Tematy - Urząd stanu cywilnego, Administracja

Polski Fundusz Rozwoju zaprasza na bezpłatne webinarium „AI w Twoim urzędzie. Od podstaw do pierwszych wdrożeń”. Uczestnicy dowiedzą się, jak rozwijać kompetencje pracowników oraz wykorzystywać narzędzia AI wspierające codzienną pracę administracji publicznej.

Jak wynika z raportu „Polskie miasta wobec sztucznej inteligencji”, przygotowanego przez Fundację Miasto i Związek Miast Polskich, już co drugi urzędnik korzysta z narzędzi AI, takich jak ChatGPT, Copilot czy Claude. Jednocześnie 27,5 proc. badanych samorządów wdrożyło sztuczną inteligencję w sposób systemowy, a większość urzędów nadal nie posiada wewnętrznych zasad korzystania z tych rozwiązań.

Sztuczna inteligencja wchodzi do polskich urzędów szybciej niż powstają wewnętrzne procedury jej używania. Czy zamówienia publiczne to obszar, w którym AI może realnie odciążyć pracowników jednostek samorządu terytorialnego? Co z ryzykiem prawnym i organizacyjnym?

To jest faktem - stołeczny Urząd Stanu Cywilnego dokonał pierwszej transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego. Prezydent Miasta Rafał Trzaskowski ogłosił to właśnie na konferencji prasowej. Zapowiedział jednocześnie, że w kolejce na rozpatrzenie czekają następne wnioski i będą teraz rozpatrywane bardzo szybko.

Sejm przyjął nowelizację przepisów, która wprowadza do polskiego prawa możliwość pozasądowego rozwiązania małżeństwa. Oznacza to, że część par będzie mogła rozwieść się bez udziału sądu, bez rozpraw i bez wielomiesięcznego wyczekiwania na wyrok. Zamiast tego procedura ma się odbywać w urzędzie stanu cywilnego, szybko i sprawnie. Od kiedy rewolucja w rozwodach?

Od 5 marca 2026 r. narodziny dziecka można zgłosić przez aplikację mObywatel - bez wizyty w urzędzie, bez kolejek, o dowolnej porze. Wystarczy smartfon i Internet. Informujemy, jak działa nowa usługa, co trzeba przygotować i ile zajmuje czasu.

W 2025 r. recepcjonistki odnotowały 9,5-procentowy wzrost wynagrodzeń, najwięcej w obszarze administracji i zakupów - wynika z raportu Grafton Recruitment. Jak dodano, najlepsze zarobki oferowane były na stanowiskach kierowników biura oraz administracyjnych.

Sztuczna inteligencja w sektorze ochrony zdrowia przestaje być utożsamiana wyłącznie z diagnostyką obrazową czy wsparciem procesów klinicznych. Technologia coraz mocniej osadza się w fundamentach operacyjnych: od finansów i HR, po nadzór nad infrastrukturą.

Rada Ministrów przyjęła 12 listopada 2025 r. projekt ustawy o zmianie Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz niektórych innych ustaw, wprowadzający do polskiego systemu prawnego możliwość pozasądowego rozwiązania małżeństwa. Projekt Ministerstwa Sprawiedliwości przewiduje, że rozwód będzie możliwy na podstawie zgodnych oświadczeń małżonków składanych przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego. Nowe przepisy (jeżeli uchwali je Sejm i Senat a Prezydent podpisze) mają wejść w życie po upływie 12 miesięcy od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw.

Według danych Ministerstwa Sprawiedliwości, w ciągu ostatnich sześciu lat orzeczono w Polsce ok. 357 tys. rozwodów, w tym aż 286 tys. bez orzekania o winie. To znaczy, że ok. 80% rozwodów w Polsce w tym czasie było orzekanych bez stwierdzania winy którekolwiek z małżonków za rozkład pożycia małżeńskiego. W praktyce takie sprawy, gdzie obydwie strony są dogadane i nie angażują się w długotrwały proces, gdyż nie chcąc wykazywać winy któregokolwiek z małżonków, mogą być załatwione już na jednej rozprawie.

To już niemal 10 lat, odkąd śluby cywilne mogą odbywać się w plenerze, a dokładnie poza urzędem stanu cywilnego. Okazuje się, że zainteresowanie takimi ceremoniami rośnie.

Polska igra z ogniem. Za mało środków przeznaczamy na administrację publiczną, nie doceniamy fachowców pracujących w spółkach zarządzających infrastrukturą krytyczną, narażając się w ten sposób na poważne zagrożenia.

Gdy urodzi Ci się dziecko, pierwszym krokiem jest zgłoszenie tego faktu do odpowiedniego Urzędu Stanu Cywilnego. Kierownik urzędu zarejestruje urodzenie dziecka, przekaże ci jego numer PESEL i zamelduje je. Jeśli chcesz zgłosić urodzenie dziecka przez internet, potrzebujesz profilu zaufanego lub e-dowodu. Te narzędzia pozwalają potwierdzić twoją tożsamość.

Jednym z głównych trendów w obszarze cyberprzestępczości jest profesjonalizacja grup przestępczych. Rozwój cyberprzestępczości postępuje w kierunku budowania powiązań o charakterze mafijnym i wykorzystywania zaawansowanych technologicznie rozwiązań, po jakie sięgają służby specjalne. Z tego względu cyberbezpieczeństwo jest coraz częściej dostrzeganym problemem w debacie publicznej.

Czym jest pierwsza ocena pracy w służbie cywilnej? Kto dokonuje oceny pracowników? Kto dokonuje oceny pracowników? Co to są obiektywne i sprawiedliwe kryteria oceny? Czy możliwe jest odwołanie do sądu pracy w sprawie oceny pracy pracownika?

Jak wykorzystać sztuczną inteligencję w biznesie i sektorze publicznym? Z jakimi wyzwaniami się to wiąże? Jak wyedukować pracowników do współpracy z AI? raport pt. „Współpraca Człowieka z AI: Perspektywy dla polskiego sektora publicznego” bierze pod lupę te kwestie.

W praktyce zdarzają się sytuacje, że do zgłoszenia organ administracji wnosi sprzeciw. Co dzieje się wówczas z projektem budowlanym, który został przedłożony jako załącznik do zgłoszenia? Na powyższe zagadnienie spojrzymy przez pryzmat obowiązujących przepisów.

Postępowanie administracyjne - skarga. Konstytucyjne prawo do składania skarg do organów administracji publicznej przysługuje każdemu obywatelowi. Skarga jest społeczną formą kontroli wobec administracji. W ten sposób dokonywana jest ochrona interesu własnego, a także interesu publicznego czy interesu innej osoby za jej zgodą. Chociaż skarga jest instrumentem znanym, jej prawidłowe procedowanie często jest problematyczne.

Zmienia się procedura tworzenia miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli. Zgłoszenie wodnoprawne i zgłoszenie na utworzenie takiego miejsca będzie można załatwić w jednym urzędzie - gminy. Nowelizacja Prawa wodnego upraszcza także zasady i formę zgody na utworzenie takiego miejsca (może być milcząca). Ważne jest również skrócenie terminów opiniowania zgłoszenia przez inspekcje ochrony środowiska, sanepid, dyrektorów: parku narodowego, urzędu morskiego czy urzędu żeglugi śródlądowej.

Świadkowie odgrywają ważną rolę podczas ślubu cywilnego. Jakie wymagania powinni spełnić? O jakich dokumentach warto pamiętać?

Nowe e-usługi dla obywateli mają dotyczyć m.in. złożenia oświadczenia o powrocie do nazwiska noszonego przed ślubem czy zapewnień o braku okoliczności uniemożliwiających zawarcie związku małżeńskiego.

Wynagrodzenia urzędników. Premier Matusz Morawiecki chce, aby urzędy działały na wzór firm, czyli premiowani byli najlepsi, a nie wszyscy po równo.

Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych może wejść w życie?

Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej - wiceminister finansów Piotr Patkowski w trakcie posiedzenia prezydium Rady Dialogu Społecznego zadeklarował chęć rozmów o podwyżkach w budżetówce.

Strategia ZUS na lata 2021−2025 czyli co planuje ZUS w ciągu najbliższych lat. Jakie 4 kierunki transformacji organizacyjnej i cyfrowej wylicza ZUS? Jaka jest misja ZUS?

Większa liczba zgonów jest wyzwaniem dla Urzędów Stanu Cywilnego, które wystawiają akty zgonu. W Warszawie powoduje to kilkudniowe opóźnienia.

Akt zgonu jest aktem stanu cywilnego. Co zawiera akt zgonu? Gdzie i jak można go uzyskać? Prezentujemy najważniejsze informacje.

Ustawa o działach administracji rządowej została zawetowana przez Prezydenta Andrzeja Dudę. Dlaczego? Co zawiera ustawa?

Pracownicy administracji publicznej, którzy nie muszą pracować stacjonarnie, od poniedziałku mają pracować zdalnie. Taka forma pracy ma obowiązywać przez dwa tygodnie z możliwością przedłużenia.

Pomimo, że niedługo whistleblowing w administracji i w przedsiębiorstwach (na pewno w dużych i średnich) będzie obligatoryjny, spotykam się nadal z pytaniem czy to ma sens?

Tarcza antykryzysowa daje możliwość masowych zwolnień w administracji publicznej. Przedstawiamy stanowisko związków zawodowych.

Jeden ze związków zawodowych zdecydował się zaskarżyć przepisy tarczy 2.0 do Trybunału Konstytucyjnego. Chodzi o rozwiązania pozwalające szukać oszczędności w urzędach.

Wśród zmian wprowadzonych przez tzw. Tarczę antykryzysową 2.0 znalazły się rozwiązania pozwalające na zwolnienia i obniżki płac w administracji rządowej. RPO poprosił o stanowisko w tej sprawie Michała Dworczyka, szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.

Zgłoszenia urodzenia dziecka można dokonać w urzędzie lub przez Internet. Jak tego dokonać? Podpowiadamy kto zgłasza urodzenie dziecka, w jakim terminie i o czym warto pamiętać.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpi do USC o odpis właściwego aktu stanu cywilnego, jeżeli dokument taki nie zostanie dołączony do wniosku o wypłatę przez ZUS zasiłku macierzyńskiego albo zasiłku pogrzebowego. Ułatwienia związane są z epidemią koronawirusa.

E-administracja cieszy się coraz większą popularnością wśród Polaków. Korzystamy m.in. z takich usług jak Twój e-PIT oraz możliwość wnioskowania online o dowód osobisty i środki z programu Rodzina 500 plus.

Wszelkie wnioski obywatele mogą składać drogą elektroniczną. Dotyczy to m.in. Programu Rodzina 500+ oraz Elektronicznej Karty Dużej Rodziny.

Nowa ustawa o działach administracji rządowej już niedługo. Ustawa jest ważna dla wielu resortów.

Pracownicy administracji rządowej mają wolne w dniu 27 grudnia 2019 r. Szef Kancelarii Prezesa Rady Ministrów podpisał zarządzenie dotyczące wolnego piątku. Pamiętajmy, że zarządzenie nie dotyczy pracowników administracji samorządowej.

PKO Bank Polski poinformował, że udostępnia klientom możliwość logowania się do serwisów administracji publicznej przy pomocy swoich loginów i haseł, używanych do internetowego portalu bankowego.

W dniu 29 lipca 2019 r. Prezydent podpisał ustawę z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw. Większość przepisów dotyczących naliczania i poboru kosztów egzekucyjnych wejdzie w życie po upływie 18 miesięcy od dnia ogłoszenia. W ustawie określono dwie maksymalne stawki opłaty manipulacyjnej pobieranej przez organ egzekucyjny.

W dniu 25 czerwca 2019 r. Prezydent podpisał ustawę z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy o Polskiej Agencji Kosmicznej oraz ustawy o działach administracji rządowej. Co się zmieni?

Postulujemy uregulowanie zasad rozliczeń skutków procesów podziałowych, szczególnie rozliczeń finansowych i majątkowych pomiędzy gminami objętymi zmianami granic, zapewniającymi rekompensatę za poniesione nakłady i utracone mienie komunalne i dochody. Z Leszkiem Świętalskim, sekretarzem generalnym Związku Gmin Wiejskich RP, rozmawia Michał Cyrankiewicz

Zdaniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zastąpienie w akcie urodzenia oraz jego odpisach nazw obecnych rubryk dotyczących rodziców oznaczonych jako „matka" i „ojciec" sformułowaniami typu „rodzic 1" i „rodzic 2" byłaby sprzeczna z polskimi zasadami ustalającymi pochodzenie dziecka, uregulowanymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Na problem ze stosowaniem przez urzędy precedensowego wyroku NSA z października 2018 r. oraz potrzebę zmian legislacyjnych zwraca uwagę Rzecznik Praw Obywatelskich.

W dniu 16 maja 2019 r. Prezydent podpisał ustawę z dnia 12 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz niektórych innych ustaw. Zmiany związane są elektronizacją postępowania przed sądami administracyjnymi. Zmiany wchodzą w życie 31 maja 2019 r.

Ustawodawca nową ustawą o ochronie danych osobowych z dnia 10 maja 2018 r. dodał w ustawie o samorządzie gminnym art. 9a i art. 50 ust 2, a w ustawie o samorządzie powiatowym dodał art. 4b i art. 50 ust 2. W tych przepisach ustawodawca uregulował prowadzenie monitoringu przez gminy i powiaty w celu zapewnienia porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej.

Polski Instytut Ekonomiczny opracował raport GovTech, czyli nowe technologie w sektorze publicznym. Publikacja stanowi przewodnik po rynku GovTech.

W dniu 6 maja 2019 r. przedstawiono raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego o nowych technologiach w służbie administracji i obywateli. Jakie rozwiązania stosowane będą w administracji?

Czy dyrektor lub wicedyrektor szkoły może sprawować funkcję opiekuna stażu i otrzymywać z tego tytułu dodatek funkcyjny?

Stosowanie w korespondencji z podatnikami prostego języka i zaprzestanie straszenia procedurą egzekucyjną przyniosło w urzędzie skarbowym w Zielonej Górze istotną poprawę ściągalności podatków. To tylko jeden z przykładów na pozytywne efekty uproszczenia języka administracji.

Urząd stanu cywilnego, Administracja

Sztuczna inteligencja w administracji publicznej. Zaproszenie na bezpłatne webinarium

Co drugi urzędnik korzysta już z AI. Ekspert wskazuje 5 dobrych praktyk dla urzędów

AI w zamówieniach publicznych. Realna pomoc czy prawne ryzyko?

USC w Warszawie dokonał transkrypcji aktu małżeństwa jednopłciowego, bez czekania na zmiany przepisów

Zmiany w rozwodach 2026. Od kiedy rozwód w urzędzie stanu cywilnego? Jest nowa ustawa o rozwodach w USC

Wybierz imię dla dziecka przez aplikację, albo po 21 dniach zrobi to za ciebie urzędnik

Podwyżki w administracji: pensje idą w górę, niektóre nawet o 9,5 proc. [RAPORT]

AI w administracji medycznej: sposób na odciążenie personelu i optymalizację procesów HR

Rozwód przed kierownikiem USC a nie w sądzie. Będą dwa etapy. Ale to nowe prawo nie dla wszystkich chętnych

Rozwody po nowemu - bez sądu i na oświadczenie małżonków! Poważne zmiany

Ślub w plenerze można brać już od niemal 10 lat. Gdzie pobierają się Polacy?

Polska niegotowa na atak Rosji. "Braki wyszłyby na jaw w stopniu przerażającym" [WYWIAD]

Co robić, gdy urodzi Ci się dziecko. Jeśli nie zrobisz tej rzeczy w ciągu 21 dni, urzędnik sam wybierze imię dla niemowlaka

Powiązania mafijne i zaawansowanie technologiczne - cyberprzestępczość staje się coraz groźniejsza

Pierwsza ocena pracowników administracji. Sprawdzane są: rzetelność, komunikacja, wiedza

Jak sztuczna inteligencja może przydać się w administracji rządowej? Jak może pomóc obywatelom?

Co dzieje się z projektem budowlanym, jeśli organ administracji wniósł sprzeciw? Jednoznaczne stanowisko GUNB

Skarga w postępowaniu administracyjnym

Okazjonalne kąpielisko za milczącą zgodą wójta

Świadkowie ślubu cywilnego

Nowe usługi online przed ślubem i po rozwodzie

Zmiany w systemie wynagradzania urzędników

Obowiązek szczepień dla niektórych grup zawodowych?

Reforma wynagrodzeń w administracji publicznej

Strategia ZUS na lata 2021−2025

Większa liczba wydawanych aktów zgonu wyzwaniem dla USC

Akt zgonu - gdzie i jak uzyskać?

Prezydenckie weto ws. ustawy o działach administracji rządowej

Praca zdalna w administracji publicznej przez dwa tygodnie

Whistleblowing w administracji i w przedsiębiorstwach – czy to ma sens?

Zwolnienia urzędników administracji państwowej w sierpniu 2020 - stanowisko OPZZ

Zwolnienia w administracji publicznej - Tarcza antykryzysowa 2.0 zaskarżona do Trybunału Konstytucyjnego

Tarcza 2.0 a zwolnienia i obniżki płac w administracji rządowej - wyjaśnienia Szefa KPRM

Jak zgłosić urodzenie dziecka (w urzędzie, przez Internet)?

Koronawirus a zasiłki - ZUS sam pozyska potrzebny odpis z USC

Usługi e-administracji - podsumowanie roku 2019

Nowoczesne technologie w administracji

Zmiany w działach administracji rządowej

Urzędy zamknięte 27 grudnia 2019 r.

Klienci PKO BP z dostępem do e-administracji publicznej

Nowy model naliczania i poboru kosztów egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym

Zmiany w ustawie o działach administracji rządowej oraz Polskiej Agencji Kosmicznej 2019 r.

Należy na nowo ustalić reguły zmiany granic gmin

Akt urodzenia dziecka z małżeństwa jednopłciowego - nie będzie zmiany przepisów

Zmiany w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

RODO: Monitoring w gminach i powiatach

Innowacyjne rozwiązania dla administracji publicznej - raport Polskiego Instytutu Ekonomicznego

Nowe technologie w sektorze publicznym 2019 - 2025 r.

Dodatek funkcyjny za pełnienie funkcji opiekuna stażu dla dyrektora

Prostym językiem do podatnika