Prawa autorskie a podatki

Czy ważna jest precyzyjna umowa

Podatnik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Jednak w ramach swoich obowiązków wykonuje też pracę twórczą. Przygotowuje broszury informacyjne. Czy w zawartej umowie powinny być wyszczególnione czynności wykonywane przez podatnika jako twórcę?

Tak

Uzyskanie przez twórcę zatrudnionego na podstawie umowy o pracę przychodu z tytułu korzystania lub rozporządzania prawem autorskim uzasadnia obliczenie kosztów uzyskania przychodów w wysokości 50 proc. Jednak, aby zastosowanie wyższych kosztów było możliwe, konieczne jest dokładne wyróżnienie w umowie o pracę tej części wynagrodzenia, która związana jest z działalnością wytwórczą, oraz pozostałej jego części związanej z normalnym wykonywaniem obowiązków pracowniczych.

Podstawa prawna

• Art. 18, art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy projekty są objęte prawem autorskim

Podatnik posiada biuro konstrukcyjno-badawcze, zajmujące się kompleksowym projektowaniem pojazdów. Czy pracownicy zatrudnieni na umowie o pracę wykonujący projekty konstrukcji pojazdów, części oraz podzespołów w zakresie tworzenia dokumentacji technicznej, analiz wytrzymałości, trwałości oraz optymalizacji mogą korzystać z 50-proc. kosztów uzyskania?

Tak

Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.

Tylko wówczas gdy praca wykonywana przez podatnika jest twórcza, tzn. niepowtarzalna, ma indywidualny charakter oraz spełnia przesłanki utworu określone w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a podatnik jest twórcą bądź artystą, do przychodów osiągniętych z tego źródła mogą być zastosowane 50-proc. koszty uzyskania przychodu.

W związku z tym, jeżeli pracownicy zatrudnieni na podstawie umowy o pracę wykonujący projekty konstrukcji pojazdów, części oraz podzespołów w zakresie tworzenia dokumentacji technicznej, analiz wytrzymałości, trwałości oraz optymalizacji korzystają z praw autorskich do tych dzieł lub rozporządzają tymi prawami mają prawo do 50-proc. kosztów uzyskania przychodów.

Zastosowanie 50-proc. kosztów uzyskania przychodu jest możliwe, jeżeli w ramach umowy o pracę twórcy korzystają z praw autorskich lub rozporządzają nimi i z umowy o pracę wynika, jaka część wypłaconego wynagrodzenia dotyczy korzystania z praw autorskich lub rozporządzania nimi.

Podstawa prawna

• Art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy podatnik sam wpłaca zaliczki

Podatnik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę. Dodatkowo wykonuje zdjęcia artystyczne. Zawarł umowę o udostępnienie prac artysty (na zasadach wyłączności) z kanadyjskim serwisem internetowym, gdzie umieszcza swoje zdjęcia. Zapłatę otrzymuje w dolarach, a wypłaca ją w Polsce w złotówkach. Czy ma obowiązek wpłaty miesięcznych zaliczek na PIT?

Nie Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w przypadku uzyskiwania przez podatnika dochodów z praw majątkowych nie nakładają na podatników obowiązku uiszczenia zaliczek na podatek dochodowy. Podatnicy są zobowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. Dochody z praw majątkowych podlegają kumulacji z innymi dochodami opodatkowanymi na zasadach ogólnych i należy je wykazać w zeznaniu rocznym. W tym samym terminie podatnicy muszą wpłacić należny z tego tytułu podatek dochodowy według skali podatkowej.

Podstawa prawna

• Art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy sprzedaż strony www podlega PIT

Czy sprzedaż domeny internetowej wraz ze stroną www będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z praw majątkowych?

Tak

Za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również przychody z odpłatnego zbycia tych praw. Dochodem ze źródła przychodów jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Przychodami są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Rzeczami są jedynie przedmioty materialne. W tym rozumieniu ani domena internetowa, ani strona www nie są rzeczami, lecz jedynie dziełem ich twórcy, objętym prawem autorskim. Z tego tytułu przychód ze sprzedaży domeny internetowej wraz ze stroną www stanowić będzie przychód z praw majątkowych. Dochodem podlegającym opodatkowaniu będzie zatem różnica pomiędzy kwotą uzyskaną ze sprzedaży a wartością nakładów poniesionych na stworzenie domeny internetowej wraz ze stroną www.

Podstawa prawna

• Art. 18, art. 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy zapłata za dzieło może być ryczałtowa

Informatycy zatrudnieni w firmie otrzymują za tworzenie programów komputerowych z góry określoną, stałą kwotę. Czy zapłata za wykonane dzieło może być określona ryczałtem?

Nie

Niedopuszczalne jest ustalenie zryczałtowanej, stałej kwoty przychodu z rozporządzania prawami autorskimi. Honorarium autorskie pracownika, tj. część wynagrodzenia za pracę, stanowiąca przychód z rozporządzenia prawami autorskimi, powinno odzwierciedlać w skali miesiąca rzeczywisty czas pracy i nakład pracy pracownika, poświęcony na stworzenie utworu (programu komputerowego). Honorarium autorskie cały czas pozostaje wynagrodzeniem za rzeczywiście wykonaną przez pracownika pracę i powinno mieć charakter rzeczywisty. Wartość tej części wynagrodzenia pracownika musi być ustalana na podstawie dokumentacji wewnętrznej, po wykonaniu konkretnych prac, nie zaś z góry w formie ryczałtu.

Podstawa prawna

• Art. 18 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy odziedziczenie praw to przychód

Podatnik otrzymał w spadku prawa autorskie. Czy to będzie dla niego przychód?

Nie

Nabycie prawa majątkowego - praw autorskich - w drodze spadku nie jest tożsame z realizacją tego prawa i uzyskiwaniem z niego przychodu.

Prawo autorskie jako prawo majątkowe stanowi źródło przychodów, a dochody uzyskane z tego prawa podlegają podatkowi dochodowemu.

Podstawa prawna

• Art. 18 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy podwyższy koszty udostępnienia wizerunku

Podatnik zawarł umowę zlecenia, na podstawie której pobierał wynagrodzenie za udostępnienie swojego wizerunku włącznie z przeniesieniem praw autorskich i praw do publikacji zdjęć w celach reklamy i promocji. Czy można zastosować 50-proc. koszty uzyskania przychodu w związku z udostępnianiem własnego wizerunku?

Nie

Rozpowszechnianie wizerunku wymaga zezwolenia osoby na nim przedstawionej. W braku wyrażonego zastrzeżenia zezwolenie nie jest wymagane, jeżeli osoba ta otrzymała umówioną zapłatę za pozowanie. Przy czym termin wizerunek oznacza wytwór niematerialny, który za pomocą środków plastycznych przedstawia rozpoznawalną podobiznę danej osoby (lub danych osób).

Przedmiotem prawa autorskiego jest utwór. Wizerunek nie jest utworem. Ponadto prawa autorskie przysługują jedynie twórcy utworu. Podatnik nie jest twórcą np. zdjęć fotograficznych, czy też filmów reklamowych ze swoim udziałem. Zatem w opisanej umowie zlecenia nie mamy do czynienia z prawami autorskimi.

Warunkiem zastosowania 50-proc. kosztów uzyskania przychodów jest ustalenie, że konkretny przychód jest przychodem osiągniętym z tytułu korzystania przez twórcę z praw autorskich i artystów wykonawców z praw pokrewnych. Skoro podatnik nie uzyskuje przychodów z praw autorskich, nie może także skorzystać z 50-proc. kosztów podatkowych, przysługujących tej kategorii przychodów.

Podstawa prawna

• Art. 18, art. 22 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy o powstaniu utworu decyduje podatnik

Czy o zakwalifikowaniu danego dzieła jako utworu w rozumieniu prawa autorskiego decydują strony umowy, tj. zamawiający i wykonawca?

Nie

Kwestia, czy dane dzieło jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego nie decyduje wola stron, lecz ustalenia faktyczne. Stworzonych dzieł nie można uznać za utwór, jeżeli działalność twórcy nie posiada cech oryginalności i indywidualności w rozumieniu przepisów o prawie autorskim.

Podstawa prawna

• Art. 18 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska