Tematy - Państwowa Inspekcja Pracy (PIP)

Uchwalona (i podpisana) przez Prezydenta nowelizacja ustawy o PIP może od 8 lipca 2026 r. zdezorganizować i nawet częściowo zniszczyć nie tylko polski biznes, lecz również tysiące nieprowadzących działalności gospodarczej podmiotów korzystających z usług samozatrudnionych, przy okazji likwidując również ich firmy – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Tu wszyscy będą poszkodowani: zleceniodawcy, zleceniobiorcy, budżet państwa, samorząd terytorialny, ZUS, a nawet instytucje publiczne. Pomysł, aby urzędnik mógł arbitralnie narzucać stronom umowy dużo bardziej niekorzystną formę opodatkowania (i „oskładkowania), jest aktem wrogości wobec obywateli choć na usprawiedliwienie naszej klasy politycznej zasługuje tylko to, że jest to „unijny import regulacyjny”, czyli tak każe Bruksela.

Zasadnicza część nowelizacji z 11 marca 2026 r. ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy, kodeksu pracy oraz niektórych innych ustaw, ma wejść w życie 8 lipca br. Skutkiem tych zmian będzie przyznanie Państwowej Inspekcji Pracy nowych uprawnień, które pozwolą jej na stwierdzanie istnienia stosunku pracy w drodze decyzji administracyjnej. Istotnie wzrosną też grzywny dla pracodawców,. Będzie to miało zauważalne skutki dla wszystkich przedsiębiorców prowadzących współpracę na podstawie umów cywilnoprawnych i B2B. Co prawda Prezydent RP podpisał tę nowelizację, jednocześnie kierując ją do Trybunału Konstytucyjnego w trybie kontroli następczej – ale nie wstrzymuje to wejścia w życie nowych przepisów.

Reforma Państwowej Inspekcji Pracy, która zacznie obowiązywać od 8 lipca 2026 r., jest jedną z najbardziej znaczących zmian w obszarze nadzoru nad legalnością zatrudnienia w ostatnich latach. Choć projekt wzbudzał istotne kontrowersje i był czasowo wstrzymany, ostatecznie ustawodawca zdecydował się na wzmocnienie realnych kompetencji PIP – szczególnie w kontekście umów cywilnoprawnych i współpracy B2B.

W dniu 8 lipca 2026 r. wejdzie w życie większość przepisów ustawy z 11 marca 2026 r. o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 473). Wyjątkiem są przepisy art. 1 pkt 6 lit. b i pkt 17, art. 9-12 oraz art. 17, które weszły w życie z 8 kwietnia 2026 r. Prezydent RP podpisał tę ustawę 2 kwietnia ale też skierował ją w trybie kontroli następczej do Trybunału Konstytucyjnego - co jednak nie wstrzymuje wejścia w życie nowych przepisów. Ta nowelizacja m.in. nadaje Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) uprawnienia do wydawania decyzji administracyjnych o przekształceniu nieprawidłowo zawartych umów cywilnoprawnych w umowy o pracę. Wydanie decyzji będzie jednak poprzedzone wydaniem polecenia usunięcia naruszeń, a dopiero jeśli to nie nastąpi, zostanie wydana decyzja. Od tej decyzji będzie przysługiwało odwołanie do sądu.

W dniu 17 lutego 2026 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Projekt ma wzmocnić uprawnienia Państwowej Inspekcji Pracy (PIP) i zwiększyć skuteczność kontroli przestrzegania prawa pracy. Nowe przepisy mają lepiej chronić pracowników, ograniczyć nadużywanie umów cywilnoprawnych oraz usprawnić współpracę między instytucjami publicznymi. Przyjęte rozwiązania realizują reformę zapisaną w Krajowym Planie Odbudowy (KPO).

Przeciwdziałanie patologiom rynku pracy, walka z wyzyskiem i realne zabezpieczenie praw cudzoziemców to główne cele nowych przepisów, które już obowiązują. Państwowa Inspekcja Pracy oraz Straż Graniczna otrzymały szersze uprawnienia kontrolne, w tym możliwość nakładania kar, mandatów i kierowania wniosków o ukaranie do sądu. W ograniczaniu nielegalnego zatrudnienia mają pomóc również nowe zasady dla agencji pracy m.in. 2-letni okres karencji dotyczący świadczenia usług na rzecz zatrudniania cudzoziemców. O czym jeszcze muszą wiedzieć pracodawcy, którzy w szczególnie gorącym okresie przedświątecznym szukają rąk do pracy „na już”?

Nie będziemy masowo zmieniać umów cywilnoprawnych na etaty, a jedynie działać w przypadkach niebudzących wątpliwości – powiedział PAP szef Państwowej Inspekcji Pracy, główny inspektor pracy Marcin Stanecki. Zaznaczył, że w planowanych zmianach nie chodzi o „uszczęśliwianie etatami na siłę”, tylko o reagowanie na skargi.

Państwowa Inspekcja Pracy poinformowała o wyroku Sądu Najwyższego w sprawie łamania zakazu handlu w niedziele. Czego dotyczy orzeczenie?

Państwowa Inspekcja Pracy odpowiedziała na wątpliwości dotyczące badań okresowych pracowników w związku z odwołaniem stanu zagrożenia epidemicznego.

PIP: W ramach 3-letniej kampanii informacyjno-edukacyjnej "Legitna Praca" prezentujemy film o prawach osób podejmujących pierwszą pracę. Do współpracy zaprosiliśmy Wojciecha Kaczmarczyka, autora programu „Do roboty” w serwisie YouTube.

Minimalne wynagrodzenie 2023 a zmiana umowy o pracę. W przyszłym roku wzrośnie dwukrotnie kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę (tzw. najniższej krajowej, płacy minimalnej) i minimalnej stawki godzinowej. Już dziś wiadomo, że minimalne wynagrodzenie od 1 stycznia 2023 r. wyniesie 3490 zł brutto, a od 1 lipca 2023 r. - 3600 zł brutto (w 2022 roku wynosi 3010 zł). Pracownicy i pracodawcy mają w takich przypadkach często wątpliwości, czy z uwagi na wzrost płacy minimalnej w przyszłym roku trzeba zmienić (od 1 stycznia) postanowienia wszystkich umów o pracę, które obecnie opiewają na kwoty niższe niż 3490 zł? Czy można nie zmieniać umów a np. uzupełniać wynagrodzenie za pracę, premią do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę? Co może zrobić pracownik, jeżeli pracodawca nie wypłaca mu minimalnego wynagrodzenia? Wyjaśnień w tym zakresie udzieliła Państwowa Inspekcja Pracy.

Czy pracodawca może ukarać pracownika karą porządkową i jednocześnie pozbawić go premii regulaminowej?

Kontrola pracy zdalnej. Według aktualnie obowiązujących przepisów pracodawca ani Państwowa Inspekcja Pracy nie mają podstawy prawnej, by kontrolować pracownika zdalnego w jego mieszkaniu - chyba, że pracownik wyrazi na to zgodę. Zdaniem PIP stanowi to dużą przeszkodę przy badaniu wypadków związanych z pracą zdalną, jak również przy ocenie przestrzegania warunków bhp. Regulacja prawna pracy zdalnej powinna właściwie wyważyć prawo pracownika do ochrony jego prywatności oraz uprawnienie pracodawcy do kontroli wykonywania pracy przez pracownika - napisała Iwona Michałek - sekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii, w odpowiedzi na interpelację poselską. Jak reguluje kontrolę pracownika w miejscu pracy zdalnej, a także zasady BHP pracy zdalnej projekt nowelizacji Kodeksu pracy z 18 maja 2021 r.?

Skrót PIP (Państwowa Inspekcja Pracy) zna każdy przedsiębiorca, jednak niewielu właścicieli firm ma z nim pozytywne skojarzenia. Spowodowane jest to faktem, że prowadzone przez PIP kontrole mogą zakończyć się dla pracodawców poważnymi konsekwencjami.

Główny Inspektor Pracy zapowiada nowe, przyjazne podejście do kontrolowanych pracodawców. Celem inspekcji nie będzie już wyłącznie nałożenie kary. Przysłowiowy kij ma zastąpić pomocna dłoń, a to z pewnością powinno przynieść obustronne korzyści i przyczynić się do poprawy warunków pracy.

Warunki dotyczące zatrudnienia pracowników delegowanych na terytorium naszego kraju, jak również zasady współpracy z organami innych państw członkowskich, zadania i uprawnienia PIP związane z delegowaniem pracowników w ramach świadczenia usług określa ustawa o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług.

Od 1 stycznia 2017 r. zaczną obowiązywać przepisy w zakresie minimalnej stawki godzinowej dla osób wykonujących umowy zlecenia lub świadczących usługi. Kwestie wypłacania gwarantowanego minimalnego wynagrodzenia godzinowego będą podlegały kontroli PIP.

W wyniku nowelizacji ustawy o minimalnym wynagrodzeniu katalog zadań Państwowej Inspekcji Pracy od 1 stycznia 2017 r. zostanie uzupełniony o kontrolę wypłacania wynagrodzenia przysługującego z umowy zlecenia i o świadczenie usług w wysokości wynikającej z minimalnej stawki godzinowej. W konsekwencji rozszerzono grupę podmiotów podlegających kontroli PIP o przedsiębiorców i inne jednostki organizacyjne, na rzecz których w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności jest wykonywane zlecenie lub są świadczone usługi.

Od 16 czerwca br. obowiązują przepisy ustawy o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług. Zawarte w ustawie regulacje wprowadzają do prawa polskiego przepisy unijnej dyrektywy dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług oraz dyrektywy w sprawie egzekwowania dyrektywy dotyczącej delegowania pracowników w ramach świadczenia usług.

Zagwarantowanie ochrony pracowników delegowanych z innych państw UE na poziomie co najmniej polskiego Kodeksu pracy zakłada ustawa, którą podpisał Prezydent RP. Chodzi o warunki zatrudnienia w Polsce pracowników delegowanych i związanych z tym nowych obowiązków PIP.

Zgodnie z zapowiedziami głównego inspektora pracy 1 marca 2016 r. rozpoczął się cykl tzw. pierwszych kontroli. W bieżącym roku inspektorzy pracy skontrolują co najmniej 2600 zakładów pracy, które wcześniej nie były kontrolowane przez PIP.

Senat poparł ustawę dotyczącą warunków zatrudnienia w Polsce pracowników delegowanych z innych państw UE i związanych z tym nowych obowiązków kontrolnych Państwowej Inspekcji Pracy. Celem ustawy jest zagwarantowanie przestrzegania odpowiedniego poziomu ochrony pracowników delegowanych.

Obowiązek pisemnego zawarcia umowy o pracę lub potwierdzenia na piśmie jej warunków przed podjęciem pracy wprowadził do kodeksu pracy Sejm, przyjmując rządowy projekt nowelizacji. Zmiana ma wejść w życie 1 września 2016 r.

Zgodnie z zapowiedziami głównego inspektora pracy 1 marca 2016 r. rozpoczął się cykl tzw. pierwszych kontroli. W bieżącym roku inspektorzy pracy skontrolują co najmniej 2600 zakładów pracy, które wcześniej nie były kontrolowane przez PIP.

Osoby pracujące na podstawie umów cywilnoprawnych i samozatrudnione będą miały prawo do zrzeszania się w związkach zawodowych – zakłada projekt nowelizacji ustawy o związkach zawodowych. Projekt został skierowany do konsultacji społecznych i uzgodnień zewnętrznych.

W całym 2016 roku Państwowa Inspekcja Pracy zamierza przeprowadzić łącznie 80 tys. kontroli. PIP będzie kontrolował szczególnie umowy zlecenia. Kontrolerzy mają sprawdzać umowy zlecenia pod kątem tego, czy nie są one zawierane w warunkach właściwych dla stosunku pracy. Na co jeszcze będą zwracać uwagę inspektorzy PIP?

Umowa o pracę ma mieć formę pisemną, a jeśli nie została tak zawarta pracownik przed podjęciem pracy musi otrzymać na piśmie potwierdzenie jej warunków - zakłada projekt zmian w Kodeksie pracy, którym zajmie się rząd.

Przygotowany przez resort pracy projekt, który ma stanowić remedium na problemy związane z umowami zlecenia i fikcyjnym samozatrudnieniem wprowadza od 1 lipca br. dla milionów przedsiębiorców dodatkowy obowiązek o charakterze administracyjnym. Wymóg prowadzenia ewidencji liczby przepracowanych godzin to nic innego jak tworzenie kolejnych barier biurokratycznych.

Inspektorzy pracy rozpoczęli 23 lutego 2016 r. kontrolę przestrzegania prawa pracy w Sejmie - poinformowała Maria Kacprzak-Rawa - rzecznik Okręgowego Inspektoratu Pracy w Warszawie. Zbadają, czy przestrzegane są prawa pracowników obsługujących przedłużające się do nocy posiedzenia.

Państwowa Inspekcja Pracy nie powinna ingerować w stosunki cywilnoprawne - uważa Konfederacja Lewiatan. Tym bardziej nie powinna nakazywać stronie umowy wypłaty wynagrodzenia.

Minister rodziny, pracy i polityki społecznej rozważa pomysł przyznania inspektorom Państwowej Inspekcji Pracy prawa do jednostronnej zamiany umów cywilnoprawnych (np. umowy zlecenia, czy umowy o dzieło) na umowy o pracę w drodze decyzji administracyjnej. Będzie to możliwe jeżeli zdaniem PIP umowa cywilnoprawna została zawarta z naruszeniem przepisów prawa pracy. Takie uprawnienie PIP może wiązać się z ryzykiem odszkodowań od państwa za niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej - mówi PAP ekspertka prawa pracy Monika Kolasińska.

Pracodawcy nie będą już zawiadamiani przez Państwową Inspekcję Pracy o planowanych kontrolach. Zdaniem PIP uprzedzanie kontrolowanych o terminach kontroli była powodem mniejszej skuteczności Inspekcji.

Państwowa Inspekcja Pracy ma prawo sprawdzić przestrzeganie przepisów BHP oraz legalność zatrudnienia nie tylko u pracodawców. A to oznacza, że uważać musi też przedsiębiorca, który nie ma zarejestrowanych pracowników, a który posiłkuje się dodatkowymi rękoma do pracy na czarno. Inspekcja może zweryfikować stan zatrudnienia bez zapowiedzi.

Do Sejmu trafił projekt nowelizacji trzech ustaw - Kodeksu karnego, Kodeku pracy oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Warunkiem rozpoczęcia pracy przez pracownika będzie uprzednie podpisanie przez niego umowy o pracę. Nowe przepisy mają na celu wyeliminować zjawisko zatrudniania pracowników „na czarno”, które jest w Polsce nagminne.

W ubiegłym roku Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) odnotowała opóźnienia w wypłacie wynagrodzeń pracownikom na łączną kwotę ponad 171 mln zł. Jak wskazują eksperci, sytuacja zatrudnionych, którzy nie otrzymują pensji, jest o tyle trudna, że często czują się bezradni wobec sytuacji, w jakiej się znaleźli.

Ministrowie finansów i pracy zwrócili się do marszałka Sejmu, by zlecił Państwowej Inspekcji Pracy przegląd funkcjonujących na rynku umów outsourcingowych i zbadanie ich zgodności z przepisami pracy - poinformował w środę 27 maja 2015 r. wiceminister finansów Jacek Kapica.

Pracownicy zatrudnieni w placówkach handlowych nie mogą wykonywać pracy w święta. Dotyczy to tylko świąt, które zostały uznane przez przepisy prawa pracy za dni wolne od pracy. Praca w handlu jest zabroniona również w święta, które przypadają w niedzielę, tak jak w przypadku pierwszego dnia Zielonych Świątek. Święto to zawsze przypada w niedzielę.

Zima jest często trudnym okresem dla pracowników, szczególnie pracujących poza biurem. Osobom pracującym w surowych warunkach pogodowych przysługują jednak określone prawem udogodnienia ze strony pracodawcy. Kiedy i co musi zapewnić pracodawca w okresie zimy?

Zniesienie obowiązku powiadomienia przedsiębiorcy przez Państwową Inspekcję Pracy (PIP) o planowanej kontroli – takie rozwiązanie przewiduje złożony w Sejmie projekt zmian w przepisach.

Naruszający prawa pracownika pracodawca wie, że ten może dochodzić swoich praw przed sądem. Podwładny może liczyć w tym zakresie na pomoc inspektora pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy (PIP)

Od 8 lipca korzystając z usług przedsiębiorcy możemy stać się przymusowo jego pracodawcą. Dlaczego umowa o pracę jest najbardziej dyskryminowaną fiskalnie formą działalności?

Jak PIP może ukarać pracodawcę od 8 lipca 2026 roku? Wyższe grzywny i ryzyko przekwalifikowania umów. Jak będą kontrolowane i oceniane umowy cywilnoprawne?

PIP z nowymi uprawnieniami: co to oznacza dla pracodawców w praktyce?

PIP będzie przekształcać umowy cywilnoprawne (np. zlecenia) w umowy o pracę od 8 lipca 2026 r. Rok abolicji na dobrowolną zmianę umowy i uniknięcie kary do 60 tys. zł. Czym samozatrudnienie różni się od stosunku pracy?

Koniec śmieciówek? Inspektor PIP będzie mógł decyzją stwierdzić istnienie stosunku pracy. Wyższe kary za naruszenie praw pracowniczych

Nawet 50 tys. zł kary za nielegalne zatrudnienie i do 6000 zł mandatu za pracownika za pozorny outsourcing. O tym nie wiedzą pracodawcy

Nowe uprawnienia PIP i wyższe kary dla firm od 2026 r. Czy dojdzie do masowej zamiany śmieciówek w umowy o pracę? Szef PIP: uszczęśliwianie etatami na siłę się nie sprawdza

Wyjątek od zakazu handlu w niedzielę. Sąd Najwyższy wydał ważny wyrok

Odwołanie stanu zagrożenia epidemicznego a badania okresowe pracowników

„Legitna praca” na YouTube

Minimalne wynagrodzenie 2023 a zmiana umowy o pracę

PIP: Czy można ukarać pracownika jednocześnie karą porządkową i odebraniem premii?

Kontrola pracy zdalnej przez pracodawcę i PIP - aktualny stan prawny i nowelizacja kodeksu pracy

Kontrola PIP w firmie – zakres i konsekwencje

Przyjazna inspekcja pracy?

Jakie warunki zatrudnienia obowiązują w przypadku pracowników delegowanych

PIP skontroluje wypłatę wynagrodzenia zleceniobiorcy

Nowe uprawnienia PIP od 2017 roku

Nowe uprawnienia PIP od 2017 r.

Delegowanie pracowników na terytorium Polski - nowe zasady

Większa ochrona pracowników delegowanych i nowe obowiązki PIP

Kto z nas może się spodziewać „pierwszej kontroli” PIP

Większa ochrona pracowników delegowanych

Od 1 września 2016 r. umowa na piśmie, przed podjęciem pracy

Kto może się spodziewać „pierwszej kontroli” PIP

Samozatrudnieni z prawem zrzeszania się w związkach zawodowych

Umowy zlecenia – kontrole PIP

Umowa o pracę - na piśmie i przed podjęciem pracy

Ewidencja godzin pracy zleceniobiorców oznacza wzrost biurokracji

Inspekcja pracy sprawdza przestrzeganie praw pracowników w Sejmie

IFK poleca: PIP skontroluje wypłatę wynagrodzeń zleceniobiorcom?

Inspektorzy PIP będą mogli zmieniać umowy cywilnoprawne na umowy o pracę?

Kontrole PIP od 2016 r. bez uprzedzenia

PIP kontroluje BHP oraz legalność zatrudnienia

IFK poleca: Umowa będzie podpisywana przed podjęciem pracy

Wypłata wynagrodzeń z opóźnieniem

Państwowa Inspekcja Pracy zbada umowy outsourcingowe

IFK poleca: 24 maja wolny w handlu

Obowiązki pracodawcy w okresie zimy

PIP przeprowadzi kontrolę bez uprzedzenia

Inspektor pracy jako pełnomocnik pracownika