Nadpłata w podatku VAT

Ustawa o VAT stanowi, że w przypadku gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy (art. 87 ustawy o podatku od towarów i usług). Często różnicę tę mylnie utożsamia się z nadpłatą. Jest to jednak zupełnie inna instytucja prawa podatkowego. Instytucję stwierdzenia nadpłaty stosuje się w przypadku zobowiązań wynikających z podatku od towarów i usług jedynie w przypadku, w którym zastosowania nie znajdzie procedura zwrotu różnicy podatku.

Zwrot różnicy podatku następuje na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju wskazanym w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Wyjątek stanowi tu różnica podatku podlegająca zwrotowi w kwocie przekraczającej wartość podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów lub usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, powiększonej o 22% obrotu podatnika opodatkowanego stawkami niższymi niż stawka podstawowa VAT (22%). Podlega o­na zwrotowi w terminie 180 dni od dnia złożenia deklaracji podatkowej (art. 87 ust. 3 ustawy o VAT). W przypadku gdy urząd skarbowy nie zwróci różnicy podatku w wyżej określonych terminach, kwota różnicy traktowana jest jako nadpłata podatku podlegająca oprocentowaniu w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej (art. 87 ust. 7 ustawy o VAT).

Przepis ten oznacza, że niezwrócona w ustawowym terminie kwota różnicy podatku podlega oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych. Przepis ten określa tylko wysokość oprocentowania należnego podatnikowi w sytuacji niedotrzymania terminu zwrotu podatku przez urząd skarbowy.

Definicję nadpłaty podatku zawiera Ordynacja podatkowa. Stanowi ją kwota (art. 72 Ordynacji):

1) nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku,

2) podatku pobranego przez płatnika nienależnie lub w wysokości wyższej od należnej,

3) zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej,

4) zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

Podsumowując, z nadpłatą podatku w rozumieniu Ordynacji podatkowej będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy miesięczne rozliczenie VAT było błędnie dokonane przez podatnika (w wyniku czego podatek należny został zawyżony i przewyższył kwotę podatku naliczonego).

Ordynacja podatkowa nakazuje zaliczenie nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z ich odsetkami za zwłokę oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Sam fakt wystąpienia nadpłaty u podatnika nie daje mu prawa do swobodnego dysponowania nią. Dopiero w razie braku zobowiązań i zaległości podatkowych nadpłaty podlegają zwrotowi z urzędu.

Podatnik ma również prawo złożyć wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. W sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych oraz zwrotu podatku wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. Zaliczenie następuje z dniem złożenia deklaracji wykazującej nadpłatę podatku.

Organem podatkowym właściwym w sprawie postępowań dotyczących zwrotu nadpłaty jest naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla podatnika (art. 39 ustawy o VAT). Przy czym postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie może zostać wszczęte w czasie trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej oraz w okresie między zakończeniem kontroli a wszczęciem postępowania – w zakresie zobowiązań podatkowych, których dotyczy postępowanie lub kontrola.