REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nieruchomości udostępnione nieodpłatnie

Subskrybuj nas na Youtube

REKLAMA

Kiedy podmiot udostępniający nieodpłatnie nieruchomość nie osiąga przychodu z tego tytułu? Czy podatnicy osiągający dochody zwolnione od podatku wykazują do opodatkowania przychody z tytułu nieodpłatnych świadczeń?
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji nieruchomości. Dlatego też przy wyjaśnianiu tego pojęcia należy posłużyć się przepisami kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 46 § 1 k.c. nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych (ustawy o własności lokali z 24 czerwca 1994 r. – j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 z późn.zm.) stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Z powyższego wynika, że możemy wyodrębnić trzy rodzaje nieruchomości:
1) nieruchomość gruntową,
2) nieruchomość budynkową – budynki,
3) nieruchomość lokalową – części budynków.
Termin „nieodpłatne udostępnienie” oznacza umowę użyczenia, uregulowaną przepisami kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 710 k.c. przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
W przypadku nieodpłatnego udostępnienia nieruchomości do używania u obu stron tej czynności powstaje hipotetyczny przychód w takiej samej wysokości. Dla oddającego w używanie jest to kwota stanowiąca równowartość czynszu, który otrzymałby, gdyby została zawarta np. umowa najmu tej nieruchomości. Natomiast dla biorącego w używanie przychodem jest wartość nieodpłatnego świadczenia w postaci czynszu najmu, którego nie musi płacić.
Skutki podatkowe dla podmiotu udostępniającego nieodpłatnie nieruchomość
Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.p.d.o.p. za przychód z nieruchomości udostępnionych nieodpłatnie w całości lub w części do używania innym osobom prawnym i fizycznym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej uważa się równowartość czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu lub dzierżawy nieruchomości, ustaloną na podstawie przeciętnej wysokości czynszów stosowanych w danej miejscowości przy najmie lub dzierżawie nieruchomości tego samego rodzaju.
W wyroku z 17 kwietnia 1998 r. (sygn. akt I S.A./Ka 1578/96) NSA stwierdził, że brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że hipotetyczny przychód z nieodpłatnie udostępnionych nieruchomości jest przychodem, który należy włączyć do podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Przykład
Spółka wynajmuje podmiotom gospodarczym lokale na biura. Spośród dziesięciu mieszczących się w nieruchomości lokali o takiej samej powierzchni i standardzie osiem zostało wynajętych za taką samą cenę – 2000 zł za miesiąc. Dwa lokale stały puste. Spółka podpisała z osobą fizyczną umowę użyczenia jednego lokalu na okres trzech miesięcy. Z tytułu nieodpłatnego udostępnienia nieruchomości osobie fizycznej spółka osiągnęła przychód w wysokości 6000 zł (za każdy miesiąc 2000 zł).
Przepis art. 13 u.p.d.o.p. ma zastosowanie tylko wówczas, gdy podatnik, który oddał nieruchomość do używania, nie otrzymuje w zamian żadnych świadczeń. Jeżeli strony transakcji ustaliłyby wysokość czynszu w kwocie odbiegającej od cen rynkowych, to przepis ten nie ma zastosowania.
Przychód z udostępnienia nieruchomości można pomniejszyć o koszty jego uzyskania. Dla podmiotu oddającego nieruchomość do używania kosztami będą – zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 63 lit. c – odpisy amortyzacyjne dokonywane od wartości początkowej nieruchomości, w czasie kiedy ta nieruchomość nie była używana przez właściciela.
Kiedy nie powstanie przychód?
Przychód z tytułu nieodpłatnego udostępnienia nieruchomości nie powstanie w dwóch przypadkach, jeżeli:
1) podatnik udostępni lokal mieszkalny własnym pracownikom, dla których stanowi to nieodpłatne świadczenie w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
2) nieruchomość będzie udostępniona na wymienione w art. 13 ust. 2 pkt 2 u.p.d.o.p. cele społecznie użyteczne.
Pierwsze z powyższych wyłączeń dotyczy sytuacji, gdy podatnik oddaje do używania lokal mieszkalny osobom pozostającym z podatnikiem w stosunku pracy, dla których będzie to nieodpłatne świadczenie opodatkowane.
Stosunek pracy jest stosunkiem prawnym, łączącym pracownika i pracodawcę, regulowanym przez kodeks pracy bądź inne akty prawne. Zgodnie z art. 2 kodeksu pracy pracownikiem pozostającym z pracodawcą w stosunku pracy jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
Przykład
Spółka zatrudniła na okres jednego miesiąca na podstawie umowy-zlecenia pięć osób, które mieszkały 400 kilometrów od miejsca prowadzenia działalności przez spółkę. Ponieważ spółka posiadała lokal mieszkalny, to na okres zatrudnienia użyczyła go tym pracownikom. Z powyższego wynika, że spółka udostępniła lokal osobom zatrudnionym na podstawie umowy-zlecenia, a stosunki pomiędzy zleceniodawcą a zleceniobiorcą są regulowane przez kodeks cywilny, a nie przez kodeks pracy. W związku z tym należy stwierdzić, że spółka obowiązana jest ustalić przychód do opodatkowania na podstawie art. 13 ust. 1 u.p.d.o.p.
Zgodnie z drugim wyłączeniem podatnik nie ma obowiązku ustalania przychodu z tytułu udostępnienia nieruchomości lub jej części do użytku na cele: działalności naukowej, naukowo-technicznej, oświatowej, oświatowo-wychowawczej, kulturalnej, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów, kultu religijnego oraz związkom zawodowym.
Należy pamiętać, że koszty związane z nieruchomością udostępnioną nieodpłatnie na cele określone w art. 13 ust. 2 pkt 2 u.p.d.o.p. nie stanowią kosztów uzyskania przychodów – na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 24 u.p.d.o.p.
Skutki podatkowe dla podmiotu korzystającego nieodpłatnie z nieruchomości
U podatnika korzystającego nieodpłatnie z cudzej nieruchomości powstaje przychód w wysokości nieodpłatnego świadczenia, co wynika z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „nieodpłatnego świadczenia”, lecz wskazał jedynie sposób ustalenia jego wartości.
W wyroku z 29 października 1999 r. (sygn. akt I S.A./Gd 1290/98) NSA wskazał, że przez nieodpłatne świadczenie należy rozumieć te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne (tj. nie związane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu) przysporzenie majątku tej osoby, mające konkretny wymiar finansowy. Tak więc nieodpłatnym świadczeniem są te wszystkie zjawiska gospodarcze, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu.
Wysokość nieodpłatnego świadczenia u podmiotu korzystającego bezpłatnie z nieruchomości określa się w zależności od rodzaju nieruchomości. I tak, w przypadku:
nieruchomości lokalowej – zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 3 u.p.d.o.p. – wartość przysporzenia majątkowego ustala się w wysokości równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu,
innych nieruchomości – zgodnie z art. 12 ust. 6 pkt 4 u.p.d.o.p. – wartość przysporzenia majątkowego ustala się na podstawie cen rynkowych stosowanych w danej miejscowości w dacie realizacji świadczenia.
Podatnik korzystający z nieruchomości ma prawo zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów bieżące wydatki związane z tą nieruchomością. Będą to przede wszystkim opłaty związane z mediami – energią elektryczną, cieplną, opłaty za gaz, wodę i usługi telekomunikacyjne.
Kiedy nie powstanie przychód?
Nie zawsze bezpłatne korzystanie z cudzej nieruchomości będzie skutkowało powstaniem przychodu. Ustawodawca w art. 12 ust. 1 pkt 2 u.p.d.o.p. postanowił, że nieodpłatnych świadczeń nie naliczają:
zakłady budżetowe,
gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych,
spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków,
– które otrzymały nieruchomości od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.
Podatnicy korzystający ze zwolnienia od podatku
Ponadto należy również zwrócić uwagę na przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p., zgodnie z którym zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych są dochody podatników, których celem statutowym jest działalność: naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na te cele.
W wyroku z 30 czerwca 2004 r. (sygn. akt FSK 188/2004, opubl. [w:] o­nSAiWSA 2004 r., nr 3, poz. 65) NSA stwierdził, że „jeśli fundacja mająca za cel działalność charytatywną otrzyma w nieodpłatne użytkowanie budynek, jego wyposażenie czy choćby nieoprocentowaną pożyczkę, nie musi płacić od tego podatku dochodowego. Żądając tej daniny, organy skarbowe działają niezgodnie z przepisami, a już z pewnością bezpodstawnie interpretują je na niekorzyść fundacji”. W uzasadnieniu sąd wskazał, że „skoro dochód podmiotów wymienionych w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych podlegał zwolnieniu, gdy pochodzące z niego środki zostały wydatkowane na ściśle wyznaczone przez ustawę cele społeczne, to brak jest racjonalnych przesłanek do uznania, że uzyskane przez takich podatników nieodpłatne świadczenie, wykorzystywane bezpośrednio przez nich na te same cele (np. dobroczynność), mogło wpływać na wysokość opłacanego przez nich podatku dochodowego. Byłoby to sprzeczne z zasadą racjonalnego ustawodawcy, który z jednej strony odstępuje od zasady równości opodatkowania w wypadku wydatkowania środków z dochodu na preferowane przez niego cele społeczne, a z drugiej strony dopuszcza możliwość opodatkowania w razie wykorzystania przez podatnika uzyskanych przez niego nieodpłatnych świadczeń na te same cele.
Wniosek taki jest tym bardziej zasadny, gdy uwzględnić, że zakres wydatków mających wpływ na wysokość zwolnienia został określony przez ustawodawcę bardzo szeroko. Obejmował o­n bowiem nie tylko wydatki bezpośrednio poniesione na cele przedstawione w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, lecz także wydatki na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących realizacji tych celów oraz na opłacenie określonych podatków (tej ustawy). Niezrozumiałe i nieracjonalne więc byłoby stwierdzenie, że podatnik korzysta ze zwolnienia, gdy nabywa za środki mające pokrycie w dochodzie np. środki trwałe służące bezpośrednio realizacji preferowanych przez ustawodawcę celów społecznych, natomiast gdy uzyska możliwość dysponowania tymi samymi środkami dla tych samych celów, ale w ramach nieodpłatnych świadczeń, to zmuszony będzie ponosić ciężar podatkowy z tego tytułu.
Dochodem wolnym od podatku na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.p. może być także dochód z nieodpłatnego świadczenia, polegającego na bezpłatnym użytkowaniu nieruchomości, jeżeli została o­na przeznaczona np. na cele dobroczynne”.
Czasami podatnikom wydaje się, że nieruchomość, z której korzystają, jest ich własnością i nie muszą naliczyć przychodu z tytułu nieodpłatnych świadczeń. Jednak praktyka gospodarcza pokazuje, że niedopełnienie formalności może skutkować konsekwencjami podatkowymi. W wyroku NSA z 5 maja 1998 r. (III SA 1273/96 niepubl.) sąd stwierdził, że „(...) w umowie spółki w rozdz. II nie ma zapisu o wniesieniu aportu rzeczowego przez Urząd Miasta i Gminy w S. Brak również stosownego zapisu w rejestrze handlowym. Tak więc w tym wypadku nie można mówić o aporcie, ale o nieodpłatnym udostępnieniu przez ww. urząd nieruchomości na rzecz skarżącej”.
Podstawa prawna:
art. 12 ust. 1 pkt 2, art. 12 ust. 6 pkt 3 i 4, art. 13, art. 16 ust. 1 pkt 24 i 63c, art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn.zm.).
Masz wątpliwości, napisz: prawo.autorzy@infor.pl

Maria Dolna-Ciemniakowska
doradca podatkowy
Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Infor.pl
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Na jak długo dostanę orzeczenie o niepełnosprawności? [ZMIANY 2025]

Od czego zależy okres ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności? Na jaki czas orzeka się o niepełnosprawności dziecka? Kogo dotyczą najnowsze zmiany? Odpowiadamy na kluczowe pytania.

Niepełnosprawna według okulisty z ZUS widzi i czyta. Widzi sama do pół metra. Wszystkie sprawy urzędowe pomaga załatwiać rodzina i MOPS

Infor.pl udostępnia miejsce na portalu czytelnikom. Dziś list o pokrzywdzeniu przez ZUS obniżeniem grupy inwalidzkiej. Nie znamy wersji ZUS-u ani dokumentów medycznych z akt tej sprawy. Pomimo to list publikujemy, aby pokazać, że chyba w historii opisanej przez Czytelniczkę nie zadziałał mechanizm wyjaśniania (przez ZUS albo działających w jego imieniu lekarzy) przyczyn obniżenia wysokości grupy inwalidzkiej. Gdyby lepiej wyjaśniono osobom niepełnosprawnym wychodzącym z komisji ZUS o przyczynach niekorzystnej dla nich decyzji, to być może w przestrzeni publicznej mniej byłoby sarkastycznych zwrotów typu "cudowne uzdrowienie przez ZUS".

Oprocentowanie lokat i kont oszczędnościowych - koniec maja 2025 r. Banki tną procenty ale nadal można dostać nawet 7-8%

Pod koniec maja 2025 r. niełatwo jest znaleźć bank, który w ciągu ostatnich tygodni nie dokonałby cięcia oprocentowania depozytów. Jest już jasne, że drugi miesiąc z rzędu pogorszeniu ulegnie też oferta detalicznych obligacji skarbowych. Jest to efekt uboczny długo wyczekiwanych cięć stóp procentowych, które w maju uchwaliła Rada Polityki Pieniężnej.

Energia ze słońca w najkorzystniejszym wariancie. Oto jak falownik hybrydowy zmienia działanie instalacji fotowoltaicznej i pomaga oszczędzać pieniądze

Nowoczesne, hybrydowe falowniki mogą całkowicie zmienić sposób, w jaki korzystamy z energii. Zamiast oddawać nadwyżki do sieci, możemy je przeznaczyć na własne potrzeby – na przykład podgrzewanie wody czy zasilanie innych urządzeń w domu. A gdy sieć zawiedzie? Falownik zadba o to, by prąd płynął dalej, zasilając obwody gwarantowane – nawet gdy sąsiedzi siedzą po ciemku. Energia jest tuż obok, wystarczy tylko wiedzieć, jak ją właściwie wykorzystać. To elastyczność, która zmienia zasady zarządzania energią – teraz to my decydujemy, jak i kiedy jej używać.

REKLAMA

Zmiany w zawodzie psychologa 2025: jest projekt ustawy

Będą duże zmiany w zawodzie psychologa. Jest projekt ustawy o zawodzie psychologa oraz samorządzie psychologów. Aktualne przepisy są niezgodne z prawem. Co się zmieni?

ZUS: renta wdowia 2025. Komu się należy i jaka jest wysokość świadczenia? [WNIOSEK]

Seniorzy wciąż pytają komu w 2025 r. należy się renta wdowia. ZUS tłumaczy, ile wynosi świadczenie, jakie są warunki i jak złożyć wniosek. Czy można dorabiać do renty wdowiej?

Koszty sądowe: Uchwała NSA ważna dla adwokatów i radców prawnych

Wniosek o wznowienie postępowania ws. administracyjnej motywowany wyrokiem TK nie musi dotyczyć istoty takiej sprawy, ale może też odnosić się np. do ponownego określenia wysokości wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu - tak wynika z uchwały NSA.

Reforma odpadowa nabiera tempa: System kaucyjny i ROP mają zrewolucjonizować sposób gospodarowania odpadami w Polsce

Reforma odpadowa nabiera tempa. System kaucyjny i Rozszerzona Odpowiedzialność Producenta (ROP) mają zrewolucjonizować sposób gospodarowania odpadami w Polsce. Choć przepisy zostały uchwalone, a termin wdrożenia systemu kaucyjnego wyznaczono na 1 października 2025 roku, uczestnicy debaty podczas gali Innowacyjny Samorząd 2025 nie mają złudzeń – przed samorządami i przedsiębiorcami stoi szereg wyzwań, a sukces reformy zależeć będzie od współpracy, edukacji i spójności legislacyjnej.

REKLAMA

Podatek od spadków i darowizn: NSA wydał kluczową uchwałę

NSA wypowiedział się w sprawie zeznań podatkowych i terminów związanych z dziedziczeniem. Podjęta przez sąd uchwała okazuje się korzystna dla obywateli.

Zorientowana na człowieka i godna zaufania sztuczna inteligencja (AI) - czyli jaka? Jakie praktyki związane ze sztuczną inteligencją są zakazane przez AI Act?

AI Act to rdzeń prawny dla uregulowania zasad handlu i stosowania technologii ze sztuczną inteligencją w Unii Europejskiej. Ten kluczowy dokument, który można sklasyfikować w segmencie prawa materialnego należy czytać przede wszystkim jako listę „zakazów” dla pełnej wolności gospodarczej w szczytnym celu: mianowicie chodzi o utrzymanie właściwej równowagi pomiędzy ochroną rynku a konkurencyjnością Europy wobec innych rynków światowych.

REKLAMA