Szopa ogrodowa w prawie budowlanym – jakie zgody są wymagane i w jakim miejscu może zostać posadowiona na nieruchomości?

• Szopa ogrodowa – czy jest budynkiem w świetle przepisów prawa budowlanego?
• Szopa ogrodowa a konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę
• Szopa ogrodowa a zgłoszenie do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej
• Szopa ogrodowa a decyzja o warunkach zabudowy
• Miejsce posadowienia szopy ogrodowej na działce

Szopa ogrodowa – czy jest budynkiem w świetle przepisów prawa budowlanego?

To zależy od wielu czynników, takich jak m.in. wielkość szopy (domku narzędziowego) i technologia jej posadowienia na działce. Biorąc jednak pod uwagę:

1. definicję budynku z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane, zgodnie z którą przez budynek – należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach oraz
2. jej interpretację w orzecznictwie NSA – w wyroku z dnia 9 października 2019 r. (sygn. II OSK 2779/17) sąd stwierdził, że o braku trwałego związania z gruntem szopy ogrodowej nie świadczy fakt jej posadowienia na bloczkach cementowych,

– w znacznej większości przypadków, szopa ogrodowa (domek narzędziowy) będzie stanowiła budynek w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Szopa ogrodowa a konieczność uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę

Konieczności czasochłonnego i kosztownego uzyskania pozwolenia na budowę, w przypadku zamiaru posadowienia na swojej działce szopy ogrodowej (domku narzędziowego) można uniknąć, jeżeli spełni się wymogi z art. 29 ust. 1 pkt 14 prawa budowlanego, zgodnie z którym – nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę (ale wymaga zgłoszenia!) budowa wolnostojących:

• parterowych budynków gospodarczych,
• garaży,
• wiat

o powierzchni zabudowy do 35 m², jeżeli łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekracza dwóch na każde 500 m² powierzchni działki.

Jeżeli zatem są spełnione powyższe warunki, czyli szopa ogrodowa (domek narzędziowy) nie przekracza powierzchni 35 m², jest budynkiem parterowym i na 500 m² działki nie przypadają więcej niż dwa obiekty z kategorii: budynki gospodarcze, garaże i wiaty – co do zasady (bowiem poniżej zostaną jeszcze omówione pewne wyłączenia) – szopę ogrodową (domek narzędziowy) można postawić na swojej nieruchomości w oparciu o zgłoszenie, o którym mowa w art. 30 prawa budowlanego.

Szopa ogrodowa a zgłoszenie do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej

Zgodnie ze wspomnianym powyżej art. 29 ust. 1 pkt 14 prawa budowlanego, jak również biorąc pod uwagę najczęstsze parametry takich obiektów – posadowienie na swojej nieruchomości szopy ogrodowej (domku narzędziowego), w znacznej większości przypadków, wymagać będzie dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, o którym mowa w art. 30 ww. ustawy.

Budynki/obiekty, które spełniają ściśle określone przez ustawodawcę parametry, są wykorzystywane w określonym celu lub zostały posadowione na działce o określonym przeznaczeniu, mogą być jednak z powyższego obowiązku (dokonania zgłoszenia) wyłączone. Wśród takich przypadków (w których zgłoszenie nie jest wymagane), na uwagę zasługuje w szczególności:

• art. 29 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego, zgodnie z którym – nie wymaga zgłoszenia budowa obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, jeżeli jest to:
• • parterowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m², przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m lub
  • suszarnia kontenerowa o powierzchni zabudowy do 21 m²,
• art. 29 ust. 2 pkt 3 prawa budowlanego, zgodnie z którym – nie wymaga zgłoszenia budowa wolnostojącej altany o powierzchni zabudowy do 35 m², przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m² powierzchni działki – w tym miejscu warto podkreślić, że, zgodnie z przytoczonym powyżej orzeczeniem NSA, posadowienie szopy np. na bloczkach cementowych sprawia, że nie jest ona już „wolnostojąca”, a zatem nie można skorzystać z przedmiotowego wyłączenia,
• art. 29 ust. 2 pkt 4 prawa budowlanego, zgodnie z którym – nie wymaga zgłoszenia budowa altany działkowej i obiektu gospodarczego, o którym mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych,
• art. 29 ust. 2 pkt 19 prawa budowlanego, zgodnie z którym – nie wymaga zgłoszenia budowa obiektu małej architektury, przez który należy rozumieć niewielki obiekt, a w szczególności:
• • kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
  • posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
  • użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki,

– raczej nie jest nim zatem szopa ogrodowa (domek narzędziowy),

• art. 29 ust. 2 pkt 33 prawa budowlanego, zgodnie z którym – nie wymaga zgłoszenia budowa jednokondygnacyjnego budynku gospodarczego i wiaty o prostej konstrukcji, związanych z produkcją rolną, o powierzchni zabudowy do 150 m², przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 6 m i wysokości nie większej niż 7 m, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane.

Jeżeli zatem – szopa ogrodowa (domek narzędziowy) może zostać zakwalifikowana do któregoś z ww. wyłączeń – zgłoszenie jej budowy do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej również nie będzie konieczne. W przeciwnym wypadku natomiast – zgodnie z art. 30 prawa budowlanego – należy takiego zgłoszenia dokonać. Co więcej – zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia prac związanych z posadowieniem szopy ogrodowej (domku narzędziowego). Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia – będzie mógł wówczas wnieść od niego sprzeciw, stwierdzając np. że w danym przypadku konieczne jest uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Do wykonywania prac związanych z posadowieniem szopy – legalnie, będzie można przystąpić dopiero po upływie ww. terminu na wniesienie przez organ ww. sprzeciwu (jeżeli oczywiście organ go nie wniesie).

Szopa ogrodowa a decyzja o warunkach zabudowy

Przed dokonaniem zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej zamiaru posadowienia szopy ogrodowej (domku narzędziowego) – warto również zweryfikować, czy dana nieruchomość jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W przeciwnym wypadku bowiem – przed dokonaniem ww. zgłoszenia – konieczne będzie uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi, iż – zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy, którą to decyzję – będzie trzeba następnie dołączyć do zgłoszenia.

Miejsce posadowienia szopy ogrodowej na działce

Szopa ogrodowa (domek narzędziowy), powinien zostać posadowiony na nieruchomości zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zwłaszcza w zakresie jej odległości od granicy sąsiedniej nieruchomości. Stanowi o tym par. 12 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym – budynek na działce budowlanej (którym jest również szopa ogrodowa / domek narzędziowy) należy sytuować w odległości od granicy tej działki nie mniejszej niż:

• 4 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy lub odpowiednio
• 3 m – w przypadku budynku zwróconego ścianą bez okien lub drzwi w stronę tej granicy.

Budynek (szopa ogrodowa / domek narzędziowy) może zostać posadowiony (ścianą bez okien lub drzwi w stronę granicy działki) w odległość mniejszej niż 3 m, ale nie mniejszej niż 1,5 m, jeżeli taką możliwość przewiduje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Poza ww. regulacjami, jest jeszcze jeden przepis, na podstawie którego można posadowić szopę ogrodową (domek narzędziowy) bliżej granicy działki, niż wspomniane powyżej 3 m. Mowa o par. 12 ust. 4 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym – w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej, dopuszczalna jest:

• budowa budynku ścianą bez okien i drzwi:
• • bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub
  • w odległości mniejszej niż 3 m, lecz nie mniejszej niż 1,5 m,

na działce budowlanej o szerokości 16 m lub mniejszej lub odpowiednio

• budowa budynku gospodarczego lub garażu o długości nie większej niż 6,5 m i wysokości nie większej niż 3 m:
• • bezpośrednio przy granicy działki budowlanej lub
  • w odległości nie mniejszej niż 1,5 m

ścianą bez okien i drzwi.

Polecamy: Podatki i opłaty lokalne. Podatek leśny. Podatek rolny. Komentarz

Podstawa prawna:

• Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 418 z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1130 z późn. zm.)
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. 2022 poz. 1225 z późn. zm.)