Umowy, Kara umowna

AI Act nie jest w mojej ocenie kolejnym ,,problemem”, a okazją na uporządkowanie struktur i profesjonalizację swojego przedsiębiorstwa. Dlatego postaram się dzisiaj wyjaśnić kilka istotnych zmian z punktu widzenia biznesu i wdrożenia AI w firmie w kontekście rozporządzenia wchodzącego w życie 2 sierpnia 2026 r.

Współpraca z twórcą albo agencją marketingową rzadko polega dziś wyłącznie na zamówieniu jednego posta, rolki czy pakietu grafik. W praktyce ktoś tworzy koncepcję, ktoś odpowiada za publikację, ktoś akceptuje treść, ktoś rozlicza budżet, a ktoś chce później korzystać z materiałów w reklamach, na stronie albo w konkursach branżowych. Jeżeli umowa nie porządkuje tych ról, ryzyko nie znika, tylko przesuwa się między marką, wykonawcą i pośrednikiem, zwykle wtedy, gdy kampania jest już opłacona, opublikowana albo sporna.

Kontrahent nie dowiózł? Nie wykonał usługi? Nie dostarczył towaru? Przestał odbierać telefonu? Wysłał lakoniczne „pracujemy nad tym”, choć termin minął dwa tygodnie temu? I teraz pojawia się klasyczne pytanie przedsiębiorcy: co robić? Odstąpić od umowy? Żądać odszkodowania? Naliczyć karę umowną? A może wszystko naraz?

Zarządzanie umowami prawnymi w tradycyjnym obiegu dokumentów jest czasochłonne, kosztowne i obarczone ryzykiem błędów. Wdrożenie elektronicznego obiegu dokumentów w firmie pozwala przenieść ten proces do środowiska cyfrowego. Przebiega on wówczas bezpieczniej, szybciej i taniej. Wyjaśniamy, z czego to wynika.

Granica 70 lat: dyskryminacja czy zabezpieczenie w umowach medycznych? W ostatnim czasie obywatel zgłosił zastrzeżenia wobec warunku umownego stosowanego przez prywatnego przedsiębiorcę medycznego, który przyznaje mu prawo do rozwiązania umowy z konsumentem bez zachowania okresu wypowiedzenia z powodu osiągnięcia przez konsumenta 70. roku życia. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich zwróciło się do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z prośbą o rozważenie zbadania wzorców umownych tego podmiotu w zakresie stosowania takiego postanowienia umownego. Takie postanowienie może mieć charakter dyskryminujący i stawiać konsumentów-seniorów w mniej korzystnej sytuacji prawnej i faktycznej, co jest niezgodne z zasadami równego traktowania oraz dobrymi obyczajami rynku usług zdrowotnych.

Kara umowna stanowi formę zastrzeżonego przez strony umownego odszkodowania mającego za zadanie zrekompensować jednej ze stron niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania przez drugą. Strony powinny określić wysokość i sposób zapłaty kary umownej w umowie (np. zleceniu przewozowym).

To pytanie zadała jedna ze spółek z o.o., która w wyniku nieprzewidzianych opóźnień w realizacji kontraktów została zobowiązana do ich zapłaty. Wątpliwości dotyczyły tego, czy takie wydatki powinny być uznane za niezwiązane z działalnością gospodarczą i podlegać opodatkowaniu na podstawie art. 28m ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT.

Od 2025 szykuje się ogromna rewolucja na rynku pracy. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie podała wprawdzie konkretnej daty, kiedy nowe regulacje wejdą w życie, ale mocno podkreśliła, że termin zostanie tak przygotowany, aby pracodawcy i zleceniobiorcy mogli przygotować się do zmian. Na zleceniu nie zarobi i nie dorobi się już tak dużo! Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej też potwierdza, że zapowiadana reforma w zakresie ozusowania umów cywilnoprawnych, będzie utrzymana w Krajowym Planie Odbudowy. Zmiana ma wejść w życie 1 stycznia 2025 r. 

Występując o zmniejszenie kary umownej dłużnik jest zobligowany wskazać, do jakiej wysokości zmniejszenia żąda. Wyinterpretować to może również sąd, pod warunkiem, że taką możliwość daje całokształt działań procesowych dłużnika. Sąd nie może sam z urzędu podejmować się miarkowania, jeśli z działań strony nie wynika chęć zgłoszenia żądania o to - orzekł w wyroku z 16 listopada 2022 r. Sąd Najwyższy (sygn. akt II CSKP 578/22).

W dzisiejszym cyfrowym świecie narzędzia oparte na sztucznej inteligencji zdobywają coraz większą popularność, także w obszarze prawa i biznesu. Jednym z takich narzędzi jest ChatGPT, model językowy stworzony przez OpenAI. Czy jednak używanie go do tworzenia umów to rzeczywiście dobry pomysł? 

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) stwierdziła, że kara umowna za opóźnienie wykonawcy nie podlega VAT, ponieważ jest formą rekompensaty za szkodę z umowy, nie zaś wynagrodzeniem za dostawę towarów lub usług.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji wyjaśniła, że kary umowne ponoszone przez spółkę za niewykonanie umowy sprzedaży drewna mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) w swojej interpretacji wyjaśniła, że kary umowne z tytułu nieosiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych nałożone na spółkę nie kwalifikują się jako koszty uzyskania przychodu.

Branża transportowa odgrywa kluczową rolę w zapewnianiu płynności dostaw. A Polska od lat utrzymuje się na pozycji lidera w transporcie międzynarodowym, odpowiadając aż za 20% całkowitej pracy przewozowej w Unii Europejskiej. Jednak mimo tego imponującego wyniku, branża na co dzień boryka się z licznymi wyzwaniami prawno-organizacyjnymi. O jakich wyzwaniach mowa?

Krajowa Informacja Skarbowa (KIS) stwierdziła, że kara umowna za brak ważnego biletu parkingowego nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż ma charakter odszkodowawczy, a nie wynagrodzeniowy za świadczenie usług.

 Zgodnie z przyjętym stanowiskiem przez KIS, przychód z tytułu zasądzenia kary umownej podlega opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. 

W artykule omawia się interpretację Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) dotyczącą opodatkowania opłat dodatkowych na parkingach. KIS stwierdziła, że opłata ta nie jest objęta podatkiem VAT, uznając ją za karę umowną, niezwiązaną z umową najmu miejsc postojowych. Przeczytaj artykuł, aby dowiedzieć się więcej na ten temat.

Patologie w działalności transportowej nie ograniczają się jedynie do problemów związanych z wydłużeniem terminów płatności czy nawet ich brakiem. Obejmują one również szerokie spektrum innych zagadnień – m.in. absurdalne zapisy kar umownych w zleceniach, złe warunki pracy kierowców, niejasne i nie zawsze zgodne z prawem sposoby rozliczeń wynagrodzeń kierowców, kradzież paliwa i ładunków oraz wciąż za małą skalę monitoringu tras. 

W trakcie kontroli regionalna izba obrachunkowa zarzuciła jednostce, że w kilku umowach zawartych z wykonawcami nie ujęto łącznej maksymalnej wysokości kar umownych, których może dochodzić powiat lub wykonawca. Umowy te zostały już wykonane i nie było problemów z umowami czy też terminowością. Czy taki zarzut jest słuszny?