Nie można odliczyć dwa razy

Zastosowanie odliczenia wydatków na działalność niektórych klubów sportowych wzbudziło wątpliwości interpretacyjne. Przepisy dotyczące ulgi zawarte są w art. 18c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w art. 26d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powstały niejasności dotyczące kwalifikacji odliczanych wydatków do kosztów podatkowych, wpływu odliczenia na obowiązujące limity przy darowiznach na rzecz organizacji prowadzących działalność w zakresie pożytku publicznego w sferze zadań publicznych (10 proc. i 6 proc. odpowiednio w CIT i PIT). Wątpliwości dotyczą ponadto charakteru, warunków i zakresu dokumentowania wydatków, określenia terminu, kiedy klub sportowy powinien skupiać co najmniej 50 zawodników (w tym 30 juniorów), aby podatnik mógł nabyć prawo do ulgi.

Na ten temat wypowiedziało się Ministerstwo Finansów (w trybie art. 14 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej). W piśmie z 9 stycznia 2006 r. stwierdzono, że odliczeniu podlegają wydatki na „działalność klubów sportowych”, a nie na rzecz „klubów sportowych” (np. przy zakupie usług oferowanych przez te kluby).

Stosując reguły wykładni gramatycznej należy uznać, że wydatki na „działalność klubów sportowych” powinny być bezpośrednio związane z realizowanymi zadaniami w ramach prowadzonej działalności przez klub sportowy, mającymi na celu m.in. działania na rzecz rozwoju psychofizycznego i sprawności fizycznej oraz zdrowia człowieka, a nie cele zarobkowe klubów sportowych, chodzi o cele skierowane na realizację innych zadań niż wynikające z ustawy o kulturze fizycznej, np. maksymalizacja wypłat dywidend przez spółki kapitałowe.

W piśmie stwierdzono, że przy rozwiązywaniu problemów podatkowych wykładnia gramatyczna może jednak okazać się niewystarczająca, dlatego dodatkowo trzeba posłużyć się wykładnią celowościową. Powołano się na fakt, że w toku prac legislacyjnych wielokrotnie było przedstawiane stanowisko, według którego przepisy wprowadzające ulgę „są rozszerzeniem podstawy prawnej dla darowizn na rzecz klubów sportowych”. Zatem przy kwalifikacji kosztów podatkowych wydatki na działalność innego podmiotu (w tym przypadku klubu sportowego) nie mogą być potraktowane jako koszty podatkowe poniesione w celu osiągnięcia „własnych” przychodów, tj. przychodów podatnika ponoszącego te wydatki. Stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 14 ustawy o CIT oraz art. 23 ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT wykluczenie z kosztów podatkowych dotyczy nie tylko darowizn, ale również ofiar wszelkiego rodzaju, to znaczy wydatków o podobnym charakterze do darowizn, ale niespełniających przesłanek prawnych, określonych przy darowiźnie w przepisach kodeksu cywilnego. W analizowanym przypadku mogą to być pieniądze (wydatki) przekazane na realizowane cele statutowe w ramach prowadzonej działalności przez klub sportowy. Zatem podatnik korzystający z odliczenia nie może zaliczyć tych wydatków do kosztów podatkowych.

Od 1 stycznia 2006 roku odliczane mogą być wszelkie darowizny i inne wydatki o podobnym charakterze na działalność klubów sportowych mających osobowość prawną (w tym działających w formie spółek akcyjnych lub spółek z ograniczoną odpowiedzialnością), z zastrzeżeniem że kluby muszą posiadać licencję sportową oraz skupiać co najmniej 50 zawodników, w tym 30 juniorów. Nie jest dopuszczalne podwójne odliczenie tej samej kwoty, raz jako odliczenia na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (odpowiednio art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT) i po raz drugi od podstawy opodatkowania na podstawie art. 18c ustawy o CIT (odpowiednio art. 26d ustawy o PIT). Podwójne odliczenie tej samej kwoty nie jest dopuszczalne, tak jak nie jest możliwe podwójne zaliczenie tej samej kwoty w koszty podatkowe (raz jako koszt zarachowany i następnie poniesiony) oraz przychodu (raz jako przychód należny i następnie faktycznie otrzymany).

Nie ma szczególnych warunków dokumentowania poniesionych wydatków, zawartych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych oraz w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do udokumentowania poniesionego wydatku będą zatem miały zastosowanie ogólne reguły wynikające z Ordynacji podatkowej. W takim przypadku ciężar dowodu będzie spoczywał na podatniku, który chciałby wywodzić z tego skutki prawne.

Wiesława Moczydłowska