| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Infor.pl > Prawo > Sprawy karne > Kodeks karny > Wyłączenie odpow. karnej > Przekroczenie granic obrony koniecznej i stanu wyższej konieczności

Przekroczenie granic obrony koniecznej i stanu wyższej konieczności

Obrona konieczna i stan wyższej konieczności to tzw. kontratypy, czyli okoliczności wyłączające bezprawność czynu zabronionego. Ustawodawca określił pewne granice tych kontratypów, w których działanie jest legalne. Ich przekroczenie stanowi naruszenie prawa, jednak konsekwencje mogą być różne.

Przekroczenie granic obrony koniecznej następuje gdy:

  1. zastosowany zostanie środek niewspółmierny do niebezpieczeństwa zamachu; 

(przykład: użycie śmiercionośnego narzędzia przeciwko sprawcom niegroźnym zaczepek choćby bezprawnych, nie może korzystać z przywileju obrony koniecznej jako nieproporcjonalne - wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2015 r. (II AKa 45/15)

  1. obrona konieczna będzie przedwczesna lub spóźniona.

Jest to naruszenie na linii bezpośredniości działań obronnych. Jeśli więc strzelamy do napastnika, który nas atakuje to będzie to działanie w obronie koniecznej. W sytuacji, w której napastnik od ataku odstąpił i zaczął uciekać a my strzelamy do niego, to będzie to przekroczenie granic obrony koniecznej. To samo tyczy się sytuacji, w której oddamy strzał jeszcze zanim napastnik rozpocznie zamach.

Na podstawie art.25 § 2 Kodeksu karnego, w przypadku przekroczenia granic obrony koniecznej, sędzia może zastosować nadzwyczajne złagodzenie kary lub nawet odstąpić od jej wymierzenia. Przekroczenie granic obrony koniecznej ze względu na silnie wzburzenie okolicznościami zamachu lub strach nie jest karane. Mówi o tym art. 25 § 3 KK.

Stan wyższej konieczności

Jest to stan, w którym dobru prawnemu grozi bezpośrednie niebezpieczeństwo, które można uchylić tylko poprzez poświęcenie innego dobra. To niebezpieczeństwo nie musi być spowodowane przez człowieka. Działanie w stanie wyższej konieczności musi zmierzać do uchylenia bezpośredniego niebezpieczeństwa. Stan wyższej konieczności występuje tylko wtedy, gdy przed niebezpieczeństwem nie można było się obronić w żaden inny sposób

Należy wyróżnić stan wyższej konieczności występujący jako kontratyp (art. 26 § 1) oraz stan wyższej konieczności jako okoliczność wyłączająca winę (art.26 § 2).

Różnicą, która dzieli stan wyższej konieczności na 2 kategorie jest proporcja między dobrem ratowanym a poświęconym. W przypadku kontratypowego stanu wyższej konieczności dobro poświęcone musi przejawiać wartość niższą od dobra ratowanego. Natomiast w przypadku stanu wyższej konieczności wyłączającego winę, poświęcone dobro nie może przedstawiać wartości oczywiście wyższej od dobra ratowanego. Oznacza to, że dobro ratowane może mieć wartość równą lub nawet niższą (nie oczywiście niższą) od dobra poświęcanego.

W trakcie pożaru obywatel X owija się w bardzo drogi, perski dywan a następnie wchodzi do płonącego budynku i ratuje matkę z dzieckiem. Jest to stan wyższej konieczności ponieważ poświęcił dobro jakim była własność w celu ratowania życia matki i dziecka.

Czytaj także

Narzędzia

POLECANE

reklama

Ostatnio na forum

Eksperci portalu infor.pl

AYMING POLSKA

Konsulting strategiczny i operacyjny

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »