pkt 7 objaśnień).

Warto skorzystać z Wykazu również z tego względu, że zawiera on w jednym miejscu wszystkie informacje o statusie podatników VAT.

1.2. Informacje zawarte w Wykazie

Wykaz zawiera następujące dane:

− firmę (nazwę) lub imię i nazwisko,

− numer, za pomocą którego podmiot został zidentyfikowany na potrzeby podatku, jeżeli taki numer został nadany,

− status podmiotu:

• w odniesieniu do którego nie dokonano rejestracji albo który wykreślono z rejestru jako podatnika VAT,

• zarejestrowanego jako „podatnik VAT czynny” albo „podatnik VAT zwolniony”, w tym podmiotu, którego rejestracja została przywrócona,

− numer REGON, o ile został nadany,

− numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile został nadany,

− adres siedziby – w przypadku podmiotu niebędącego osobą fizyczną,

− adres stałego miejsca prowadzenia działalności albo adres zamieszkania, w przypadku nieposiadania stałego miejsca prowadzenia działalności – w odniesieniu do osoby fizycznej,

− imiona i nazwiska osób wchodzących w skład organu uprawnionego do reprezentowania podmiotu oraz ich numery identyfikacji podatkowej,

− imiona i nazwiska prokurentów oraz ich numery identyfikacji podatkowej,

− imię i nazwisko lub firmę (nazwę) wspólnika oraz jego numer identyfikacji podatkowej,

− daty rejestracji, odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT,

− podstawę prawną odmowy rejestracji albo wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT,

− numery rachunków rozliczeniowych w rozumieniu art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe9 zwanej dalej „ustawą – Prawo bankowe” lub imiennych rachunków w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której podmiot jest członkiem, otwartych w związku z prowadzoną przez członka działalnością gospodarczą – wskazanych w zgłoszeniu identyfikacyjnym lub zgłoszeniu aktualizacyjnym i potwierdzonych przy wykorzystaniu systemu teleinformatycznego izby rozliczeniowej (STIR) w rozumieniu art. 119zg pkt 6 ustawy OP.

Podstawa prawna: art. 96b ust. 3 ustawy o VAT

1.3. Cele i zadania Wykazu

Jednym z podstawowych celów Wykazu jest ułatwienie i przyspieszenie wyszukiwania danych o podmiotach, w tym zarejestrowanych jako podatnicy VAT.

Utworzenie jednej bazy zawierającej wszystkie informacje o podatnikach VAT ułatwi proces wyszukiwania danych przez zainteresowanych kontrahentów.

Zadaniem Wykazu jest, aby poprzez bezpłatny i szybki dostęp do aktualnych danych (również historycznych) ułatwiających identyfikację kontrahentów, takich jak data rejestracji, odmowy rejestracji, wykreślenia z rejestru oraz przywrócenia zarejestrowania jako podatnika VAT, uczciwi przedsiębiorcy przy wyborze kontrahentów ograniczyli ryzyko wplątania w oszukańczy proceder zmierzający do wyłudzenia VAT. Korzystanie z Wykazu będzie miało tym samym pozytywny wpływ na zwiększenie bezpieczeństwa i pewności obrotu gospodarczego.

Wykaz umożliwi w prostszy sposób zachowanie należytej staranności. Weryfikacja formalna kontrahenta jest jedną z podstawowych przesłanek branych pod uwagę przy ocenie dochowania należytej staranności przez podatników, którzy sami nie dokonali oszustwa, czy też nie wiedzieli lub nie mogli wiedzieć, że dana transakcja służy oszustwu. Obejmuje ona m.in. sprawdzenie czy kontrahent jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny lub zwolniony oraz czy nie jest wpisany do Wykazu jako podmiot, który został wykreślony z rejestru jako podatnik VAT lub podmiot któremu odmówiono rejestracji.

Wykaz posiada funkcjonalność umożliwiającą weryfikację jaki był status kontrahenta w wybranym momencie historii, licząc do 5 lat wstecz.

2. Rodzaje rachunków i rozliczeń w formie przelewów

2.1. Rachunki zamieszczane w Wykazie

W Wykazie będą zamieszczane numery rachunków rozliczeniowych, o których mowa w art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo bankowe prowadzone przez banki lub imienne rachunki w SKOK otwarte w związku z prowadzoną przez członka działalnością.

Podstawa prawna: art. 96b ust. 3 pkt 13 ustawy o VAT

Rachunki te będą zamieszczane i publikowane w Wykazie tylko w przypadku zarejestrowanych podatników VAT lub podatników VAT, którzy zostali przywróceni do rejestru. Natomiast dane podmiotów, którym odmówiono rejestracji jako podatnika VAT lub którzy zostali wykreśleni z rejestru nie obejmą informacji o rachunkach.

Rachunki rozliczeniowe w rozumieniu art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo bankowe są to rachunki rozliczeniowe, które prowadzą instytucje finansowe działające w Polsce na podstawie tej ustawy. Zamieszczone i publikowane w Wykazie będą również rachunki rozliczeniowe prowadzone przez te instytucje w innych walutach.

Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą co do zasady nie mają obowiązku posiadania rachunku rozliczeniowego chyba, że dokonują transakcji objętych obligatoryjnym mechanizmem podzielonej płatności (art. 108e ustawy o VAT), nie mniej jednak jeżeli przedsiębiorca posiada rachunek rozliczeniowy lub imienny rachunek w SKOK otwarty w związku z działalnością gospodarczą i chce aby rachunek ten znalazł się w Wykazie to powinien podać numer tego rachunku na odpowiednim formularzu CEIDG, co będzie wystarczającą podstawą dla urzędu skarbowego do zamieszczenia go w Wykazie.

W Wykazie nie będą zamieszczane rachunki oszczędnościowo – rozliczeniowe tzw. rachunki ROR (zwane również kontami osobistymi), które banki prowadzą dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że jeżeli przedsiębiorcy wykorzystują w swoich firmach rachunki ROR to nawet jeżeli rachunki te zostały przez podatników zgłoszone, jako rachunki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą - rachunki te nie będą zamieszczane w Wykazie. Rachunki ROR są wyłączone z raportowania w ramach STIR. Powoduje to brak możliwości potwierdzenia tych rachunków za pomocą systemu STIR i tym samym spełnienia wymogu określonego w art. 96b ust. 3 pkt 13 ustawy o VAT pozwalającego na ich zamieszczenie w Wykazie.

Należy pamiętać, że podatnicy mają obowiązek informować właściwego naczelnika urzędu skarbowego o posiadanych rachunkach bankowych lub rachunkach w SKOK wykorzystywanych w działalności gospodarczej oraz aktualizować dane objęte zgłoszeniem identyfikacyjnym poprzez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego nie później niż w terminie 7 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych.

Podstawa prawna: art. 2 ust. 1, art. 5 i art. 9 ustawy o NIP

Jeżeli przedsiębiorca posiada rachunek rozliczeniowy lub imienny rachunek w SKOK, który nie został zamieszczony w Wykazie, powinien:

− zaktualizować wpis w CEIDG w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą,

− poinformować właściwy urząd skarbowy o tym rachunku na odpowiednim formularzu NIP, tj.:

• NIP-8 w przypadku podmiotu wpisanego do KRS;

• NIP-2 w przypadku spółki cywilnej;

• NIP-7 w przypadku osoby fizycznej prowadzącej działalność nie podlegającej rejestracji w CEIDG wraz z załącznikiem NIP-B, w którym zamieszcza się informację o rachunkach bankowych.

2.2. Rachunki wirtualne

Podatnicy dostarczający usługi i towary na masową skalę, jak operatorzy sieci komórkowych, czy dostawcy mediów w postaci prądu i gazu często stosują tzw. rachunki wirtualne wykorzystywane do obsługi płatności z tytułu dostarczonych usług.

Rachunki te nie będą uwidaczniane w Wykazie, gdyż nie są to rachunki rozliczeniowe w rozumieniu ustawy - Prawo bankowe, jak również nie podlegają obowiązkowi zgłaszania do urzędu skarbowego.

Rachunek wirtualny stosowany jest w celu zautomatyzowania rozliczeń, którego użycie powoduje, że system bankowy sam rozpoznaje wszystkie parametry przelewu i automatycznie księguje wpłaty na rachunek główny prowadzony na rzecz sprzedawcy. Jest to rachunek „techniczny” powiązany z rachunkiem głównym, którym jest rachunek rozliczeniowy zamieszczany w Wykazie.

W przypadku dokonania płatności na rachunek wirtualny, który jest powiązany z rachunkiem rozliczeniowym uwidocznionym w Wykazie, podatnik nie poniesie konsekwencji podatkowych przewidzianych w podatkach dochodowych oraz nie będzie ciążyła na nim odpowiedzialność solidarna w VAT.

Fakt, że tzw. rachunki wirtualne nie będą uwidaczniane w Wykazie nie oznacza, że podatnik dokonując płatności na te rachunki narażony będzie na konsekwencje przewidziane z tytułu dokonania płatności na rachunek spoza Wykazu. Podatnik będzie mógł sprawdzić w Wykazie, czy dokonując zapłaty na konkretny rachunek wirtualny, spełni kryteria ustawowe uprawniające do zaliczenia wydatku do kosztów podatkowych. Mianowicie, poprzez weryfikację numeru rachunku wirtualnego w Wykazie podatnik otrzyma informację, czy jest to rachunek powiązany z rachunkiem rozliczeniowym konkretnego podmiotu.

Wpłaty na rachunki wirtualne będą traktowane jak wpłaty na rachunek rozliczeniowy, z którym dany rachunek wirtualny jest powiązany. Jeżeli więc rachunek rozliczeniowy podatnika znajduje się w Wykazie, wówczas płatność dokonywana na rachunek wirtualny, powiązany z tym rachunkiem rozliczeniowym, będzie równoznaczna z wykonaniem przez płacącego obowiązku zapłaty na rachunek z Wykazu.

2.3. Rachunki podmiotów zagranicznych

Zagraniczny przedsiębiorca, który jest zarejestrowany w Polsce jako podatnik VAT czynny i wykonuje transakcje podlegające opodatkowaniu VAT w Polsce - jest traktowany jak polski podatnik VAT, którego rachunek rozliczeniowy powinien być zamieszczony w Wykazie.

Natomiast zagraniczny przedsiębiorca posługujący się zagranicznym numerem identyfikacyjnym, który dokonuje dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium innego kraju, nie jest obowiązany do otwarcia polskiego rachunku rozliczeniowego w celu zamieszczenia go w Wykazie i stosowania go w rozliczeniach z tytułu dokonywanej sprzedaży na rzecz polskiego nabywcy.

W przypadku, gdy zagraniczny kontrahent nie posługuje się dla celów danej transakcji polskim numerem NIP, przepisy dotyczące płatności na rachunki zamieszczone w Wykazie nie będą mieć zastosowania do tej transakcji.

Podatnicy dokonujący płatności za faktury dokumentujące czynności z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów, importu usług lub dostawy towarów rozliczanej przez nabywcę (czyli transakcje z podmiotami zagranicznymi), nie będą obowiązani do badania, czy rachunek na który dokonywana jest płatność za taką fakturę jest zamieszczony w Wykazie. Nie ma tutaj znaczenia sytuacja, w której taki dostawca posiada ewentualnie rachunek w polskim banku z uwagi na fakt zarejestrowania dla innych celów, czy innych transakcji.

Podatnicy będą mogli płacić za takie faktury bez ryzyka poniesienia skutków w podatkach dochodowych PIT i CIT oraz odpowiedzialności solidarnej w VAT.

2.4. Rachunki prowadzone przez banki zagraniczne

Rachunki prowadzone przez banki zagraniczne, które nie prowadzą w Polsce działalności poprzez oddział, nie będą zamieszczane w Wykazie.

Informacja o rachunkach w bankach zagranicznych jest podawana przez podatników w zgłoszeniach identyfikacyjnych/aktualizacyjnych.

W przypadku zatem dokonania płatności, wynikającej z faktury wystawionej przez podatnika VAT czynnego dotyczącej transakcji powyżej 15 000 zł, na zagraniczny rachunek (niezamieszczony w Wykazie) w celu uniknięcia negatywnych konsekwencji finansowych podatnik będzie mógł złożyć zawiadomienie o zapłacie należności na ten rachunek do właściwego naczelnika urzędu skarbowego, który zweryfikuje, czy podatnik zgłosił ten rachunek w zgłoszeniu identyfikacyjnym (pkt 7.3. niniejszych objaśnień).

Banki zagraniczne mogą działać w Polsce poprzez swoje oddziały, które podlegają przepisom ustawy – Prawo bankowe, a to oznacza, że rachunki rozliczeniowe prowadzone przez te oddziały mogą być zamieszczane w Wykazie.

2.5. Rachunki gospodarki własnej i tzw. rachunki cesyjne banków i SKOK

Z uwagi na specyfikę swojej działalności oraz wiążące przepisy prawa, banki /SKOK prowadzą w ramach gospodarki własnej rachunki, które są wykorzystywane przez bank/SKOK do dokonywania rozliczeń własnych, związanych ze sprzedażą towarów i usług, jak również do dokonywania rozliczeń z tytułu nabywanych  przez  bank/SKOK wierzytelności pieniężnych (cesje wierzytelności), świadczenia usług finansowych  lub  są wykorzystywane w zakresie prowadzonej przez te podmioty działalności faktoringowej. Rachunki te, choć mają numer rozliczeniowy w formacie NRB, nie stanowią rachunków rozliczeniowych w rozumieniu art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo bankowe i w związku z tym nie podlegają zamieszczeniu w Wykazie, przy czym numery tych rachunków mogą być wskazywane na fakturze wystawionej przez bank/SKOK, bądź wskazywane jako rachunek do zapłaty np. z tytułu realizowanego przelewu wierzytelności. Jako rachunki gospodarki własnej należy rozumieć w szczególności rachunki:

1) wykorzystywane przez bank/SKOK do dokonywania rozliczeń własnych, związanych ze sprzedażą towarów i usług,

2) wykorzystywane przez bank/SKOK do dokonywania rozliczeń z tytułu nabywanych przez  bank/SKOK wierzytelności pieniężnych (cesje wierzytelności),

3) których właścicielem jest bank/SKOK,

4) do których nie ma zawartych umów prowadzenia rachunku bankowego (bank/SKOK prowadzi dany rachunek sam dla siebie).

Wskazać należy, że bank/SKOK nie wykorzystuje rachunków gospodarki własnej tylko w związku z obsługą nabywania wierzytelności (usługi faktoringowe), lecz również w związku z:

− udzielaniem kredytów oraz obsługą ustanowionych zabezpieczeń w formie przelewu praw,

− działalnością wystawiania lub rozliczania akredytyw eksportowych, − w usłudze inkasa weksli.

W Wykazie nie będą zatem zamieszczane rachunki gospodarki własnej banków/SKOK, wykorzystywane przez nie do rozliczeń związanych z ich działalnością własną, chyba że bank wykorzystuje do rozliczeń rachunki rozliczeniowe w rozumieniu art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo bankowe i zostaną jako rachunki rozliczeniowe przez banki/SKOK zgłoszone.

Dalszy ciąg wyjaśnień w MONITORZE księgowego nr 2 (366) luty 2020, dodatek internetowy.

____________________________

1 Ogólne wyjaśnienia przepisów prawa podatkowego dotyczące stosowania tych przepisów (objaśnienia podatkowe) wydawane na podstawie art. 14a § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.). Zgodnie z art. 14n § 4 pkt 1 ww. ustawy zastosowanie się przez podatnika w danym okresie rozliczeniowym do objaśnień podatkowych powoduje objęcie go ochroną przewidzianą w art. 14k – 14m tej ustawy.

2 Dz. U. poz. 1018, z późn. zm.

3 Dz. U. z 2018 r. poz. 2174, z późn. zm.

4 Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.

5 Dz. U. z 2019 r. poz. 865, z późn. zm.

6 Dz. U. z 2019 r. poz. 63, z późn. zm.

7 Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.

8 Dz. U. z 2018 r. poz. 2386, z późn. zm.

9 Dz. U. z 2019 r. poz. 2357, z późn. zm.

Narzędzia

POLECANE

reklama

Eksperci portalu infor.pl

Ceret Grzywaczewska

Ceret Grzywaczewska Kancelaria Radców Prawnych Spółka Partnerska z siedzibą w Łodzi od ponad 25 lat świadczy usługi prawne na rzecz przedsiębiorców, organizacji pozarządowych oraz klientów indywidualnych.

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »