Absolwenci przestaną uciekać z Polski...?

W pierwszej połowie tego roku Polskie Stowarzyszenie Zarządzania Kadrami i Wyższa Szkoła Biznesu - National-Louis University przy współpracy firmy Accenture zorganizowały pięć regionalnych debat z udziałem dyrektorów personalnych, studentów, ekspertów budowania kariery i przedstawicieli mediów. Gospodarzami debat byli: Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, Politechnika Wrocławska, Uniwersytet Łódzki oraz Uniwersytet Gdański.

Co my tu mamy

W czasie debat chcieliśmy pokazać młodym ludziom, jak można zrobić karierę w Polsce - wyjaśnia Piotr Palikowski, dyrektor zarządzający PSZK. - Najwięcej zależy od samych studentów: muszą wiedzieć, czego chcą, wybrać odpowiednie kształcenie, pytać o wskazówki i przede wszystkim być aktywnymi. Staże, praktyki czy działalność w kołach, klubach albo stowarzyszeniach to najlepsza zachęta dla pracodawców, aby przyjąć takiego kandydata.

Na stronie internetowej kampanii www.startwkariere.pl oraz w mediach relacjonujących przebieg całej akcji, prezentowane były sylwetki osób, które zrobiły karierę właśnie w naszym kraju, a nie za granicą. Krzysztof Pawłowski, rektor Wyższej Szkoły Biznesu - National-Louis University w Nowym Sączu, przekonuje, że właśnie ci młodzi ludzie są najlepszym dowodem możliwości, jakie niesie ze sobą polski rynek pracy.

- Tezę o atrakcyjnych kierunkach, rozwijaniu kariery zawodowej w kraju dodatkowo potwierdza różnorodność profesji przedstawionych osób. Karierę w Polsce można zrobić, będąc zarówno bankowcem, ekonomistą, dziennikarzem czy na przykład inżynierem - przekonuje rektor Krzysztof Pawłowski.

W organizację kampanii włączyła się firma Accenture - jeden z potencjalnych pracodawców absolwentów uczelni w naszym kraju.

- Chcieliśmy pokazać, że w Polsce na ludzi młodych, wykształconych i ambitnych czekają bardzo ciekawe miejsca pracy, gdzie mogą rozwijać swoje umiejętności w ramach globalnych ścieżek kariery - podkreśla Halina Frańczak, dyrektor marketingu Accenture.

Dane w teczce

Na zakończenie kampanii „Start w karierę.pl” zorganizowanej przez Polskie Stowarzyszenie Zarządzania Kadrami i Wyższą Szkołę Biznesu National-Louis University przy współpracy Accenture przygotowany został raport na temat oczekiwań polskich studentów wobec pracodawców w naszym kraju. Jego autorem jest dr Tomasz Rostkowski z Katedry Rozwoju Kapitału Ludzkiego Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie.

Podstawą raportu było opracowane przez niego badanie, które przeprowadzono w okresie od 27 stycznia do 26 kwietnia br. Uzyskano ogółem około 200 ankiet w całości wypełnionych przez studentów wszystkich poziomów studiów (od I do V roku).

Warto uważnie przyjrzeć się wynikom analizy.

- Mogą one z powodzeniem służyć przedsiębiorstwom pragnącym pozyskiwać kandydatów wśród studentów najlepszych polskich uczelni, stać się podstawą do przygotowania atrakcyjnej oferty zatrudnienia dla najbardziej utalentowanych potencjalnych pracowników - wyjaśnia Tomasz Rostkowski. Autor badania zastrzega jednak, że informacji zawartych w raporcie nie można traktować jako w pełni reprezentatywnych dla całej populacji studentów (ze względu na ograniczoną próbę badawczą).

Przeprowadzone przez Tomasza Rostkowskiego badania wskazują, że młodzi ludzie nie zawsze mają sprecyzowane plany rozwoju zawodowego (tabela 1). To powszechny problemem w naszym kraju, a przecież tego rodzaju decyzje powinny być podejmowane już na poziomie gimnazjum. Dzięki temu - jak podkreśla autor raportu - można uniknąć niewłaściwego wyboru ścieżki rozwoju. Trafniejsze byłyby: wybór szkoły średniej i jej profilu, decyzja o wyborze uczelni wyższej.

Kariera ambitnego

Ważne miejsce w badaniach poświęcone jest dylematowi towarzyszącemu obecnie niemal wszystkim polskim studentom: pozostać w kraju czy wyjechać za granicę i tam robić karierę (tabela 2). Z przeprowadzonych badań wynika, że przy podejmowaniu takich decyzji kluczowe znaczenie ma sprawa rozwoju zawodowego.

Na to pracodawcy powinni zwrócić szczególną uwagę. Wyniki analizy pokazują wyraźnie, że olbrzymia większość pytanych studentów, aż 83 proc., zdecydowanie chce po ukończeniu studiów realizować karierę w Polsce (17 proc. respondentów planowało rozwój swojej kariery zawodowej za granicą).

Tomasz Rostkowski ponownie zwraca uwagę, że tych danych nie należy uogólniać na całą populację studentów w Polsce. Dodaje przy tym, że na odpowiedzi młodych ludzi z pewnością miały wpływ debaty zorganizowane na ich uczelniach przez PSZK i WSB-NLU.

Ich celem było wskazanie studentom wiodących uczelni możliwości rozwoju zawodowego w Polsce. Dlatego właśnie fakt, że znaczący odsetek deklaruje chęć rozwijania kariery w kraju, należy traktować jako sukces projektu i wskazówkę dla pracodawców poszukujących wśród pracowników tej grupy.

Pozycja w hierarchii

Kolejny ważny obszar badawczy dotyczył typu stanowisk, jakie studenci chcieliby zajmować po ukończeniu studiów oraz jakie chcieliby zajmować docelowo. Pytanie zadane zostało zarówno studentom planującym wyjazd za granicę, jak i studentom zamierzającym pozostać w Polsce.

Wyniki raportu wskazują, że w obu grupach respondenci częściej wskazywali stanowiska niekierownicze jako te, o które będą się ubiegać. Okazało się natomiast, że stanowiska kierownicze cieszą się większym zainteresowaniem wśród osób planujących karierę w Polsce.

Deklaracje dotyczące docelowego stanowiska i roli w gospodarce znacznie różnią się w grupie osób, które decydują się na emigrację, oraz osób planujących karierę w Polsce (tabela 3).

Wiara, nadzieja i przekonania

Raport ujawnia opinie studentów na temat możliwości znalezienia zgodnego z zainteresowaniami i „dobrze płatnego” zatrudnienia w Polsce i za granicą. Około 25 proc. respondentów, którzy nie planują po ukończeniu studiów wyjazdu z Polski, zaznaczyło jako słuszne twierdzenie: „Uważam, że za granicą można łatwiej niż w Polsce znaleźć pracę zgodną z moimi zainteresowaniami”.

Wśród studentów planujących wyjazd z kraju tę opinię wyraziło 58 proc. osób. Autor raportu zaznacza, że obie grupy respondentów były zgodne co do możliwości znalezienia za granicą pracy „dobrze płatnej”. Przekonanie to podzielało 85 proc. ankietowanych w obydwu grupach.

Jednym z podstawowych celów badania jest wskazanie pracodawcom działającym w Polsce istotnych z punktu widzenia studentów i przyszłych pracowników cech przedsiębiorstw - tych, które decydują o sukcesie w pozyskiwaniu szczególnie utalentowanych kandydatów do pracy. Respondenci zostali więc poproszeni o odpowiedź na pytanie, jak rozumieją pojęcie „dobra praca” (tabela 4).

Zdaniem autora analizy, pracodawcy pragnący pozyskać kandydatów do pracy wśród studentów powinni zwrócić szczególną uwagę na:
1) zakres prac powierzanych nowo zatrudnionym pracownikom;
2) proponowane możliwości rozwoju kompetencji.

Połączenie tych dwóch elementów pozwoli stworzyć atrakcyjne dla studentów i przyszłych pracowników miejsce pracy w organizacji, która stale poszukuje nowych metod działania i przykłada dużą wagę do rozwoju kompetencji w ramach codziennych zadań.

Ile tu, ile tam

Respondenci zdecydowani na realizację kariery w Polsce, jak też studenci planujący wyjazd po ukończeniu studiów zostali zapytani również o oczekiwane wynagrodzenia netto w pierwszym oraz drugim roku pracy, tj. po zdobyciu niezbędnego, podstawowego doświadczenia. Osoby, które planują karierę zawodową w Polsce, chciałyby zarabiać w pierwszym roku pracy średnio 1967 złotych, zaś w drugim roku - średnio 2761 złotych.

Raport odpowiada także na pytanie o oczekiwania płacowe osób, które planują wyjazd za granicę. W pierwszym roku pracy respondenci oczekują wynagrodzenia na poziomie średnio 2019 euro, w drugim roku - kwoty 3084 euro.

Dobre argumenty

Z przeprowadzonego badania wynika, że zarówno do pozostania w Polsce, jak i do wyjazdu za granicę studentów motywuje przede wszystkim chęć rozwoju zawodowego. Decydującym czynnikiem motywacji dla 60 proc. respondentów planujących po ukończeniu studiów karierę w Polsce są możliwości rozwoju zawodowego. Podobnie odpowiedziało prawie 75 proc. uczestników badania zdecydowanych na emigrację.

Najczęściej wskazywanymi powodami wyjazdu z Polski, poza chęcią rozwoju zawodowego, była sytuacja polityczna (48 proc.) i sytuacja gospodarcza (46 proc.). Gotowość do emigracji jest z kolei ograniczona ze względu na kontakty z przyjaciółmi i znajomymi (63 proc. odpowiedzi twierdzących) oraz sytuację rodzinną (32 proc. odpowiedzi „tak”).

Raport relacjonujący oczekiwania studentów wobec obecnego rynku pracy był cennym podsumowaniem kampanii „Start w karierę.pl”. Miała on na celu zainicjowanie dyskusji, co trzeba zrobić, aby młodzi, utalentowani i dobrze wykształceni ludzie chcieli rozwijać się zawodowo właśnie w Polsce i aby potrafili świadomie decydować o planowaniu własnej kariery.

Dlatego też stworzony zostanie portal studencki - forum, gdzie studenci będą mogli wymieniać się swoimi doświadczeniami i wiedzą na temat planowania kariery. Natomiast konkretne umiejętności przydatne w rozwijaniu kariery będą mogli zdobywać w trakcie warsztatów, które zostaną uruchomione w ramach następnych edycji kampanii. „Start w karierę.pl”.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.