Co naprawdę daje umiarkowany stopień niepełnosprawności w 2026 roku

• Czym jest umiarkowany stopień niepełnosprawności
• Świadczenia pieniężne – na jakie pieniądze można liczyć w 2026 roku
• Ulgi podatkowe i finansowe
• Czego umiarkowany stopień nie daje
• Co faktycznie oznacza umiarkowany stopień niepełnosprawności w 2026 roku
• Podstawa prawna

Aktualizacja: 6 stycznia 2026 r. Tekst uzupełniono o aktualne informacje dotyczące świadczenia wspierającego oraz obowiązujących w 2026 roku limitów i zasad przyznawania pomocy.

Czym jest umiarkowany stopień niepełnosprawności

Umiarkowany stopień niepełnosprawności przysługuje osobom, u których stwierdzono istotne ograniczenia w samodzielnym funkcjonowaniu, ale nie w takim stopniu jak przy znacznym stopniu niepełnosprawności. Orzeczenie oznacza, że dana osoba:

• jest częściowo niezdolna do pracy lub może pracować wyłącznie w warunkach chronionych,
• wymaga czasowej albo częściowej pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych,
• doświadcza trwałych lub długotrwałych ograniczeń zdrowotnych.

Orzeczenie wydaje powiatowy lub miejski zespół ds. orzekania o niepełnosprawności – na czas określony albo bezterminowo.

W praktyce jednak samo orzeczenie nie oznacza jeszcze realnych pieniędzy i tu zaczynają się schody.

Świadczenia pieniężne – na jakie pieniądze można liczyć w 2026 roku

Osoby z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności mogą skorzystać z wielu form pomocy finansowej. Choć katalog świadczeń wygląda szeroko, nie wszystkie są dostępne automatycznie. W praktyce najwięcej problemów pojawia się nie przy samym orzeczeniu, ale dopiero na etapie składania pierwszych wniosków o pieniądze. Są to między innymi:

Zasiłek stały z pomocy społecznej

Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mogą ubiegać się o zasiłek stały, jeżeli są całkowicie niezdolne do pracy, oraz spełniają kryterium dochodowe obowiązujące w pomocy społecznej. W 2026 roku maksymalna kwota zasiłku stałego może sięgnąć około 1 200 zł miesięcznie, przy czym ostateczna wysokość zależy od dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny. Świadczenie wypłacają ośrodki pomocy społecznej.

Świadczenie wspierające z ZUS

To jedno z najważniejszych świadczeń ostatnich lat. Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mogą ubiegać się o świadczenie wspierające, jeśli w skali potrzeby wsparcia uzyskają odpowiednią liczbę punktów (najczęściej 70–79).

W 2026 roku wysokość świadczenia wspierającego jest uzależniona od liczby punktów, wynosi od kilkuset do nawet 4 tysiące złotych miesięcznie. Przyznanie tego świadczenia nie jest uzależnione od dochodu osoby składającej wniosek. To świadczenie przysługuje osobie z niepełnosprawnością, niezależnie od tego, czy pozostaje ona aktywna zawodowo.

W praktyce to właśnie świadczenie wspierające w 2026 roku jest najczęściej realnym źródłem dodatkowych pieniędzy dla osób z umiarkowanym stopniem, nawet jeśli nie spełniają kryteriów do renty.

Renta z tytułu niezdolności do pracy

Umiarkowany stopień niepełnosprawności nie oznacza automatycznie prawa do renty, ale w praktyce często współwystępuje z orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS o częściowej lub czasowej niezdolności do pracy. W takich przypadkach możliwe jest uzyskanie renty, o ile spełnione są warunki składkowe i nieskładkowe.

Umiarkowany stopień a praca – konkretne prawa pracownika

Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, które pracują, korzystają ze szczególnych uprawnień pracowniczych. Ich czas pracy ograniczony jest do maksymalnie 7 godzin dziennie i 35 godzin tygodniowo, bez zmniejszenia wynagrodzenia.

Należy im się także dodatkowa 15-minutowa przerwa wliczana do czasu pracy, nie mogą także pracować nocą, chyba że lekarz wyrazi zgodę. Po przepracowaniu roku od uzyskania orzeczenia przysługuje osobie z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności  10 dodatkowych dni urlopu wypoczynkowego rocznie. To jedno z najbardziej wymiernych uprawnień, z którego wiele osób nie korzysta, bo nie zna swoich praw.

Ulgi podatkowe i finansowe

Umiarkowany stopień niepełnosprawności to nie tylko świadczenia. To także szereg możliwości skorzystania z innych form pomocy finansowej.

Ulga rehabilitacyjna w PIT

Umiarkowany stopień niepełnosprawności daje prawo do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej w rozliczeniu podatku dochodowego. Ulga ta pozwala odliczyć od dochodu część wydatków poniesionych na cele związane z leczeniem i rehabilitacją, w tym m.in. koszty zakupu leków, dojazdów na zabiegi rehabilitacyjne, zakupu sprzętu rehabilitacyjnego oraz przystosowania mieszkania lub samochodu do potrzeb osoby z niepełnosprawnością. 

Co istotne, ulga rehabilitacyjna nie ma jednej, z góry określonej kwoty, jej wysokość zależy od faktycznie poniesionych i udokumentowanych wydatków, które podatnik wykazuje w rocznym zeznaniu podatkowym.

Dofinansowania z PFRON

Osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności mogą ubiegać się o różne formy dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Wsparcie to obejmuje m.in. udział w turnusach rehabilitacyjnych, zakup sprzętu ortopedycznego i rehabilitacyjnego, likwidację barier architektonicznych w miejscu zamieszkania, a także dofinansowanie edukacji i szkoleń zawodowych. 

Wnioski o przyznanie środków składa się w powiatowych centrach pomocy rodzinie lub ośrodkach pomocy społecznej, przy czym dostępność dofinansowań oraz ich wysokość zależą od lokalnego budżetu i obowiązujących w danym powiecie zasad.

Przywileje w urzędach i ochronie zdrowia

Orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności daje również niematerialne uprawnienia, m.in.:

• prawo do pierwszeństwa w kolejkach w urzędach, aptekach i placówkach ochrony zdrowia,
• dostęp do usług opiekuńczych,
• możliwość korzystania z programów lokalnych dla osób z niepełnosprawnościami.

Choć często bagatelizowane, w praktyce znacząco ułatwiają codzienne funkcjonowanie.

Czego umiarkowany stopień nie daje

Warto jasno powiedzieć, czego nie gwarantuje umiarkowany stopień niepełnosprawności:

• nie daje automatycznie prawa do renty, nie zawsze oznacza świadczenia pieniężne,
• nie zapewnia opiekuna ani asystenta bez spełnienia dodatkowych kryteriów,
• nie jest równoznaczny z całkowitą niezdolnością do pracy.

Dostęp do większości form wsparcia zależy od spełnienia dodatkowych warunków, a nie tylko od samego orzeczenia.

Co faktycznie oznacza umiarkowany stopień niepełnosprawności w 2026 roku

Umiarkowany stopień niepełnosprawności w 2026 roku nie jest tylko formalnością. Daje dostęp do realnych pieniędzy, ulg i praw, ale pod warunkiem, że osoba uprawniona aktywnie z nich korzysta. System wsparcia jest rozproszony i nie zawsze czytelny, dlatego wiedza o przysługujących uprawnieniach ma kluczowe znaczenie.

Dla wielu osób to właśnie umiarkowany stopień stanowi realną granicę między samodzielnością a wykluczeniem. Dlatego warto wiedzieć, co faktycznie z niego wynika i czego można się domagać.

Właśnie dlatego w 2026 roku umiarkowany stopień niepełnosprawności coraz częściej decyduje nie tylko o ulgach, ale o realnym bezpieczeństwie finansowym.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
• Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
• Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym
• Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych