Tomasz Król
Dołącz do grona ekspertów
prawnik piszący o m.in.: problemach osób niepełnosprawnych, ZUS, pracy, cywilistyce, administracji, przedsiębiorcach, podatkach
Ukończył prawo i filologię polską na Uniwersytecie Jagiellońskim. Pracował w kancelariach prawnych, prowadził szkolenia prawnicze. Z Grupą INFOR związany od 2003 roku.
Specjalizacja: świadczenia i ubezpieczenia społeczne, ZUS, zasiłki, prawo pracy, cywilne i gospodarcze, prawo administracyjne, podatki, ubezpieczenia społeczne, sektor publiczny.
Wnioski o przyznanie punktów (poziom potrzeby wsparcia) złożone w 2024 r. i 2025 r. WZON rozpatrywały z często 1,5 rocznym opóźnieniem. Nie powodowało to protestów osób niepełnosprawnych i opiekunów bo za ten okres (nawet 1,5 roku) ZUS wypłacał wyrównanie. Dla wniosków złożonych we WZON w 2026 r. wyrównania za 1,5 roku opóźnienia urzędników (bo przecież winna nie jest osoba niepełnosprawna) wyniosą 0 zł. Tak, nie jest to błąd w artykule - 0 zł.
W PFRON funkcjonuje system punktów. Aby otrzymać dofinansowanie do np. zakupu samochodu w PFRON (przez osobę niepełnosprawną) trzeba złożyć wniosek. Dzięki systemowi punktów można otrzymać dodatkowe punkty - osoba niepełnosprawna ma szanse na wyższe dofinansowanie z PFRON. Najwyższe preferencje punktowe PFRON przewidział dla osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. Jest to logiczne.
REKLAMA
Jak wygląda ranking świadczeń w 2026 r.? Zasiłek pielęgnacyjny nie będzie miał podwyżki (aż do początku 2028 r.). Jak rząd tłumaczy, dlatego, że 1 mln osób z zasiłkiem pielęgnacyjnym (większa część ze stopniem umiarkowanym niepełnosprawności) może się starać o świadczenie wspierające, które otrzymywało na koniec marca 2025 r. około 120 000 osób niepełnosprawnych (większa część beneficjentów ma stopień znaczny niepełnosprawności). Zupełnie inna sytuacja w 2026 r. (i kolejnych latach jest w świadczeniu pielęgnacyjnym (zarówno "starym" jak i "nowym"). W 2026 r. świadczenie to będzie podwyższone o 99 zł. To 3% podwyżka na 2026 r. Nie tak duża jak w latach minionych, kiedy mieliśmy galopująca inflację. Ale porównując z 0% podwyżki dla zasiłku pielęgnacyjnego, nie wygląda to źle. Opiekunowie osób niepełnosprawnych otrzymają w 2026 r. 3386 zł.
Zasiłek pielęgnacyjny to podstawowe świadczenie pomocowe z MOPS od państwa dla 1 mln Polaków. Głównie z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Bo znaczny stopień ma przede wszystkim świadczenie wspierające. W Sejmie przeliczają 215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego na pieluchomajtki dla dorosłych. Umiarkowany stopień niepełnosprawności w trudnej sytuacji. Za 215,84 zł zasiłku pielęgnacyjnego kupisz 7h opiekuna lub 70 sztuk pieluchomajtek. Takie wyliczenia przedstawił poseł w Sejmie. I pyta rząd "Co z tym zrobicie. Od 2023 r. nie ma miesiąca, aby do Sejmu, Senatu, rządu trafiało zapytanie o podwyżkę zasiłku pielęgnacyjnego z obecnie niskich 215,84 zł. Zapytania seryjnie trafiają do parlamentu albo rządu. Wspólny problem - brak waloryzacji zasiłku pielęgnacyjnego. Niestety z odpowiedzi wynika, że Najbliższa waloryzacja zasiłku pielęgnacyjnego możliwa pod koniec 2027 r.
REKLAMA
W miejsce MOPS wejdą CUS. One wypłacą zasiłki.
Źródłem straty dla osób niepełnosprawnych jest zaprzestanie wypłaty przez ZUS wyrównań za okres rozpatrywania przez WZON wniosków dających finalnie świadczenie wspierające. Świadczenie wspierające wymaga "przejścia" dokumentów przez dwie instytucje - WZON, a następnie ZUS. W 2024 r. i 2025 r. prawo przyjmowało, że za okres "parkowania" dokumentów we WZON należy się równowartość świadczenia wspierającego. Miało to zachęcić osoby niepełnosprawne i ich opiekunów do przejścia z "systemu świadczeń pielęgnacyjnych" na nowy typ świadczenia. Decyzje WZON o punktach otrzymało już przeszło 800 000 osób. I ZUS zakończył okres "promocji" w świadczeniu wspierającym - nie jest ono wypłacane za okres od dnia złożenia wniosku, a od dnia określonego w decyzji przez WZON, który w praktyce odpowiada dacie badania sprawności osoby niepełnosprawnej.
Fora internetowe osób niepełnosprawnych zalane są informacjami o zaprzestaniu w 2026 r. (w porównaniu do lat poprzednich) przez ZUS wypłaty wyrównań w świadczeniu wspierającym. Większa część osób wiąże to z nowelizacją przepisów. Nie było takiej na 2026 r. ZUS powołuje się na art. 5 jednej ustawy wprowadzony pod koniec 2024 r. Można w drodze wykładni systemowej wyprowadzić z niego podstawę do blokady wyrównań przez ZUS. Ale jednocześnie ZUS ignoruje art. 26 ust. 2 innej ustawy, który nakazuje wprost (bez wykładni systemowej) wypłatę tych pieniędzy. Wysokość zależy od tego ile miesięcy upłynęło między datą złożenia wniosku (od tej daty liczy się wyrównanie) a datą przyznania punktów przez WZON (jest podana w decyzji WZON - przykład na skanie dokumentu poniżej). Np. dla 6 miesięcy wyrównania wynoszą 4 752 zł (6 miesięcy × 792 zł świadczenia wspierającego za 70 punktów), 7 128 zł (6 miesięcy × 1 188 zł), 9 498 zł (6 miesięcy × 1 583 zł), 14 250 zł (6 miesięcy × 2 375 zł), 21 372 zł (6 miesięcy × 3 562 zł), 26 118 zł (6 miesięcy × 4 353 zł). Tyle byłoby pieniędzy za 6 miesięcy rozpatrywania wniosku, gdyby ZUS nie zablokował tych pieniędzy w 2026 r.
Wpis obciążający księgę wieczystą na niekorzyść właściciela nieruchomości (o roszczeniu przeciwko niemu), może wskazywać na przerwanie bieg zasiedzenia. Jest to bowiem zewnętrzny dowód w dokumentach prawnych na to, że osoba widniejąca w księdze wieczystej jest traktowana przez osobę kierującą roszczenia jako właściciel nieruchomości (skoro są kierowane przeciwko niej roszczenia urzędu skarbowego, w sprawie o alimenty albo kontrahentów).
Jeżeli poprosiłeś o czasową opiekę nad domem (np. na czas wyjazdu za granicę), to nie grozi Ci zasiedzenie tej nieruchomości, ale pod kilkoma prostymi warunkami.
W Polsce od kilku lat narasta problem, o którym mało kto mówi głośno.Z akład Ubezpieczeń Społecznych potrafi po wielu latach stwierdzić, że ktoś… nigdy nie podlegał ubezpieczeniom społecznym. Nieważne, że przez 10, 15 czy 20 lat co miesiąc płacił składki. Jedna decyzja urzędnika wystarczy, by wszystkie te lata zniknęły z systemu — a razem z nimi emerytura, zasiłek czy prawo do zwrotu pieniędzy.
Do tej pory podstawą skierowania - przez lekarzy ZUS osoby niepełnosprawnej, niezdolnej do samodzielnej egzystencji albo pracy - na dodatkowe badania albo obserwację w szpitalu było rozporządzenie (np. Ministra Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niezdolności do pracy). Jeżeli wnioskujący o rentę nie pojawił się np. w szpitalu, to ZUS odstępował od postępowania o np. przyznanie renty. Tak poważna sankcja nie powinna być wprowadzana rozporządzeniem. Dlatego od 1 stycznia 2027 r. będzie to regulowała ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. W tej chwili sankcja zawieszenia postępowania po odmowie pójścia na obserwację i badania ma rangę ustawową - sąd nie podważy sankcji powołując się na Konstytucję i argument, że takich rzeczy nie może wprowadzać rozporządzenie.
Źle dla umiarkowanego stopnia. Zasiłek pielęgnacyjny (215,84 zł) to początek kłopotów [Opinia]
25.06.2026
Idą złe czasy dla osób niepełnosprawnych z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności. Wynika nie tylko z tego, że do Sejmu wpłynęły dokumenty z informacją, że prawdopodobnie aż do 2028 r. zasiłek pielęgnacyjny nie będzie podwyższony (od 2019 r.!). Takie świadczenia jak: 1) dodatek dopełniający (do renty socjalnej) oparte są o niesamodzielność (orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji), a nie niepełnosprawność (orzeczenie o niepełnosprawności).
Reforma finansów JST po pierwszym roku. Ministerstwo przedstawia pierwsze wnioski. Rewizja determinant, zmiany w algorytmie podziału środków na oświatę, szybszy dostęp samorządów do danych podatkowych oraz wprowadzenie sankcji za nierzetelne dane przekazywane przez samorządy do GUS – to niektóre z rozważanych przez resort finansów zmian w systemie finansowania samorządów.
Sposobem na odzyskanie jest możliwości pobierania jednocześnie emerytury cywilnej i mundurowej. Przepisy to wykluczają. Mundurowi pobierają wyższą emeryturę mundurową nawet jeżeli w ZUS jest kwota setek tysięcy składek emerytalnych (poszkodowani emeryci pracujący wiele lat po zrzuceniu munduru mają w ZUS "zaparkowane" składki w kwotach nawet 200 000 zł - 400 000 zł). Obecnie nie ma możliwości jednoczesnego pobierania emerytury z systemu zaopatrzenia służb mundurowych i z powszechnego systemu emerytalnego dla mundurowych służących przed 2 stycznia 1999 r.
Zamiast rekompensaty za utracone zarobki – comiesięczny dodatek. Tak coraz częściej wyglądają diety radnych w praktyce. Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych alarmuje, że samorządy mają poważne problemy z prawidłowym rozliczaniem tych świadczeń, a sama idea diety coraz bardziej oddala się od swojego ustawowego celu. Na liście najczęściej wykrywanych nieprawidłowości znajdują się błędnie wyliczane górne limity diet, wypłacanie pełnych kwot za miesiące, w których radny nie uczestniczył w ani jednej sesji lub posiedzeniu komisji, a także nieprawidłowe potrącenia za nieobecności.
Od 2027 r. w ZUS orzeczenie o niesamodzielności albo niezdolności do pracy w formie e-wizyty. Nowelizacja wprowadziła podstawy do e-wizyt na komisji orzeczniczej ZUS. Czyli zamiast jechać osobiście na komisję lekarską, logujesz się przez Internet, uwierzytelniasz prawdziwość swojej osoby i przez kamerkę on-line rozmawiasz z lekarzem.
Kwota podana w tytule to wartość świadczenia wspierającego za 3 miesiące (3 x 4353 zł). W tej historii mechanizm, który sprawił kłopoty rodzinie osoby niepełnosprawnej, był prosty. W ustawie o pomocy społecznej świadczenie wspierające wlicza się do dochodu osoby niepełnosprawnej. Osoba niepełnosprawna otrzymuje 4353 zł (za 95 - 100 punktów), a jej rodzina musi zacząć płacić za usługi, które do tej pory osoba niepełnosprawna otrzymywała za darmo z uwagi na niskie dochody i trudną sytuację zdrowotną. Tak wysokie świadczenie jak 4353 zł powoduje paradoks - w praktyce prowadzi do odcięcia od bezpłatnych świadczeń opiekuńczych z MOPS. Rodzina opisana w artykule nagle musiała płacić pełne stawki za usługi opiekuńcze dla 98-latki. Dodatkowo pojawiły się inne wydatki niż 6000 zł miesięcznie za usługi opiekuńczych od MOPS. Prawdopodobnie - po zsumowaniu wszystkich - łączne koszty opieki całkowicie niesamodzielnej osoby niepełnosprawnej przekroczyły wartość świadczenia 4353 zł.
Niejasne przepisy w rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Rozstrzygnie Prezes ZUS i sądy
21.06.2026
Nie wiem, czy mi się należy emerytura. Urodziłam ośmioro dzieci w tym sześcioro z nich było w domu dziecka przez sześć lat. Czy emerytura będzie mi się należała. Dzieci były w domu dziecka z powodu takiego, że ja sobie z nimi nie radziłam. Ale później wzięłam je ponownie do domu.
Świadczenie wspierające zostało wprowadzone w 2024 r. Pomimo tak krótkiego okresu obowiązywania są już osoby, którym wygasają pierwotne decyzje o jego przyznaniu. Dotyczy to osób niepełnosprawnych, którym w 2026 roku kończy się ważność orzeczenia PZON lub ZUS dotyczącego niepełnosprawności, niezdolności do pracy albo niezdolności do samodzielnej egzystencji. Dotyczy to także osób, które mają poważny stan zdrowia i powinny otrzymać świadczenie wspierające dożywotnio. W artykule przedstawiamy przykład takiej sytuacji opisanej przez naszego czytelnika. Jego historia jest też ilustracją potrzeby wprowadzenia dożywotniego świadczenia wspierającego – stan zdrowia czytelnika najprawdopodobniej uzasadnia przyznanie takiego świadczenia. Nie ma żadnego racjonalnego uzasadnienia, aby co kilka lat stawał przed komisją ZUS albo WZON. Dziś maksymalny okres otrzymywania świadczenia wspierającego to 7 lat. W jego przypadku są to 2–3 lata, gdyż na tak krótkie okresy otrzymuje orzeczenia w ZUS (mimo że choruje od 30 lat i z trudem porusza się po schodach). Nie ma zwolnień od obowiązku ponownego przejścia procedur w ZUS i WZON dla takich osób.
MOPS wygrywa w sądzie sprawę o zasiłek: Dochód rodziny 5700 zł nie przeskoczy limitu dochodowego 3292 zł. Zasiłku nie będzie. łMOPS odmówił jego przyznania. Bo osoba niepełnosprawna ma dochód 1420 zł na osobę w rodzinie. Zasiłki są według kryterium dochodowego dla osób poniżej 823 zł. Przekroczenie kryterium dochodowego jeszcze lepiej pokazuje suma dochodów rodziny osoby niepełnosprawnej – w sprawie rozstrzygniętej przez sąd dochód rodziny to aż 5700 zł (wszystko z zasiłków). Limit z ustawy o pomocy społecznej wynosił dla rodziny 3292 zł.