Rząd decyduje: waloryzacja emerytur 2025 o 5,5% lub 5,82% czy jednak wyższa niż zapisana w budżecie - o 8,55%

• Wdług jakiego wskaźnika waloryzacyjnego zostaną podwyższone emerytury z dniem 1 marca 2025 roku
• Wyższa waloryzacja emerytur w marcu 2025 roku?  co się musi zdarzyć
• Trzynaste emerytury w 2025 roku mogą być wyższe niż planowano: ile mogą wynieść
• Czternasta emerytura 2025: ile wyniesie, kto dostanie drugie w roku dodatkowe świadczenie dla emerytów

Resort rodziny ma konkretną propozycję, analizy i wyliczenia. Jednak ostateczną decyzja jest w rękach całego rządu, w tym ministra finansów. Jaka będzie - czasu na ostateczną decyzję nie pozostało zbyt wiele.
Sprawa ma zresztą drugie dno. Brak podwyższenia i waloryzacji kwoty wolnej w PIT sprawia, że nawet emeryci zwolnieni w ostatnich latach z podatku w tym roku PIT będą z emerytur mieli przez ZUS potrącany. Wyższa od planowanej waloryzacja pozwoliłaby na rekompensatę utraty wartości emerytur wskutek inflacji oraz na zniwewlowanie skutków poboru zaliczek na PIT.

W Ministerstwie Rodziny Pracy i Polityki Społecznej rozważany jest projekt zmiany zasad waloryzacji emerytur na korzystniejszy od obecnego. Gdyby zmiany – i to w wersji najkorzystniejszej la emerytów zostały wdrożone jeszcze przed najbliższą waloryzacją emerytur, która planowo ma się odbyć 1 marca 2025 r., emerytury i inne świadczenia z ZUS wzrosłyby nie o 5,82 procent, ale aż o 8,55 procent.

Co to oznacza kwotowo? Obecnie najniższa emerytura wynosi 1 780,96 zł. Jeśli waloryzacja odbędzie się według wskaźnika założone w budżecie państwa na 2025 rok, najniższa emerytura od 1 marca przyszłego roku będzie wynosić 1 884,61 zł.
W wariancie najkorzystniejszych zmian zasad waloryzacji z kolei najniższa emerytura od 1 marca 2025 r. wynosiłaby 1 933, 23 zł. Oznacza to, że wzrosłaby nie o 103,65 zł, ale o 152,27 zł.
Co ważne, wszystkie emerytury od 1 marca 2025 r. zostałyby zwaloryzowane czyli podwyższone o 8,55% a nie tylko o 5,82%.

Wdług jakiego wskaźnika waloryzacyjnego zostaną podwyższone emerytury z dniem 1 marca 2025 roku

Ministerstwo Rodziny Pracy i Polityki Społecznej rozważa zmianę zasad waloryzacji emerytur w kilku wariantach – każdy z nich jest korzystniejszy od obecnego, bo uwzględnia w większym niż obecnie stopniu uzależnienie wskaźnika waloryzacji od poziomu wzrostu płac.
Obecnie o skali corocznej waloryzacji emerytur i innych świadczeń z ZUS decyduje poziom inflacji, a wzrost płac uwzględniany jest w niewielkim zakresie.

Główną „składową” wskaźnika waloryzacji jest wskaźnik inflacji za cały poprzedni rok, np. przy waloryzacji od 1 marca 2025 r. brana będzie średnia inflacja za cały 2024 r. Dodatkowo Główny Urząd Statystyczny na potrzeby waloryzacji świadczeń z ZUS wylicza tak zwaną inflację emerycką – w koszyku dóbr, których ruch cenowy brany jest pod uwagę uwzględnia proporcje charakterystyczne dla budżetów gospodarstw domowych emerytów, które są inne niż przeciętnych rodzin. Szczególnie gdy inflacja jest wysoka, jak obecnie, wskaźnik inflacji emeryckiej jest wyższy od wskaźnika inflacji ogółem – i on brany jest pod uwagę.
Dodatkowo jednak w każdym przypadku uwzględniany jest też wzrost płac – aktualnie wskaźnik waloryzacji zwiększa się o 20 proc. realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia. W ten sposób na 1 marca ustalony został wskaźnik waloryzacji emerytur 1,0582.

W najkorzystniejszym proponowanym wariancie, po zmianie sposobu ustalania zasad waloryzacji emerytur i innych świadczeń z ZUS, uwzględniane byłoby nie 20 proc. realnego wzrostu wynagrodzeń, ale 50 procent. To sprawia, że od 1 marca 2025 r., uwzględniając prognozowaną inflację oraz wzrost realnej średniej krajowej wskaźnik waloryzacji zwiększa się do 1,0855 – ze skutkami finansowymi opisanymi wyżej.

Wyższa waloryzacja emerytur w marcu 2025 roku?  co się musi zdarzyć

Po pierwsze trzeba zauważyć, że proponowane zmiany to efekt analiz Ministerstwa Rodziny Pracy i Polityki Społecznej. Do wdrożenia ich w formie normy prawnej niezbędna jest decyzja Rady Ministrów, a więc pełna zgoda rządu. Tymczasem doświadczenia ostatnich miesięcy pokazują, że inicjatywy ministerstwa rodziny niekoniecznie są akceptowane przez rząd. Sprzeciwia się przede wszystkim minister finansów. Po przykłady sięgać daleko nie trzeba: emerytury stażowe, zasiłek pogrzebowy. Inicjatywy minister rodziny w tym zakresie są aktualnie skutecznie zablokowane przez ministra finansów.

Dotychczasowe różnice zdań między szefową resortu pracy a innymi ministrami – nie tylko zresztą ministrem finansów – nie pozwalają na optymizm.
W najlepszym przypadku można się spodziewać zgody na zmianę sposobu ustalania wskaźnika waloryzacji emerytur, ale z całą pewnością nie w wariancie już w 2025 r. uwzględniającym 50 proc. realnego wzrostu płac. Swoim zwyczajem minister finansów wprowadzenie takiego rozwiązania w życie, nie sprzeciwiając mu się całkowicie, przesunie na jakiś 2026-2028 rok, jak to już się stało z obietnicą ulgi w podatku Belki czy podwyższeniem kwoty wolnej od podatku.

Dlatego z ogłaszaniem wyższej waloryzacji emerytur w 2025 roku – co media już czynią na potęgę – trzeba poczekać do pojawienia się oficjalnego stanowiska całego rządu. W przeciwnym przypadku znów powstanie zamieszanie prawne, w skutkach dużo bardziej dramatyczne niż wywołane przez tą samą osobę z rządu – minister rodziny – w sprawie dnia ustawowo wolnego od pracy w Wigilię. Wystarczy wspomnieć o różnych stanowiskach w tej sprawie trzech różnych ministrów oraz zamieszaniu z samą ustawą uchwalaną przez Sejm, która zresztą ma wejść w życie dopiero od 1 lutego 2025 r., a więc nie ma zastosowania do najbliższej Wigilii, o ile samą ustawę w ogóle podpisze prezydent.

Do czasu zmiany przepisów o zasadach waloryzacji emerytur decyzją Rady Ministrów, wyższą waloryzację emerytur – wskaźnikiem 1,0855 zamiast 1,0582 należy traktować niezobowiązującą propozycję jednego ministra -a więc w kategoriach politycznych a nie prawnych.

Trzynaste emerytury w 2025 roku mogą być wyższe niż planowano: ile mogą wynieść

Konsekwencją wyższej waloryzacji emerytur będą też wyższe dodatkowe świadczenia dla emerytów w roku: trzynasta i czternasta emerytura, które są powiązane z aktualną minimalną emeryturą.

Pieniądze dla emeryta: kto dostanie dodatkowe 1 884,61wraz z marcową waloryzacją?

Wskaźnik waloryzacji emerytur od marca 2025 w wysokości 1,0855 przesądzi też o wysokości trzynastek dla emerytów. Trzynaste emerytury wypłacane są wraz z pierwszą zwaloryzowaną emeryturą w roku i są równe – dla wszystkich – nowej minimalnej emeryturze.

Ta od 1 marca, jeśli dojdzie do wyższej niż planowano waloryzacji, najniższa emerytura wynosić będzie wówczas1 933, 23 zł brutto. Tyle też wyniosą w 2025 r. trzynastki dla wszystkich emerytów.

Czternasta emerytura 2025: ile wyniesie, kto dostanie drugie w roku dodatkowe świadczenie dla emerytów

Wysokość minimalnej emerytury od 1 marca 2025 decyduje także o wysokości czternastych emerytur w przyszłym roku.

Zasady nie zmieniają się. Czternastek, w przeciwieństwie do trzynastek nie otrzymają wszyscy emeryci, ale o świadczeniach nie przekraczających w sierpniu 2025 roku 4 783,23 zł.

Na dodatek tylko osoby otrzymujące emerytury do wysokości 2 900 zł otrzymają czternastkę e pełnej wysokości 1 933, 23 zł. Po przekroczeniu tego limitu czternastkę ZUS wypłaci, ale w odpowiednio zmniejszonej wysokości.

Czternasta emerytura 2025 przysługuje bowiem w wysokości:

1 933, 23, jeżeli wysokość przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych nie przekracza kwoty 2.900 zł,

1 933, 23 zł pomniejszonej o kwotę różnicy pomiędzy kwotą przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych, a kwotą 2.900 zł – jeżeli wysokość przysługujących świadczeń emerytalno-rentowych przekracza 2.900 zł (zmniejszenie zgodnie z zasadą „złotówka za złotówkę”).

Świadczenia nie przyznaje się, jeżeli jego wysokość jest mniejsza niż 50 zł.
Osoba, której świadczenie emerytalno-rentowe/suma świadczeń emerytalno-rentowych będzie wyższe niż 4.783,23 zł nie otrzyma czternastej emerytury.