Koniec darmowego leczenia i refundowanych leków. Prezydent Nawrocki złożył podpis i nie zostawił złudzeń. Ukraińcy stracą przywileje, Polacy zyskają sprawiedliwość

• Ostatni podpis w sprawie pomocy Ukrainie – symboliczny koniec epoki specjalnego traktowania
• Koniec turystyki socjalnej. 800+ tylko dla pracujących i uczących dzieci w Polsce
• Oszczędności dla budżetu i sprawiedliwość wobec Polaków
• Zdrowie już nie za darmo. Ograniczenia w leczeniu i dostępie do leków
• ZUS na straży świadczeń. Kontrole, PESEL i odciski palców
• 2333 zł brutto jako warunek świadczeń. Biznes popiera decyzję prezydenta
• Koniec zbiorowego zakwaterowania i wykwaterowania z ośrodków
• Prezydent stawia warunki – obywatelstwo trudniejsze, a banderyzm karany
• Ustawa – odpowiedź na wcześniejsze weto prezydenta Nawrockiego
• Liczby mówią same za siebie – ilu Ukraińców mieszka w Polsce?

Ostatni podpis w sprawie pomocy Ukrainie – symboliczny koniec epoki specjalnego traktowania

Prezydent RP Karol Nawrocki po raz ostatni podpisał ustawę dotyczącą szczególnej pomocy obywatelom Ukrainy. O fakcie tym poinformował w piątek szef prezydenckiej kancelarii Zbigniew Bogucki. Jak podkreślił, „to jest ostatnia ustawa, która została przez prezydenta w tej formule pomocowej, szczególnej pomocy (...) podpisana, bo dzisiaj nie ma podstaw i nie ma powodów, żeby tego rodzaju działania kontynuować”.

To wydarzenie ma ogromne znaczenie polityczne i społeczne. Oznacza ono zamknięcie kilkuletniego okresu, w którym Ukraińcy mieli dostęp do licznych świadczeń socjalnych i zdrowotnych na preferencyjnych zasadach. Decyzja prezydenta wpisuje się w rosnące oczekiwania Polaków, by zakończyć system, który wielu obywateli uznawało za niesprawiedliwy.

Zbigniew Bogucki dodał także: „Żadnej innej ustawy (w tej sprawie - PAP) pan prezydent już nie podpisze. Musimy przejść na normalne warunki, czyli traktowanie obywateli Ukrainy przebywających na terytorium Rzeczypospolitej w taki sam sposób, jak wszystkich innych obcokrajowców”.

Koniec turystyki socjalnej. 800+ tylko dla pracujących i uczących dzieci w Polsce

Podpisana ustawa uszczelnia system otrzymywania świadczeń rodzinnych przez cudzoziemców. Najważniejsze zmiany dotyczą świadczenia 800+, które odtąd będzie dostępne wyłącznie dla tych obcokrajowców, którzy:

• pracują w Polsce i osiągają co najmniej 50 proc. minimalnego wynagrodzenia (w 2025 roku to 2333 zł brutto),
• mają dzieci uczące się w polskiej szkole,
• nie wyjechali z kraju i są stale obecni w systemie.

Szef Kancelarii Prezydenta nie miał wątpliwości, mówiąc podczas konferencji: „Rozwiązania zawarte w tej ustawie to jest właściwie koniec turystyki z Ukrainy na koszt polskiego podatnika”.

Bogucki dodał także: „to koniec świadczenia 800+, dla obywateli Ukrainy, którzy nie pracują tutaj w Polsce, nie przebywają w Polsce, nie płacą składek, nie płacą podatków, ich dzieci nie chodzą do szkoły”. Taka sytuacja – jak podkreślił – była „zupełnie niezrozumiała, niedopuszczalna, a więc to jest przerwane”.

Oszczędności dla budżetu i sprawiedliwość wobec Polaków

Zmiany w systemie świadczeń mają nie tylko wymiar symboliczny. Rząd liczy na ogromne oszczędności, które mogą wzmocnić finanse państwa. Zbigniew Bogucki wskazał konkretne liczby:

• „doszczelnienia świadczenia 800+ dla tych, którzy nie pracują w Polsce, powoduje prognozowaną oszczędność w 2026 roku na poziomie 270 mln zł”,
• „ograniczenie świadczeń zdrowotnych dla niepracujących obywateli Ukrainy to szacunkowa oszczędność dla budżetu państwa około 75 milionów złotych w 2026 roku, chociaż to rusza od razu, więc mamy do czynienia z konkretnymi oszczędnościami”.

Te dane jasno pokazują, że kończy się czas, w którym państwo polskie finansowało „turystykę socjalną” na tak dużą skalę. Polacy oczekiwali zmian, a decyzja prezydenta i rządu jest odpowiedzią na rosnące społeczne napięcie.

Zdrowie już nie za darmo. Ograniczenia w leczeniu i dostępie do leków

Jednym z najgłośniejszych punktów ustawy jest ograniczenie dostępu do świadczeń zdrowotnych dla obywateli Ukrainy. Do tej pory osoby nieubezpieczone mogły korzystać z szerokiej gamy świadczeń, w tym leczenia stomatologicznego czy programów lekowych. Teraz katalog zostaje drastycznie zmniejszony.

To oznacza, że Ukraińcy, którzy nie pracują i nie odprowadzają składek, nie będą już mogli korzystać z bezpłatnej rehabilitacji, programów lekowych czy pełnego leczenia stomatologicznego. Zmiana jest radykalna, ale rząd podkreśla, że konieczna.

Bogucki mówił o tym otwarcie: nowe regulacje są „sprawiedliwe przede wszystkim wobec Polaków, ale sprawiedliwe wobec tych Ukraińców, którzy pracują, którzy są tutaj naszymi gośćmi, zrozumieli potrzebę uczestniczenia w polskim systemie społeczno-gospodarczym”.

ZUS na straży świadczeń. Kontrole, PESEL i odciski palców

Nowa ustawa wprowadza szereg mechanizmów kontrolnych, które mają uniemożliwić wyłudzanie świadczeń. Najważniejsze z nich to:

• obowiązek posiadania numeru PESEL przez cudzoziemców i ich dzieci,
• comiesięczna weryfikacja aktywności zawodowej przez ZUS,
• sprawdzanie przez Straż Graniczną, czy dana osoba nie opuściła kraju,
• wprowadzenie odcisków linii papilarnych w rejestrach.

ZUS otrzymuje więc rolę kluczowego strażnika świadczeń. Jeśli cudzoziemiec w danym miesiącu nie podejmie pracy, przelew 800+ zostanie automatycznie wstrzymany. To mechanizm, który ma natychmiast eliminować nadużycia i sprawić, że pieniądze będą trafiały tylko do tych, którzy naprawdę integrują się z polskim społeczeństwem.

2333 zł brutto jako warunek świadczeń. Biznes popiera decyzję prezydenta

Nowe przepisy przewidują, że prawo do świadczeń zostanie powiązane z uzyskiwaniem przez cudzoziemców co najmniej 50 proc. minimalnego wynagrodzenia. W 2025 roku próg ten wyniesie dokładnie 2333 zł brutto. To rozwiązanie, które ma odróżniać osoby realnie pracujące i integrujące się w Polsce od tych, którzy chcieliby korzystać ze świadczeń, nie dokładając się do systemu.

Jak podkreśla Andrzej Szmigiel, przewodniczący Zespołu do spraw Współpracy z Ukrainą BCC: „Jako Zespół do spraw Współpracy z Ukrainą z zadowoleniem przyjmujemy podpisanie przez Pana Prezydenta Karola Nawrockiego ustawy przygotowanej przez MSWiA”.

Szmigiel dodaje również, że „brak stosownych regulacji stwarzał chaos i potężne ryzyka zarówno dla strony polskiej jak i ukraińskiej”. Podobnego zdania jest Karolina Samul, sekretarz Zespołu, która zaznacza: „Uzależnienie wypłaty świadczeń dla pracujących i legalnie przebywających cudzoziemców od ich pracy w Polsce jest rozwiązaniem logicznym i dobrym kompromisem”.

Zespół zadeklarował również otwartość na dalszy dialog. „Deklarujemy pełną gotowość do współpracy zarówno z Rządem RP jak i Prezydentem RP aby wspólnie wypracowywać jak najlepsze i najsprawiedliwsze rozwiązania dla wszystkich zainteresowanych” – podkreślił Andrzej Szmigiel. Nie zabrakło też głosu wiceprzewodniczącego Zespołu, Piotra Wojciechowskiego, który stwierdził jasno: „w sprawach tak istotnych jak relacje polsko-ukraińskie nie ma miejsca na spory polityczne. Tutaj musimy działać ponad wszelkimi podziałami”.

Koniec zbiorowego zakwaterowania i wykwaterowania z ośrodków

Kolejną dużą zmianą jest ograniczenie zbiorowego zakwaterowania uchodźców. Od teraz minimalna liczba mieszkańców, aby uznać obiekt za ośrodek zbiorowego zakwaterowania, została podniesiona z 10 do 20. Dodatkowo określono ostateczny termin przyjmowania uchodźców wojennych do takich placówek – 31 października 2025 roku. Wyjątkiem będą jedynie grupy wrażliwe.

Wprowadzono również przepisy pozwalające wojewodzie wykwaterować obywatela Ukrainy z ośrodka w jasno określonych sytuacjach. Tym samym kończy się praktyka bezterminowego pobytu w zbiorowych placówkach.

Prezydent stawia warunki – obywatelstwo trudniejsze, a banderyzm karany

Choć podpisana ustawa nie zawiera wszystkich propozycji prezydenta, Karol Nawrocki nie rezygnuje z dalszych działań. Już w poniedziałek do Sejmu trafią dwa nowe projekty:

• dotyczący wydłużenia okresu ubiegania się o obywatelstwo polskie z 3 do 10 lat stałego pobytu,
• przewidujący zmiany w Kodeksie karnym i ustawie o IPN, by ścigać „wszystkich, którzy będą próbowali, czy będą chcieli szerzyć banderyzm na terytorium Rzeczypospolitej, albo będą chcieli uskuteczniać kłamstwo wołyńskie”.

Bogucki nie pozostawił złudzeń: „Prezydent Rzeczypospolitej nie pozwoli się szantażować i nie pozwoli szantażować Polaków”.

Ustawa – odpowiedź na wcześniejsze weto prezydenta Nawrockiego

Warto przypomnieć, że cała sytuacja to efekt sierpniowego weta prezydenta Nawrockiego, który odrzucił wcześniejszą nowelizację ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Wówczas argumentował, że świadczenia takie jak 800+ powinny trafiać tylko do tych Ukraińców, którzy realnie pracują w Polsce i uczestniczą w życiu społecznym.

Po wecie prezydent przedstawił własny projekt, w którym znalazły się m.in. propozycje podwyższenia kar za nielegalne przekraczanie granicy czy wprowadzenia surowszych kar dla organizatorów takich działań – od 2 do 12 lat więzienia.

Projekt ten miał także wprowadzić sankcje za propagowanie banderyzmu, na równi z zakazem propagowania nazizmu czy komunizmu. Ostatecznie jednak prezydent – po podpisaniu rządowej ustawy – wycofał swój projekt z Sejmu.

Liczby mówią same za siebie – ilu Ukraińców mieszka w Polsce?

Według danych Urzędu do Spraw Cudzoziemców, 1,58 mln obywateli Ukrainy posiada ważne zezwolenia na pobyt w Polsce. Z tego 992 tys. osób przebywa w naszym kraju na podstawie ochrony czasowej.

To ogromna liczba, która jasno pokazuje skalę wyzwań. Dlatego tak istotne staje się wprowadzenie mechanizmów kontroli i sprawiedliwego traktowania – z korzyścią dla Polaków i tych Ukraińców, którzy naprawdę wiążą swoją przyszłość z Polską.