Zmiany w podatkach dla rodzin. Poznaliśmy szczegóły projektu prezydenta Nawrockiego

• Zerowy PIT i wyższy próg – jakie dokładnie zmiany zawiera projekt prezydenta?
• Nie tylko PIT. Nowe obowiązki raportowe i zmiany w VAT
• Kto zyska na zmianach podatkowych Nawrockiego? Ile?
• Koszty dla budżetu i termin wejścia w życie

Kancelaria Prezydenta RP opublikowała już projekt nowelizacji ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, przygotowany przez prezydenta Karola Nawrockiego. Dokument podpisano w piątek 8 sierpnia w Kolbuszowej na Podkarpaciu. Najważniejszym punktem propozycji jest podniesienie progu podatkowego z 120 tys. zł do 140 tys. zł oraz wprowadzenie zerowego PIT-u dla dochodu do 140 tys. zł w przypadku rodziców wychowujących co najmniej dwoje dzieci. Nowe rozwiązanie ma objąć zarówno biologicznych rodziców, jak i rodziców zastępczych, opiekunów prawnych czy rodziców dzieci pełnoletnich kontynuujących naukę, o ile wykonują wobec nich obowiązek alimentacyjny.

Zerowy PIT i wyższy próg – jakie dokładnie zmiany zawiera projekt prezydenta?

Zgodnie z treścią projektu, podatek dochodowy od osób fizycznych dla dochodów do 140 tys. zł rocznie ma wynosić 12 proc., pomniejszone o kwotę zmniejszającą podatek w wysokości 3600 zł. W przypadku przekroczenia tej kwoty, podatek będzie liczony jako 13 200 zł plus 32 proc. od nadwyżki. Dla rodziców co najmniej dwójki dzieci przewidziano jednak szczególnie korzystne rozwiązanie – kwota zmniejszająca podatek w ich przypadku ma wynieść 16 800 zł, co w praktyce oznacza brak PIT-u do poziomu 140 tys. zł dochodu na osobę. W efekcie dwuosobowe gospodarstwo domowe z dwójką lub większą liczbą dzieci nie zapłaci podatku dochodowego do poziomu 280 tys. zł rocznie.

Projekt obejmuje także szereg innych zmian w przepisach podatkowych. Wśród nich znalazło się m.in. podwyższenie wysokości dodatkowego zobowiązania podatkowego nakładanego przez organy podatkowe w przypadku stosowania przepisów dotyczących przeciwdziałania unikaniu opodatkowania. Nowelizacja ma także zmienić ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej, wprowadzając obowiązkową kontrolę celno-skarbową w zakresie cen transferowych co najmniej raz na trzy lata dla podatników CIT, których średnioroczne przychody w ciągu ostatnich trzech lat przekraczają 5 mld zł.

Nie tylko PIT. Nowe obowiązki raportowe i zmiany w VAT

Projekt przewiduje, że minister finansów, w porozumieniu z szefem KAS, będzie zobowiązany do 30 czerwca każdego roku publikować w Biuletynie Informacji Publicznej raport o dochodach sektora finansów publicznych z tytułu podatku VAT za poprzedni rok. Zmiany obejmują także załącznik do ustawy o VAT, w którym znajduje się lista towarów i usług objętych mechanizmem podzielonej płatności. Po nowelizacji znalazłyby się tam m.in. olej słonecznikowy surowy czy transport drogowy towarów samochodami-chłodniami.

Warto jednak zauważyć, że do projektu nie dołączono uzasadnienia ani oceny skutków regulacji. Brak jest więc oficjalnych danych, ile budżet państwa kosztowałyby proponowane zmiany. Nie przeszkodziło to jednak ekspertom w przedstawieniu swoich szacunków.

Kto zyska na zmianach podatkowych Nawrockiego? Ile?

Według wyliczeń firmy Grant Thornton, największymi beneficjentami nowych przepisów byliby zamożni podatnicy. „W wyliczeń wynika, że to właśnie najlepiej zarabiający przedsiębiorcy, rozliczający się według stawki liniowej, byliby największymi beneficjentami tego rozwiązania. Taki efekt byłby zresztą zgodny z hasłem głoszonym przez prezydenta, aby »dać przestrzeń do rozwoju klasy średniej«” – czytamy w raporcie przygotowanym doradczynię podatkową Małgorzatę Samborską.

Z jej szacunków wynika, że osoby z minimalnym wynagrodzeniem osiągnęłyby korzyść na poziomie ok. 75 zł na osobę, czyli byłoby to 150 zł na rodzinę miesięcznie. Z kolei osoby otrzymujące przeciętne wynagrodzenie zaoszczędziłyby na podatku ok. 500 zł miesięcznie na osobę, czyli ok. 1000 zł w przypadku rodziny, pod warunkiem, że oboje rodzice osiągają taki dochód. Z kolei osoby z wynagrodzeniem 15 tys. zyskałyby 1400 zł miesięcznie (17 tys. rocznie).

„Gdyby kwota wolna wynosiła 140 tys. zł, uwzględniając prawo do zryczałtowanych kosztów oraz odliczenia składek ZUS, podatek pojawiłby się dopiero przy dochodach oscylujących wokół 14 tys. brutto miesięcznie. A zatem zarabiający poniżej tej kwoty nie płaciliby go w ogóle” – zauważono w raporcie. „Podwyższenie kwoty wolnej do 140 tys. zł oznaczałoby 90 tys. zł nieopodatkowanych według stawki 12 proc. oraz 20 tys. zł nieopodatkowanych według 32 proc. Maksymalna korzyść wyniosłaby zatem 17 200 zł. Jeszcze więcej mieliby szansę zaoszczędzić przedsiębiorcy rozliczający się podatkiem liniowym 19 proc. Ich korzyść maksymalna to 26,6 tys. zł” – dodano w publikacji.

Koszty dla budżetu i termin wejścia w życie

Jak szacuje Michał Myck z CenEA, wprowadzenie zerowego PIT-u dla rodziców z co najmniej dwójką dzieci do progu 140 tys. zł kosztowałoby budżet państwa niemal 16 mld zł rocznie. Z kolei podniesienie progu podatkowego dla wszystkich podatników do 140 tys. zł oznaczałoby dodatkowy ubytek w wysokości około 3 mld zł rocznie. Łącznie daje to więc blisko 19 mld zł rocznie, które państwo musiałoby zrekompensować w inny sposób.

Zgodnie z projektem, zasadnicza część nowelizacji miałaby wejść w życie 1 stycznia 2026 r. To daje czas na debatę publiczną, ewentualne poprawki w trakcie prac legislacyjnych oraz dostosowanie systemów podatkowych i informatycznych administracji. Wprowadzenie tak szerokich zmian w PIT, VAT i innych ustawach podatkowych będzie wymagało nie tylko przygotowania urzędów, ale także odpowiedniej kampanii informacyjnej dla podatników.