Tematy - Rzecznik Praw Obywatelskich, Trybunał Konstytucyjny - INFOR.PL

22 lipca 2020 r. Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok, w którym wskazał, że przepisy, które w 2018 roku z mocą wsteczną wprowadziły zmiany w opodatkowaniu elektrowni wiatrowych, są niezgodne z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą nieretroaktywności prawa (lex retro non agit).

Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar złożył do Sądu Najwyższego 16. skargę nadzwyczajną. Chodzi o sprawę małżeństwa, które - zakładając monitoring - nagrywało także część nieruchomości należących do dwóch mieszkających po sąsiedzku par. Zdaniem RPO osoby te doznały krzywdy, która wymaga rekompensaty od pozwanych.

Premier zdecydował o skierowaniu do Trybunału Konstytucyjnego wniosku o zbadanie zgodności konwencji stambulskiej z konstytucją. Jak podkreślił "sprawy tak wielkiej wagi należy rozpatrywać w ramach przejrzystej, prawomocnej procedury".

Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na pismo Rzecznika Praw Obywatelskich podkreśla, iż nakaz dokumentowania, dlaczego nie zasłania się ust i nosa naruszałby konstytucję. Ministerstwo zauważa, że przyczyny natury zdrowotnej, które uniemożliwią zakrycie ust i nosa (przy pomocy maseczki, przyłbicy czy części odzieży), to całe spektrum chorób i schorzeń oraz ich objawów.

Dokonana latem 2018 r. zmiana przepisów odnosząca się do elektrowni wiatrowych, wprowadzona z mocą wsteczną od 1 stycznia 2018 r., która wpłynęła na wysokość uzyskiwanych przez gminy dochodów z podatku od nieruchomości, była niekonstytucyjna - orzekł 22 lipca 2020 r. Trybunał Konstytucyjny. Zgodnie z wyrokiem TK przepis ma utracić moc obowiązującą po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia tego wyroku w Dzienniku Ustaw.

Trybunał Konstytucyjny wydał wyrok dotyczący odpowiedzialności opiekunów za dopuszczenie do przebywania dziecka do lat 7 na drodze. Zdaniem TK przepis ten jest zgodny z konstytucyjną zasadą prawidłowej legislacji. Trybunał zaznaczył jednak, że dopatrywanie się w zaskarżonym przepisie zakazu przebywania małoletnich na drogach publicznych nawet pod opieką rodziców, dziadków czy nauczycieli nie jest właściwą wykładnią.

Rzecznik Praw Obywatelskich weźmie udział w postępowaniu przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie skargi konstytucyjnej dotyczącej instytucji ulgi meldunkowej (sygn. akt SK 64/20). Zdaniem RPO nieobowiązujące już przepisy ustawy o PIT dot. ulgi meldunkowej są niezgodne z Konstytucją. Uznanie niekonstytucyjności tych przepisów jest obecnie jedynym sposobem ochrony podatników, wobec których postępowania podatkowe, czy karno-skarbowe zostały zakończone niekorzystnie.

Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, że nieobowiązujące już regulacje w sprawie ulgi meldunkowej są niezgodne z Konstytucją i przystąpił do postępowania w Trybunale Konstytucyjnym, zainicjowanego skargą konstytucyjną jednej z ofiar ulgi meldunkowej. Po wielu latach sporów, kwestia konstytucyjności przepisów o uldze meldunkowej ma wreszcie szanse na rozstrzygnięcie.

Podpisana przez Prezydenta RP nowelizacja ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadza możliwość obliczenia wysokości emerytury powszechnej bez pomniejszania podstawy jej obliczenia o sumę kwot pobranych emerytur wcześniejszych.

Rzecznik Praw Obywatelskich, na wniosek strony, przystąpił do postępowania w sprawie C-19/20 BPH, zainicjowanego złożeniem pięciu pytań prejudycjalnych przez Sąd Okręgowy w Gdańsku. Zdaniem RPO pytania te doskonale ilustrują obecną sytuację w Polsce na tle orzecznictwa dotyczącego tzw. "kredytów frankowych”.

Członkowie wspólnot mieszkaniowych skarżą się, że muszą płacić za utrzymywanie schronów znajdujących się w budynkach mieszkalnych, a te są przecież przeznaczone dla szerokiego kręgu ludności

Senat podjął prace nad korzystnym dla opiekunów osób niepełnosprawnych wyrokiem TK z 21 października 2014 r. (K 38/13). TK uznał, że różnicowanie wysokości świadczenia pielęgnacyjnego w zależności od tego kiedy niepełnosprawność powstała jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości.

Problem emerytur rocznika 1953 został rozwiązany. Senat przyjął nowelizację ustawy o emeryturach i rentach z FUS bez poprawek. Emeryci otrzymają zwrot różnicy między pobieraną niższą emeryturą, a tą którą powinni mieć wypłacaną (wyższą). Nowe przepisy przewidują również ponowne przeliczenie renty rodzinnej.

W przepisach Ordynacji podatkowej określone zostały przesłanki wznowienia postępowania podatkowego. Wznowienie postępowania jest jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania podatkowego, mogących skutkować wzruszaniem decyzji ostatecznych. Celem wznowienia postępowania jest ponowne rozpatrzenie sprawy, zmierzające do usunięcia ciężkich wad postępowania podatkowego, ujawnionych po wydaniu decyzji.

Problem emerytur osób z rocznika 1953 w końcu zostanie rozwiązany. Emeryci otrzymają zwrot różnicy pomiędzy pobieraną emeryturą, a emeryturą jaką powinni otrzymywać. Renty rodzinne ulegną ponownemu przeliczeniu, a postępowania w sprawie ponownego ustalenia wysokości emerytury zostaną zawieszone lub umorzone.

Jeden ze związków zawodowych zdecydował się zaskarżyć przepisy tarczy 2.0 do Trybunału Konstytucyjnego. Chodzi o rozwiązania pozwalające szukać oszczędności w urzędach.

TK stwierdził, że niezwłoczna derogacja art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o zmianie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – Prawo spółdzielcze mogłoby pociągnąć za sobą dalsze niepożądane skutki w działalności spółdzielni mieszkaniowych. Dlatego Trybunał zdecydował, że art. 4 traci moc obowiązującą po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wyłączenie niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej utworzonych przez spółki z o.o. ze zwolnienia od obowiązku płacenia podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) jest zgodne z konstytucją.

RPO przedstawił swoje uwagi dotyczące 6 zmian w prawie pracy zawartych w Tarczy Antykryzysowej 4.0. Jedną z nich jest próba uregulowania zasad wykonywania pracy zdalnej. Czego ustawodawca nie zawarł w nowej ustawie?

Przepisy specustawy zezwalają na obniżenie wymiaru czasu pracy i proporcjonalne obniżenie wynagrodzenia maksymalnie o 20%.. Czy można obniżyć pensję równą minimalnej płacy? Jaka będzie kwota wynagrodzenia minimalnego pomniejszonego o 20% w związku z przestojem ekonomicznym?

W opinii Rzecznika Praw Obywatelskich przepisy, które służą do wszczynania postępowań karnoskarbowych w celu zawieszenia biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego są niezgodne z Konstytucją. RPO przyłączył się do kolejnej skargi konstytucyjnej obywatela dotkniętego tymi przepisami Ordynacji podatkowej. Jeszcze w 2014 r. Rzecznik zaskarżył je do Trybunału Konstytucyjnego, wnosząc o stwierdzenie ich niekonstytucyjności, bp przepisy te powodują niepewność obywateli, którzy nie wiedzą, czy ich zobowiązania podatkowe wygasły.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami sklep ma obowiązek „zapewnić rękawiczki jednorazowe lub środki do dezynfekcji rąk”. Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich przepisy te są niejasne. Z odpowiedniego rozporządzenia nie wynika wprost czy zaopatrzenie w rękawiczki jest obowiązkiem sklepu, czy też klienta. Odpowiedzi na wątpliwości rzecznika udzieliło Ministerstwo Zdrowia.

Pracownik niepełnosprawny będący w grupie ryzyka boi się powrotu do pracy z powodu koronawirusa. Napisał wniosek o kontynuowanie pracy w formie pracy zdalnej. Czy pracodawca powinien zaakceptować prośbę?

Zrobiłem błąd we wniosku o świadczenie postojowe z ZUS. Czy to oznacza, że nie otrzymam postojowego? Jak poprawić błąd we wniosku złożonym do ZUS?

Pierwszą w życiu umowę zlecenia podpisałam 5. maja 2020 r. W tym samym miesiącu przebywałam na kwarantannie w związku z koronawirusem. Czy przysługuje mi zasiłek chorobowy? Na pytanie odpowiada Rzecznik Praw Obywatelskich.

Pracownicy sklepu i inne osoby w nim przebywające narażeni są na zarażenie się koronawirusem, gdy klienci nie zakrywają ust i nosa. Czy pracownik sklepu może żądać zaświadczenia o stanie zdrowia od osoby, która nie stosuje się do obowiązku zakrywania części twarzy, argumentując to chorobą?

Sprzedawczyni zatrudniona na podstawie umowy o pracę nie wykonywała swoich obowiązków ze względu na zamknięcie sklepu z powodu epidemii koronawirusa. Czy w związku z tym przysługuje jej wynagrodzenie za pracę?

Wyłączenie przedawnienia należności składkowych zabezpieczonych hipoteką jest zgodne z Konstytucją RP. Nie narusza zasady równej ochrony własności i innych praw majątkowych - wyrok TK z dnia 20 maja 2020 r. (P 2/18).

Apelacja opiekuna prawnego (matki), która nie została wezwana do sądu i kwestionowała poczytalność syna, została przez sąd odwoławczy uznana za niedopuszczalną. Rzecznik Praw Obywatelskich uznał, iż sąd odwoławczy błędnie ocenił, iż skoro opiekun prawny nie był uczestnikiem sprawy w I instancji, to nie może apelować i złożył kasację do Sądu Najwyższego. SN uwzględnił kasację, stwierdzając, iż matka oskarżonego miała prawo wnieść apelację.

Wśród zmian wprowadzonych przez tzw. Tarczę antykryzysową 2.0 znalazły się rozwiązania pozwalające na zwolnienia i obniżki płac w administracji rządowej. RPO poprosił o stanowisko w tej sprawie Michała Dworczyka, szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Wobec stopniowego znoszenia innych ograniczeń związanych z epidemią koronawirusa Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar apeluje do MSWiA o rozważenie zniesienia całkowitego zakazu zgromadzeń. Wolność zgromadzeń jest bowiem ważnym konstytucyjnym prawem obywateli.

Pan pobiera zasiłek opiekuńczy na dziecko poniżej 8. roku życia. 30 kwietnia 2020 r upływał jego ostatni dzień pracy, gdyż pracodawca wypowiedział mu umowę. Czy nadal będzie miał prawo do zasiłku na dziecko?

Rzecznik Praw Obywatelskich odpowiada na pytanie czy pracownik budowlany, a dokładnie pracownik ekipy remontującej elewację bloku, musi nosić maseczkę na twarzy w związku z panującą epidemią koronawirusa.

Wydany w 2019 roku wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał za niezgodne z Konstytucją RP przepisy o rozliczaniu gmin z części wyrównawczej, równoważącej i regionalnej subwencji ogólnej oraz o tzw. janosikowym, wymusił zmianę przepisów. Nowe regulacje obowiązują od stycznia 2020 roku.

Trybunał Konstytucyjny 21 kwietnia 2020 r, wydał orzeczenie w sprawie sporu kompetencyjnego, TK uznał, iż Sąd Najwyższy nie ma kompetencji do dokonywania za pomocą uchwały wykładni przepisów prowadzących do zmiany w ustroju sądownictwa i nie ma prawa nad powołaniami sędziów przez prezydenta.

Przedłużenie z mocy prawa orzeczeń o niepełnosprawności oraz o stopniu niepełnosprawności przewiduje specustawa dotycząca koronawirusa. Oznacza to, iż opiekunowie osób z niepełnosprawnością nie zostaną pozbawione prawa do świadczeń z powodu nieuzyskania na czas odpowiednich orzeczeń.

Od 3 kwietnia 2020 r. w związku z epidemią koronawirusa obowiązuje zakaz wchodzenia do lasów. Ministerstwo Środowiska tłumaczy, że decyzja wynika z faktu, że wiele osób mimo zagrożenia epidemią gromadziło się na terenach zarządzanych przez Lasy Państwowe. Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że zakaz ten nie ma podstawy prawnej.

Rzecznik Praw Obywatelskich krytycznie odnosi się do sposobu wprowadzania ograniczeń związanych z epidemią koronawirusa. Przedstawiamy uwagi RPO do rozporządzenia rządu, które obowiązuje od 1 kwietnia 2020 r.

Od 25 marca 2020 r. szkoły realizują program nauczania w formie zdalnej. Rzecznik Praw Obywatelskich zapytał więc MEN i Ministerstwo Cyfryzacji o to, jak jest z dostępem uczniów i nauczycieli do internetu i do komputerów.

Rzecznik Praw Obywatelskich Adam Bodnar wystąpił do Ministra Edukacji Narodowej w sprawie terminów tegorocznych egzaminów szkolnych. Planowo egzamin ósmoklasisty odbywa się w kwietniu a egzaminy maturalne w maju. Do tej pory nie zapadła decyzja o ich przełożeniu.

Policjanci wskazują, że nie mogą skorzystać z dodatkowego zasiłku opiekuńczego. RPO wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o rozważenie objęcia tym zasiłkiem funkcjonariuszy służb podległych resortowi.

Rzecznik Praw Obywatelskich zwraca uwagę, że rozporządzenia Ministra Zdrowia wydawane bez podstawy w specustawie o COVID-19 są niezgodne z Konstytucją RP. Zdaniem Bodnara należy wprowadzić jeden ze stanów nadzwyczajnych.

"W przypadku, gdy względy epidemiczne wymagają znacznego ograniczenia kontaktu młodego pacjenta z rodzicem należy bezwzględnie umożliwić kontakt alternatywny np. telefonicznie lub za pośrednictwem internetu" – podkreśla Rzecznik Praw Pacjenta. Ograniczenie rodzicom możliwości towarzyszenia dzieciom podczas hospitalizacji wywołuje wiele obaw wśród rodziców.

Podkarpacki Bank Spółdzielczy z siedzibą w Sanoku znalazł się w kłopotach z uwagi na złe zarządzanie (nietrafione kredyty). 34 podkarpackie samorządy, które prowadziły w tym banku swoje rachunki (obowiązkowo muszą prowadzić rachunki w lokalnych bankach), nie miały pieniędzy na realizację ustawowych zadań. Bankowy Fundusz Gwarancyjny podjął bowiem decyzję o restrukturyzacji która pozbawiła ich 43% środków finansowych zgromadzonych w tym banku. Samorządy wystąpiły więc z apelem do Premiera o pomoc, a RPO otrzymał to pismo w kopii.

Od 25 marca 2020 r. szkoły i przedszkola mają obowiązek prowadzenia zajęć z wykorzystaniem metod i technik kształcenia na odległość. W piśmie do ministrów edukacji i cyfryzacji rzecznik praw obywatelskich Adam Bodnar wyraził wątpliwości dotyczące dostępu do sprzętu komputerowego ze stosownym oprogramowaniem oraz do szybkiego internetu. Zaapelował, aby żadne dziecko nie zostało pozbawione możliwości wzięcia udziału w zajęciach.

W najbliższą niedzielę planowane są wybory przedterminowe i uzupełniające w dziewięciu miejscowościach w Polsce. Zagrożenia związane z epidemią koronawirusa znacząco ograniczą możliwość udziału w głosowaniu - wskazuje RPO. Osoby poddane kwarantannie nie będą mogły wziąć w nim udziału. Tymczasem Konstytucja mówi o powszechnym charakterze wyborów

Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do Ministra Zdrowia, aby rozważył zmianę przepisów i wydłużył terminy ważności zaświadczeń ratowników medycznych, które upływają po 1 marca 2020 r. Chodzi o zaświadczenia o udzielaniu pierwszej pomocy. Każdy ratownik medyczny w związku z sytuacją pandemii koronawirusa jest teraz niezbędny do udzielania pomocy.

Rzecznik Praw Obywatelskich podaje uwagi do specustawy dotyczącej koronawirusa. Jakie zasady konstytucyjne mogą zostać naruszone?

Rzecznik Praw Obywatelskich ogłosił 7 postulatów w związku z Międzynarodowym Dniem Kobiet, który obchodzi się 8 marca każdego roku. Należą do nich m.in.: likwidacja luki płacowej, wdrożenie dyrektywy o równowadze życia zawodowego i prywatnego, poprawa ochrony praw reprodukcyjnych kobiet.

Osoby, które składają wniosek o emeryturę w czerwcu, otrzymują niższe świadczenie. Problem emerytur czerwcowych należy koniecznie rozwiązać. RPO kolejny raz występuje w tej sprawie do MRPiPS.

Rzecznik Praw Obywatelskich, Trybunał Konstytucyjny

Podatek od nieruchomości od elektrowni wiatrowych - zmiany dokonane z mocą wsteczną niezgodne z Konstytucją

Skarga nadzwyczajna RPO ws. założenia monitoringu na nieruchomości prywatnej

Decyzja premiera o skierowaniu do TK wniosku o zbadanie zgodności konwencji stambulskiej z konstytucją

Ministerstwo Zdrowia o dokumentowaniu przyczyn braku maseczki

Podatek od elektrowni wiatrowych - niekonstytucyjna zmiana definicji "budowli" i "elektrowni wiatrowej"

Odpowiedzialność opiekunów za przebywanie dziecka na drodze - ważny wyrok TK

Ulga meldunkowa w Trybunale Konstytucyjnym

Rzecznik Praw Obywatelskich kwestionuje konstytucyjność przepisów o uldze meldunkowej

Ustawa o emeryturach rocznika 1953

Kredyty frankowe przed TSUE - z udziałem Rzecznika Praw Obywatelskich

Wspólnoty mieszkaniowe nie chcą płacić za schrony w swoich budynkach

Wysokość świadczenia pielęgnacyjnego jednakowa dla wszystkich

Emerytura rocznika 1953 - senat przyjął nowelizację bez poprawek

Przesłanki wznowienia postępowania podatkowego

Przełom w sprawie emerytur rocznika 1953

Zwolnienia w administracji publicznej - Tarcza antykryzysowa 2.0 zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego

Utrata członkostwa w spółdzielni mieszkaniowej - wyrok TK K 3/19

Wyłączenie spółek leczniczych ze zwolnienia z CIT zgodne z konstytucją

Prawo pracy w Tarczy 4.0 - uwagi RPO

Jaka będzie kwota wynagrodzenia minimalnego pomniejszonego o 20% w związku z przestojem?

Czy przepisy o zawieszaniu biegu przedawnienia zobowiązań podatkowych są zgodne z Konstytucją RP?

Sklepy w dobie koronawirusa: jednorazowe rękawiczki czy środki dezynfekcji rąk?

Czy pracodawca powinien przyjąć wniosek o kontynuowanie pracy zdalnej pracownika niepełnosprawnego?

Jak poprawić błąd we wniosku o postojowe?

Czy otrzymam zasiłek chorobowy za czas kwarantanny, jeśli jestem pierwszy miesiąc na zleceniu?

Czy pracownik sklepu może żądać zaświadczenia o stanie zdrowia klienta, który nie zakrywa ust i nosa?

Czy sprzedawczyni zatrudnionej na umowie o pracę przysługuje wynagrodzenie za czas zamknięcia sklepu?

Wyłączenie przedawnienia należności składkowych zabezpieczonych hipoteką - TK

SN: Opiekun prawny osoby ubezwłasnowolnionej może złożyć apelację w jej sprawie

Tarcza 2.0 a zwolnienia i obniżki płac w administracji rządowej - wyjaśnienia Szefa KPRM

RPO apeluje o zniesienie całkowitego zakazu zgromadzeń publicznych

Dodatkowy zasiłek opiekuńczy a wygaśnięcie umowy o pracę

Koronawirus: czy pracownik budowlany musi nosić maseczkę?

Od 2020 roku ważne zmiany w sprawie janosikowego

Trybunał Konstytucyjny uznał, iż Sąd Najwyższy przekroczył swoje kompetencje

Przedłużenie z mocy prawa orzeczeń o niepełnosprawności z powodu koronawirusa

Koronawirus. RPO: zakaz wstępu do lasu bez podstawy prawnej

Koronawirus. Czy ograniczenia wprowadzane przez rząd są zgodne z prawem?

Koronawirus. Nauczanie zdalne a sprzęt dla szkół

Koronawirus. RPO do MEN: terminy egzaminów są nierealne

Koronawirus. Policjanci bez prawa do dodatkowego zasiłku opiekuńczego

Koronawirus. RPO: zakaz przemieszczania się po kraju niezgodny z Konstytucją

Epidemia koronawirusa - czy rodzic może przebywać z dzieckiem w szpitalu?

Jak mają sobie radzić samorządy, jeśli bank, w którym trzymały pieniądze, popada w kłopoty finansowe?

Uwagi RPO do rozporządzenia o kształceniu na odległość

Koronawirus a wybory uzupełniające wójta i do rad gmin

Część ratowników medycznych może stracić uprawnienia

Czy specustawa dotycząca koronawirusa narusza Konstytucję RP?

Międzynarodowy Dzień Kobiet - 7 postulatów RPO

Wniosek o emeryturę złożony w czerwcu powoduje niższe świadczenie - RPO