PILNE: Przełom w orzecznictwie! 208 chorób z prawem do bezterminowego orzeczenia o niepełnosprawności od 2025 roku – Sprawdź, czy dotyczy to również Ciebie!

• Nowy katalog 208 schorzeń: Dlaczego to prawdziwy przełom?
• Konkretne korzyści dla pacjentów i systemu
• Rewolucja w orzekaniu o niepełnosprawności w 2025: Twoja szansa na bezterminowe świadczenia
• Dlaczego nowy katalog 208 schorzeń to prawdziwy przełom?
• Jak złożyć wniosek o orzeczenie w 2025 r.?
• FAQ – najczęstsze pytania o nową listę

Nowy katalog 208 schorzeń: Dlaczego to prawdziwy przełom?

Nowe przepisy to koniec z dotychczasową dowolnością komisji orzeczniczych i częstymi, frustrującymi odwołaniami. Po raz pierwszy polski ustawodawca jednoznacznie powiązał nazwę jednostki chorobowej z konkretnymi prawami pacjenta. Dzięki temu możesz liczyć na:

• Jednolite kryteria w całym kraju: Katalog wprowadza ogólnopolskie standardy. Oznacza to, że identyczna diagnoza, oparta na kodach ICD-10/OMIM, daje te same uprawnienia w każdym województwie.
• Stabilność i mniej biurokracji: Dla osób z nieuleczalnymi chorobami, takimi jak schorzenia metaboliczne, neurodegeneracyjne czy rzadkie nowotwory, najważniejsza jest zmiana okresu ważności decyzji. Koniec z koniecznością powrotu na badania co dwa-trzy lata, zbierania potwierdzeń i ponownego udowadniania stanu zdrowia. To przekłada się na:
• Mniej stresu i formalności.
• Niższe koszty leczenia (brak potrzeby powtarzanych, często drogich konsultacji specjalistycznych).
• Większą stabilność w planowaniu leczenia, rehabilitacji, edukacji czy kariery zawodowej.

Konkretne korzyści dla pacjentów i systemu

Wprowadzenie nowej listy to nie tylko usprawnienie formalności, ale także wymierne korzyści dla pacjentów i całego systemu opieki:

• Automatyczne wskazania w punktach 7 i 8 orzeczenia: Pacjenci, których schorzenia znajdują się na liście, automatycznie zyskują prawo do stałej opieki oraz pierwszeństwo w rehabilitacji społeczno-zawodowej. To kluczowe ułatwienie w dostępie do niezbędnego wsparcia i świadczeń.
• Oszczędności i cyfryzacja: Zmiany są korzystne również dla instytucji takich jak ZUS i PFRON. Rzadsze posiedzenia komisji to oszczędność czasu i szybsze wypłaty świadczeń. Cały proces ulega pełniejszej cyfryzacji poprzez System Obsługi Wsparcia (SOW), co usprawnia zarządzanie i obsługę wniosków.

Nowy katalog 208 schorzeń to zatem krok milowy w kierunku bardziej humanitarnego, sprawiedliwego i efektywnego systemu wspierania osób z niepełnosprawnościami w Polsce.

Rewolucja w orzekaniu o niepełnosprawności w 2025: Twoja szansa na bezterminowe świadczenia

Kluczową nowością jest lista chorób uprawniających do świadczeń, których zdiagnozowanie może gwarantować bezterminowe lub długookresowe orzeczenie, a także automatyczne wskazania w punkcie 7 i 8 dokumentu. To potencjalnie ogromne ułatwienie dla tysięcy Polaków, którzy dotychczas musieli cyklicznie stawać przed komisjami.

Dla wielu osób, zwłaszcza z chorobami postępującymi lub rzadkimi, konieczność regularnego udowadniania swojego stanu zdrowia była źródłem ogromnego stresu, dodatkowych kosztów i straty czasu. Teraz mogą oni skupić się na leczeniu i rehabilitacji, zamiast na nieustannej biurokracji.

Dlaczego nowy katalog 208 schorzeń to prawdziwy przełom?

Po raz pierwszy ustawodawca jasno powiązał nazwę jednostki chorobowej z konkretnymi prawami pacjenta. To koniec z dotychczasową dowolnością komisji orzeczniczych i częstymi odwołaniami, które były zmorą dla wielu osób. Dzięki temu, że katalog wprowadza jednolite, ogólnopolskie kryteria, każda komisja powiatowa stosuje tę samą tabelę 208 kodów ICD-10/OMIM. Oznacza to, że identyczna diagnoza w różnych województwach daje te same uprawnienia.

• Koniec z cyklicznymi wizytami na komisjach. Najważniejszą korzyścią jest zwolnienie z obowiązku stawiania się na kolejne komisje orzecznicze. Dla wielu osób, zwłaszcza z chorobami postępującymi lub rzadkimi, konieczność regularnego udowadniania swojego stanu zdrowia była źródłem ogromnego stresu, dodatkowych kosztów i straty czasu. Teraz mogą oni skupić się na leczeniu i rehabilitacji, zamiast na nieustannej biurokracji.
• Stabilność i bezpieczeństwo świadczeń. Orzeczenie bezterminowe ułatwia długofalowe planowanie opieki i dostęp do stałych świadczeń, takich jak na przykład zasiłek pielęgnacyjny. Osoby niepełnosprawne i ich opiekunowie zyskują pewność, że wsparcie finansowe i inne formy pomocy nie zostaną nagle odebrane czy wstrzymane z powodu upływu terminu ważności dokumentu. To przekłada się na większą stabilność życiową i poczucie bezpieczeństwa.
• Dłuższe terminy dla orzeczeń czasowych. Nawet w przypadku chorób spoza nowej listy 208 schorzeń, wprowadzono korzystne zmiany w orzekaniu o niepełnosprawności. Minimalny okres ważności dla orzeczeń czasowych został wydłużony. W przypadku rzadkich chorób genetycznych orzeczenie czasowe musi być ważne co najmniej 7 lat, co również stanowi znaczące odciążenie w porównaniu do poprzednich, często krótszych okresów.

Jakie nowe choroby dodano do katalogu w 2025 r.?

W 2025 roku katalog schorzeń uprawniających do orzeczenia o niepełnosprawności został znacząco rozszerzony. Poniżej przedstawiamy przykłady wybranych schorzeń, które znalazły się w nowym katalogu:

katalog ICD-10 2025 dzieli się na dwie główne grupy:

• 150 chorób automatycznie uprawnia do wskazań w punkcie 7 i 8 orzeczenia (czyli prawo do stałej opieki oraz pierwszeństwo w rehabilitacji społeczno-zawodowej).
• 58 chorób uprawnia jedynie do wskazania w punktu 8.

Pełną tabelę wszystkich 208 pozycji znajdziesz w załączniku do wytycznych publikowanych przez zespoły ds. orzekania. Poniżej znajdziesz linki do załączników z pełnymi listami chorób:

• Załącznik A (zawiera 150 chorób uprawniających automatycznie do wskazań w pkt 7 i 8): Załącznik A do wytycznych odnośnie orzekania o niepełnosprawności w wypadku niektórych rzadkich chorób genetycznych
• Załącznik B (zawiera 58 chorób uprawniających tylko do pkt 8): Załącznik B do wytycznych odnośnie orzekania o niepełnosprawności w wypadku niektórych rzadkich chorób genetycznych

Pełny katalog rzadkich chorób genetycznych o jednorodnym i niezmiennym przebiegu, stanowiący załącznik nr 1 do rozporządzenia, dostępny jest również w przepisach prawa:

• Zmiana rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz.U.2025.682) - Załącznik nr 1

Jak złożyć wniosek o orzeczenie w 2025 r.?

Procedura została uproszczona i w większości powiatów można ją przeprowadzić całkowicie online. Poniżej znajdziesz cztery kluczowe kroki, które pozwolą Ci bezproblemowo przejść od przygotowania dokumentów do odbioru decyzji i uruchomienia świadczeń:

• Pobierz aktualny formularz z powiatowego zespołu ds. orzekania lub wypełnij go online w Systemie Obsługi Wsparcia (SOW) – https://sow.pfron.org.pl.
• Dołącz dokumentację medyczną potwierdzającą rozpoznanie choroby z listy 208 (szczególnie ważne są wyniki badań genetycznych i karty informacyjne leczenia).
• Złóż wniosek w wersji papierowej lub elektronicznej; komisja ma 30 dni na decyzję.
• Po uzyskaniu orzeczenia zgłoś się do PFRON (https://www.pfron.org.pl), aby skorzystać z dofinansowań czy turnusów rehabilitacyjnych.

FAQ – najczęstsze pytania o nową listę

Czy muszę mieć potwierdzenie genetyczne choroby?
Tak, przy schorzeniach ujętych w katalogu 208 kluczowe są wyniki badań potwierdzające diagnozę.

Kiedy lista 208 została oficjalnie opublikowana?
Wytyczne weszły w życie 3 kwietnia 2025 r. i stosuje je każda komisja orzecznicza.

Czy osoby już posiadające orzeczenie muszą składać wniosek ponownie?
Nie, dotychczasowe orzeczenia zachowują ważność, ale przy pierwszym wniosku po 3 kwietnia komisja zastosuje nową listę.

Czy katalog obejmuje choroby onkologiczne?
Tak, np. glejak wielopostaciowy i niektóre nowotwory w stadium IV są wymienione w grupie 150.