Darowizny zmniejszają dochód

Tak jak w ubiegłym roku, również w rozliczeniu za 2007 rok, podatnicy będą mogli zaoszczędzić na podatku w przypadku przekazania darowizny na określone cele. Ulga na darowizny przewidziana w ustawie podatkowej jest ograniczona limitem. Jej zasady określa art. 26 ust. 1 pkt 9 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

W przypadku darowizn odliczanych na podstawie tzw. ustaw kościelnych limitu nie ma. Są to ustawy: z 17 maja 1989 r. o stosunku państwa do Kościoła katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. nr 29, poz. 154 ze zm.), z 4 lipca 1991 r. o stosunku państwa do Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (Dz.U. nr 66, poz. 287 ze zm.).

Darowizny z limitem

Obecnie do limitowanych darowizn odliczanych od dochodu należą darowizny na cele:

- określone w art. 4 ustawy o działalności pożytku publicznego, a przekazane:

- organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 tej ustawy prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele, lub

- równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych, realizującym te cele;

- kultu religijnego;

- krwiodawstwa realizowanego przez honorowych dawców krwi w wysokości ekwiwalentu pieniężnego za pobraną krew.

Odliczenie darowizn związanych z działalnością pożytku publicznego możliwe jest wówczas, gdy obdarowanym są organizacje realizujące cele pożytku publicznego. Sfera tych zadań jest bardzo szeroka i obejmuje m.in. zadania dotyczące:

- pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz wyrównywania szans tych rodzin i osób,

- działalności charytatywnej,

- ochrony i promocji zdrowia,

- działania na rzecz osób niepełnosprawnych,

- działalności wspomagającej rozwój gospodarczy, w tym rozwój przedsiębiorczości,

- nauki, edukacji, oświaty i wychowania.

Ważne!

Aktualny spis organizacji pożytku publicznego dostępny jest na stronach internetowych Ministerstwa Sprawiedliwości www.ms.gov.pl

EKWIWALENTY ZA ODDANĄ KREW

Zgodnie z obowiązującymi przepisami wykonawczymi dawcom krwi rzadkich grup przysługuje ekwiwalent pieniężny w następującej wysokości:

- za 1 litr pobranej krwi - 130 zł,

- za 1 litr pobranego osocza - 170 zł,

- za 1 mililitr krwi pobranej do celów diagnostycznych od dawców krwinek wzorcowych - 1 zł.

Dawcom, którzy zostali poddani zabiegowi uodpornienia lub innym zabiegom przed pobraniem krwi w celu uzyskania surowic diagnostycznych lub osocza, przysługuje ekwiwalent pieniężny w wyższej wysokości:

- za 1 litr krwi z wytworzonymi przeciwciałami w wyniku zabiegu uodpornienia - 200 zł,

- za 1 litr osocza pobranego od dawców poddanych zabiegowi uodpornienia lub innym zabiegom - 280 zł,

- za zabieg uodpornienia dawców:

a) pierwszy - 20 zł,

b) każdy kolejny - 10 zł,

- za 1 mililitr krwi pobranej do uodpornienia - 1 zł,

- za składniki krwi pobierane metodą aferezy - 130 zł (za cały zabieg).

Podatnicy, którzy dokonają darowizny na rzecz organizacji realizujących zadania pożytku publicznego działających w innych krajach UE, muszą pamiętać o dodatkowych warunkach. Prawo do odliczenia darowizny na rzecz organizacji określonej w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących w innym niż Polska państwie członkowskim Unii lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, przysługuje podatnikowi pod warunkiem:

- udokumentowania przez niego oświadczeniem tej organizacji, że na dzień przekazania darowizny była ona równoważną organizacją do organizacji polskich, realizującą cele określone w polskiej ustawie o działalności pożytku publicznego i prowadzącą działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych oraz

- istnienia podstawy prawnej wynikającej z umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, lub odrębnych ustaw, do uzyskania przez organ podatkowy informacji podatkowych od organu podatkowego państwa, na którego terytorium organizacja posiada siedzibę.

Pieniężne darowizny

podlegają odliczeniu pod warunkiem, że zostały wpłacone na konto obdarowanego

W przypadku dawców krwi, tak jak w przypadku darowizny innej niż pieniężna, niezbędny do odliczenia będzie dokument, z którego wynika wartość tej darowizny. Zgodnie z przepisami w dokumencie tym nie może zostać uwzględniona wartość krwi, za którą dawca otrzymał ekwiwalent pieniężny. Tak jak w przypadku darowizn rzeczowych dodatkowo potrzebne będzie oświadczenie obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Dokumentowanie ulg z limitem

Darowizny mogą mieć formę pieniężną lub rzeczową. W przypadku darowania towarów opodatkowanych VAT, kwota darowizny będzie odpowiadała wartości towaru uwzględniającej należny VAT. Wartość darowizny nie powinna odbiegać od rzeczywistej wartości, bo organ podatkowy ma prawo weryfikacji wartości przekazanej darowizny. Darowizny muszą być odpowiednio udokumentowane. W przypadku darowizn rzeczowych podatnik musi posiadać oświadczenie obdarowanego o jej przyjęciu. Niezbędny będzie też dokument, z którego wynika wartość darowizny. Darowizny pieniężne podlegają odliczeniu tylko pod warunkiem ich wpłaty na konto. Dokumentem, który trzeba w tym przypadku posiadać, jest dowód wpłaty na rachunek bankowy obdarowanego.

Podatnicy korzystający z odliczenia darowizn muszą wykazać w zeznaniu rocznym kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, w szczególności jego nazwę i adres.

Jakie limity

W rozliczeniu za 2007 rok podatnik ma prawo dokonać odliczenia w wysokości dokonanej darowizny, nie więcej jednak niż kwotę stanowiącą 6 proc. dochodu. Limit dotyczy wszystkich darowizn. Dlatego, jeżeli podatnik ustanowi kilka darowizn przed dokonaniem odliczenia w zeznaniu rocznym, będzie musiał je zsumować. Jeżeli kwota nie przekroczy 6 proc. dochodu, w rozliczeniu może odliczyć całą kwotę wydatków na darowizny. Jeśli wydatki będą większe niż kwota odpowiadająca 6 proc. dochodu za dany rok, odliczenie będzie takie jak limit.

Na Kościół bez limitu

Prawo do odliczenia darowizn dają również ustawy regulujące stosunki państwa do Kościoła a właściwie poszczególnych kościołów lub wyznań (jednak nie wszystkich).

Zgodnie z przepisami ustaw kościelnych darowizny na działalność charytatywno-opiekuńczą kościelnych osób prawnych są wyłączone z podstawy opodatkowania darczyńców podatkiem dochodowym. W praktyce oznacza to, że cała kwota ufundowanej darowizny pomniejsza dochód wykazany w zeznaniu rocznym. Odliczeniu podlegają zarówno darowizny pieniężne, jak i rzeczowe.

Celem darowizny kościelnej odliczanej bez limitu jest działalność charytatywno-opiekuńcza kościelnej osoby prawnej. Zakres tego pojęcia nie jest tożsamy z celami kultu religijnego. Wpłaty na rzecz parafii związane np. z pracami remontowymi, porządkowymi itp. będą podlegały odliczeniu w ramach limitu, a nie tzw. darowizny kościelnej.

Dwa podstawowe warunki

Dla skutecznego odliczenia podatnik musi spełnić dodatkowo dwa warunki. Po dwóch latach od przekazania darowizny podatnik musi uzyskać od obdarowanego sprawozdanie z wykorzystania darowizny. Przepisy nie precyzują, jak szczegółowe ma być sprawozdanie z wykorzystania darowizny. Jednak zgodnie z orzecznictwem sądowym, w sprawozdaniu obdarowany powinien wskazać, na co, kiedy i w jakich kwotach pieniądze zostały wydane. Musi to być działalność charytatywno-opiekuńcza.

Drugi wymóg wynikający z ustaw kościelnych to pokwitowanie o przyjęciu darowizny. Jednak od 1 stycznia 2006 r. pokwitowanie odbioru darowizny kościelnej nie jest już wystarczające. Warunki dotyczące dokumentowania darowizn kościelnych oraz ich wykazania w zeznaniu rocznym wynikają dodatkowo z ustawy podatkowej. I choć można się spierać co do poprawności legislacyjnej, wprowadzenie nowych obowiązków póki co podatnicy muszą respektować. Tak jak w przypadku darowizn limitowanych pieniężne darowizny kościelne muszą być wpłacone na konto obdarowanej kościelnej osoby prawnej. Ponadto podatnik odliczający darowizny bez limitu musi wykazać w zeznaniu rocznym kwotę przekazanej darowizny, kwotę dokonanego odliczenia oraz dane pozwalające na identyfikację obdarowanego, w szczególności jego nazwę i adres.

ALEKSANDRA TARKA

aleksandra.tarka@infor.pl