Szkoła, Nauczyciele

Reforma podstawy programowej, większa autonomia szkół i nauczycieli, powrót do kwietniowego egzaminu ósmoklasisty oraz obowiązkowe debaty i doświadczenia w klasach – Rada Ministrów przyjęła projekt nowelizacji ustawy Prawo oświatowe, który ma wprowadzić istotne zmiany już od roku szkolnego 2026/2027. Jak podkreśla Minister to początek największej od lat zmiany w polskim systemie edukacji.

Ministerstwo Edukacji Narodowej, we współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej, ogłosiło rozpoczęcie naboru do czwartej edycji ogólnopolskiego programu „Edukacja z wojskiem”. To strategiczne przedsięwzięcie łączy elementy edukacji obywatelskiej, proobronnej oraz wychowania patriotycznego, odpowiadając na współczesne potrzeby młodego pokolenia.

Wyobraźmy sobie ucznia, który w świecie przesyconym bodźcami cyfrowymi i nieustanną presją próbuje odnaleźć własną ścieżkę rozwoju. Jego edukacja coraz rzadziej przypomina tradycyjny model z podręcznikiem, tablicą i lekcją w 20-osobowej klasie, gdzie uwaga nauczyciela siłą rzeczy rozprasza się na wielu uczniów. W efekcie część z nich gubi wątek, a braki nadrabia na korepetycjach, które nierzadko pochłaniają nawet kilkanaście procent domowych budżetów. Nic więc dziwnego, że coraz więcej rodzin ma poczucie, iż szkoła sprowadza się do formalności, a faktyczna nauka odbywa się poza nią. Dlatego tak szybko rośnie znaczenie nowych modeli kształcenia. Edukacja coraz częściej odchodzi od dominacji tradycyjnych lekcji grupowych na żywo, zastępując je elastyczną nauką online - we własnym tempie i z większym naciskiem na ocenianie kształtujące zamiast podsumowującego. Taki model wymaga od uczniów większej samodyscypliny, planowania i odporności psychicznej. To jednak nie słabość, lecz przewaga - bo właśnie te umiejętności OECD w „Learning Compass 2030” oraz UNESCO w raporcie „Futures of Education” wskazują jako kluczowe kompetencje XXI wieku.Właśnie dlatego jednym z najcenniejszych zasobów, jakie można zaoferować młodemu człowiekowi, nie jest kolejna platforma czy aplikacja, lecz człowiek - mentor. To on potrafi dostrzec mocne strony ucznia, wesprzeć go w chwilach kryzysu i zainspirować do sięgania wyżej, niż sam miałby odwagę.

Od 1 września 2025 r. obowiązują nowe rozwiązania dotyczące doraźnych zastępstw. Czy teraz nie będą organizowane kosztem innych zajęć a nauczyciele otrzymają za nie dodatkowe wynagrodzenie?

Grupa posłów skierowała do sejmu projekt ustawy, który zakłada jeden gorący posiłek dla uczniów ze szkół podstawowych. Projekt zakłada nowelizację ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego oraz prawa oświatowego.

Ministerstwo Zdrowia przygotowało projekt, który jest odpowiedzią na niewystarczającą liczbę pielęgniarek szkolnych. Nowelizacja zakłada, iż opiekę zdrowotną nad uczniami będą mogli sprawować również opiekunowie medyczni oraz położne.

W 2026 roku kolejni nauczyciele zyskają dostęp do świadczenia, które pozwoli im odejść z pracy wcześniej i z dodatkowym wsparciem finansowym. Znaczenie mają wiek, staż i miejsce zatrudnienia. Nowe przepisy otworzą drogę także przed tymi, którzy dotąd nie mogli z niego skorzystać. Sprawdź, czy znajdziesz się w gronie uprawnionych.

"Bez korzeni nie zakwitniesz. Moja Wielka i Mała Ojczyzna" – pod takim hasłem rusza piąta edycja ogólnopolskiego konkursu genealogicznego dla uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych. Organizatorem konkursu jest Minister Edukacji oraz Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych.

We wrześniu na konta nauczycieli trafiają dodatkowe pieniądze. Kwota 1000 złotych brutto jest wypłacana jednorazowo i trzeba ją opodatkować i oskładkować. Kto otrzyma dodatkowe środki? Tylko jednak grupa nauczycieli.

Problemy nauczycieli w 2025 r. nie ustępują. Chociaż wydaje się, że wakatów nauczycielskich jest coraz mniej i sytuacja się stabilizuje, nauczyciele ratują system nadgodzinami. To już nie sposób na dorobienie, ale obowiązek. Wynagrodzenie nauczycieli również nie jest satysfakcjonujące. Co trzeba zmienić?

W nowym roku szkolnym na pierwszych zebraniach rodzice wybierają rady klasowe, tzw. trójki klasowe, oraz rady rodziców. Co ciekawe, przepisy określają kompetencje tylko tych drugich.

Woźna w szkole otrzymuje przeciętnie wynagrodzenie zasadnicze w kwocie 4680-4700 zł brutto, konserwator szkolny i kucharz dostaje średnio 4740-4800 zł brutto miesięcznej pensji. Niewiele wyższe jest przeciętne wynagrodzenie zasadnicze nauczyciela początkującego z tytułem zawodowym magistra i z przygotowaniem pedagogicznym - wynosi 5153 zł zł brutto - sprawdziła Polska Agencja Prasowa.

W 5 klasie szkoły podstawowej jest 11 przedmiotów obowiązkowych oraz godzina wychowawcza. Oprócz tego można chodzić na lekcje nieobowiązkowe - religię lub etykę oraz edukację zdrowotną. Ile lekcji tygodniowo jest w 5 klasie? Jakie przedmioty odchodzą, a jakie dochodzą?

Czy 1500 zł miesięcznie na edukację to nowa norma? Koszty kształcenia coraz bardziej wysysają domowe budżety. Często dorównują ratom kredytu hipotecznego, a przecież trzeba jeszcze zapłacić rachunki, czynsz i codzienne zakupy. Najnowszy raport "Polaków portfel własny: Edukacja w portfelu" przygotowany na zlecenie Santander Consumer Banku pokazuje, że jedna na dziesięć rodzin wydaje na naukę dziecka ponad 1000 zł miesięcznie, a część przekracza nawet 1500 zł. Wysokość tych wydatków zależy nie tylko od dochodów rodziny, lecz także od rodzaju szkoły, miejsca zamieszkania i jak się okazuje płci rodzica.

25 lipca 2025 r. Ambasada Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej opublikowała nowe wytyczne do nauczania języka ukraińskiego jako drugiego języka obcego dla klas VII–VIII szkół podstawowych w Polsce. Dokument ten został opracowany z myślą o nauczycielach języka ukraińskiego pracujących w szkołach podstawowych.

Staż urlopowy pracownika jest ważny przy ustalaniu długości urlopu wypoczynkowego. Kodeks pracy przewiduje 10 lat stażu jako granicę nabycia prawa do wyższego wymiaru urlopu. Ile dni urlopu należy się po 10 latach? Ile lat do stażu urlopowego liczy się za liceum, technikum, szkołę zawodową, szkołę policealną, a ile za studia?

W dniu 21 sierpnia 2025 r. Prezydent RP podpisał ustawę z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Karta nauczyciela oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy mają w większości wejść w życie 1 września 2025 r. Nowelizacja ta zmienia także kilka innych ustaw - np. ustawę o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych i Prawo oświatowe.

Czy szkoła powinna uczyć o zagrożeniach związanych z AI? Czy uczniowie powinni stosować narzędzia oparte na sztucznej inteligencji? SW Research Agencja Badań Rynku i Opinii zapytała o to rodziców.

Czy obowiązkowe prace domowe wracają do szkół w roku 2025/2026? Kiedy można spodziewać się rozporządzenia przesądzającego o pracach domowych? Odpowiada Barbara Nowacka.

Ponad 90 proc. szkół w Europie wprowadziło ograniczenia w korzystaniu z telefonów komórkowych. W Polsce trwają prace nad ustawą, która od roku szkolnego 2025/2026 ma zakazać używania smartfonów w szkołach podstawowych. Regulacje budzą jednak zarówno poparcie, jak i obawy – dotyczące m.in. wpływu na edukację, bezpieczeństwo uczniów i kwestie prawne.

Nauczyciele i inni pracownicy pedagogiczni, którzy dotąd nie otrzymali bonu na laptopa, będą mogli wnioskować o wsparcie aż do 31 sierpnia 2025 r. Wnioski należy składać za pośrednictwem dyrektora szkoły.

Wiceminister edukacji uważa, że protesty ZNP są nieuzasadnione, bo skala podwyżek wynagrodzeń nauczycieli w 2024 roku była rekordowa i przywróciła satysfakcjonującą relację płac do warunków rynkowych. W 2024 roku nauczyciele początkujący otrzymali podwyżkę nominalną o ok. 40 proc., mianowani i dyplomowani – ok. 37 proc., co przekłada się na wzrost o tysiące złotych (od 1 894 do 2 674 zł) względem 2023 roku.

Jak objęcie w wakacje stanowiska dyrektora szkoły wpływa na urlop nauczyciela? Prezentujemy najważniejsze przepisy i praktyczny przykład.

Rodzice spełniający wymagane kryteria m.in. próg dochodowy mogą otrzymać zasiłek rodzinny, a do niego kilka dodatków. Niektóre z nich dedykowane są dzieciom rozpoczynającym rok szkolny. Jakie warunki trzeba spełnić, aby otrzymać taką pomoc z gminy?

W oświacie zachodzi obecnie wiele zmian, a jeszcze więcej jest poddawanych dyskusji. Można łatwo pogubić się w tym, co już faktycznie się zmieniło i tym, co pozostaje w sferze planów. Podobnie jak rok temu, zadajemy więc pytanie, czy we wrześniu będą w szkołach krótsze lekcje?