Co Polacy piją w pracy

Pierwsza kawiarnia w Polsce powstała za Żelazną Bramą w Warszawie w 1724 r. Jej właścicielem był Meyerhofer. Kawiarnia zbankrutowała, ponieważ warszawiacy początkowo nie chcieli pić kawy w miejscach publicznych.

Co roku mieszkańcy Ziemi wypijają 400 mld filiżanek kawy. Podstawowe gatunki kawy to arabika i robusta. Arabika pochodzi z Etiopii i jest najcenniejszym gatunkiem. Jest delikatniejsza, bardziej aromatyczna oraz droższa od robusty. Uprawia się ją w Afryce, Ameryce Południowej i w Azji.

Pierwsza na świecie kawa rozpuszczalna powstała 70 lat temu. To specjaliści koncernu Nestlé jako pierwsi opracowali i wprowadzili w 1938 r. technologię jej produkcji. Od tego czasu Nescafé pozostaje ulubioną i najlepiej sprzedającą się marką kawy na świecie. Co sekundę na kuli ziemskiej wypija się 3 tys. filiżanek Nescafé.

Za ojczyznę herbaty uznaje się z kolei Chiny. Po raz pierwszy została przywieziona do Europy przez żeglarzy portugalskich w 1517 r., jednak poza granice Portugalii nie dotarła. Do spopularyzowania herbaty w XVIII w. przyczyniły się herbaciarnie i specjalistyczne salony z herbatą, w których można było - prócz wypicia filiżanki herbaty - kupić jeden z licznych jej gatunków oraz zaopatrzyć się w akcesoria do jej parzenia.

Herbaciano-kawowy raj nad Wisłą

Angielska, czarna czy funkcjonalna? Herbaty, bez względu na rodzaj, sprzedają się coraz lepiej. Polska jest jednym z największych odbiorców herbaty w Europie. Roczna sprzedaż czarnej herbaty utrzymuje się na poziomie około 30 tys. ton, obroty szacuje się na 1 mld zł, a łącznie z herbatami owocowymi i ziołowymi jest to kwota około 1,3 mld zł. Pod względem spożycia herbaty na jednego mieszkańca Polska plasuje się na trzecim miejscu w Europie.

Rynek kawy jest jednym z większych rynków FMCG w Polsce (jego wartość to około 3 mld zł) oraz bardzo dynamicznie rosnącym. - Wzrost wartościowy całego rynku kawy za ostatni rok (MAT ON’07 do MAT ON’08, AC Nielsen) to 15%, a wzrost konsumpcji kawy mierzony w filiżankach to 6,8%. Dzieje się to głównie za sprawą szybkiego wzrostu rynku kawy rozpuszczalnej, na poziomie odpowiednio: 15,6% wartościowo i 11,3% w filiżankach - mówi Zbigniew Skarżyński, Marketing Manager w Dziale Napojów Nestlé Polska.

Obecnie na rynku najbardziej liczą się firmy z udziałem kapitału zagranicznego, takie jak: Nestlé Polska Sp. z o.o, Tchibo Warszawa Sp. z o.o., Prima SA, Elite Polska Sp. z o.o., Kraft Foods Sp. z o.o. oraz MK Cafe and Tea. Dalsze miejsca zajmują firmy: Woseba, PPK Astra, Sido, Celmar oraz Galaxia. Polacy wciąż preferują kawę mieloną. Według wielu konsumentów jest ona bardziej naturalna, ma lepszą jakość, wyższe walory smakowe, bogatszy aromat i bardziej nadaje się do poczęstunku gości czy nawet wręczenia jako prezent niż kawa instant.

Na przestrzeni ostatnich 10 lat spożycie kawy w Polsce wzrosło o ponad 80%. Według wewnętrznych danych Nestlé w 1996 r. wypijano około 280 filiżanek kawy per capita, a 10 lat później już ponad 510 filiżanek. - Wśród wypijanej kawy coraz większy udział zajmuje kawa rozpuszczalna, która obecnie stanowi 43% całego rynku kawy mierzonego w filiżankach i ponad 47% wartości całego rynku (AC Nielsen, MAT ON’07). Dziesięć lat temu było to zaledwie 15%. Ponad 80% Polaków deklaruje, że pije kawę regularnie - podkreśla Zbigniew Skarżyński.

Coraz ważniejszy vending

Chociaż wielu z nas nie może się obyć bez fantastycznego smaku kaw parzonych w kawiarniach i barach kawowych, to nie sposób nie zauważyć, że coraz ważniejszym kanałem dystrybucji instantów stają się kawomaty. Początki polskiego rynku vendingu to wczesne lata 90. Początkowo polski vending opierał się niemal w 100% na automatach sprzedających gorące napoje.

Stopniowo pojawiały się automaty do przekąsek, urządzenia umożliwiające sprzedaż kanapek, sałatek czy gotowych dań obiadowych. Pojawiły się, głównie za sprawą Coca-Coli i Pepsi-Coli, automaty sprzedające schłodzone napoje w puszkach i butelkach. Obecnie na polskim rynku działa ponad 100 firm operatorskich.

Ważnym segmentem, który kształtuje kulturę picia kawy, są biura i miejsca pracy, gdzie kawa jest podstawowym napojem. - Z obszaru serwowania kawy łyżeczką i zalewania wrzątkiem przesuwamy się do obszaru ekspresów ciśnieniowych i maszyn serwujących bogaty asortyment kaw i napojów na gorąco - mówi Beata Gajewska, Prezes ABG Centrum Promocji Biznesu Sp. z o.o. Już dzisiaj duże biura potrzebują od dwóch do trzech typów urządzeń do serwowania kawy i napojów gorących.

W pokoju prezesa znajduje się ekspres ciśnieniowy, w aneksie kuchennym - ekspres serwujący szeroki asortyment napojów gorących, a na korytarzach do publicznego użytku stoją duże urządzenia samoobsługowe. - Spędzamy coraz więcej czasu w biurach, gdzie kawa dla wielu jest najważniejszym napojem.

Zapracowani i zabiegani menedżerowie chętnie sięgają po kubek gorącej kawy - dodaje Gajewska. - Sporządzenie filiżanki lub kubka herbaty to okazja, żeby na kilka minut oderwać się od pracy i przygotować umysł do realizacji kolejnych zadań - podkreśla Tomasz Witomski, Prezes Gourmet Foods Sp. z o.o., producent marki DILMAH. Obecnie liczba sprzedawanych automatów kształtuje się na poziomie poniżej 3 tys. sztuk w skali roku. Największą grupą automatów sprzedawanych w Polsce pozostają urządzenia do sprzedaży napojów gorących.

Według badań z końca 2004 r. (IPSOS) ponad 20% biur ma już jakikolwiek typ urządzenia kawowego (ekspres przelewowy, ciśnieniowy itp.). Wolnym krokiem przechodzimy z kultury picia kawy zalewanej wrzątkiem do obszaru szybkiego serwowania napojów o takiej samej, niezmiennej jakości. I to jest właśnie kierunek, w którym podąża Nestlé FoodServices, jak również wszyscy poważni, niezależni operatorzy vendingowi.

Polska, ze względu na niedługi okres trwania gospodarki wolnorynkowej, jest jednym z krajów rozszerzonej Unii Europejskiej, które mają bardzo niski stosunek liczby urządzeń do liczebności populacji.

- Tym samym tworzy to szansę dla wszystkich firm rozpoczynających działalność vendingową w Polsce, podczas gdy na przykład w Stanach Zjednoczonych nie ma praktycznie wolnych miejsc na rozmieszczanie urządzeń, a konkurencja pomiędzy firmami jest ogromna - podkreśla Mariusz Buk, Wiceprezes Zarządu PB Sp. z o.o., dystrybutora maszyn oraz produktów vendingowych.

- Najbliższa przyszłość to dalszy rozwój, na dotychczasowym poziomie, naszych rodzimych firm operatorskich oraz otwarcie drzwi polskiego rynku vendingu dla firm zagranicznych - dodaje Buk. W ciągu ostatnich kilkunastu lat rynek zarówno herbaty, jak i kawy przeszedł ogromne zmiany. Dziś konsument, kupując herbatę bądź kawę, może wybierać spośród szerokiego asortymentu.

Agnieszka Gorczyca