Prawo

W październiku odbędą się dwa spotkania informacyjne dla Polaków mieszkających lub pracujących w Holandii na temat tego, jak mogą uzyskać tamtejszą emeryturę – podał ZUS. Przekazał, że dotychczas pobiera ją 6152 rodaków.

To historyczna zmiana w polskich urzędach, która otwiera drzwi do państwowych funduszy dla tysięcy osób. Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oficjalnie potwierdził pierwsze wypłaty świadczeń dla małżeństw jednopłciowych, które pobrały się za granicą. Chociaż nowe przepisy obowiązują od niedawna, do urzędów spływa coraz więcej wniosków o rejestrację związków. Wyjaśniamy, jakie warunki trzeba spełnić, aby ZUS bez problemu wypłacił pieniądze, oraz o jakie konkretnie kwoty i zasiłki można się teraz ubiegać.

Przesłanka startowa w tym znaczeniu, że jego posiadanie jest tylko wstępnym warunkiem w procedurze starania się o świadczenie dla osoby niepełnosprawnej. W przypadku świadczenie wspierającego każdy stopień niepełnosprawności pozwala na ubieganie się o świadczenie. Ale pozostałe warunki powodują, że otrzymują je w godziwej wysokości przede wszystkim osoby niepełnosprawne ze stopniem znacznym. Te dodatkowe warunki nie mają nic wspólnego z dokumentacją medyczną, opiniami lekarzy zawartymi w dokumentacji czy orzeczeniu. Dodatkowe warunki można wrzucić do ogólnej kategorii "realna samodzielność w realu" - im niższa, tym wyższe świadczenie.

W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej trwają prace nad zmianami w ustawie o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, a także w kodeksie pracy. Celem tych zmian jest wprowadzenie dodatkowego okresu przysługiwania zasiłku opiekuńczego w przypadkach ciężkich chorób, a także umożliwieniu rodzicom brania zwolnienia od pracy tzw. opieka na dziecko także na dzieci do 18 r. życia. Zmiany mają wejść w życie w 2027 roku.

ZUS informuje, że zasiłek opiekuńczy przysługuje nie tylko na chore dziecko, ale można z niego skorzystać także w sytuacji, gdy naszego wsparcia i pomocy w chorobie potrzebuje rodzic. W ciągu roku kalendarzowego przysługuje 14 dni zasiłku z tytułu sprawowania opieki nad chorym rodzicem. Od lipca 2026 r. obowiązują prostsze zasady składania wniosków o zasiłki do ZUS.

Szara strefa w budowlance znalazła się na celowniku Ministerstwa Finansów, które pracuje nad nowymi przepisami ograniczającymi to zjawisko. Rozważane są m.in. zmiany zasad wystawiania faktur i paragonów oraz zwiększenie przejrzystości rozliczeń. Skalę problemu sygnalizują wyniki niedawno opublikowanego badania, gdzie niemal co trzeci konsument korzystający z usług fachowców najczęściej rozlicza się bez żadnego dokumentu. Analitycy rynkowi szacują w jednym z wariantów potencjalnie nieujawniony obrót na około 6,6 mld zł rocznie. Odrębne wyliczenia ekspertów wskazują, że ubytek wpływów z VAT w skrajnym wariancie może sięgać około 4 mld zł. Widać więc, że skala problemu może być znacząca i gra idzie o dużą stawkę.

Śmierć bliskiej osoby wiąże się nie tylko z formalnościami dotyczącymi spadku czy renty rodzinnej. W niektórych przypadkach po zmarłym pozostają również środki zgromadzone w Otwartym Funduszu Emerytalnym (OFE) oraz na subkoncie prowadzonym przez ZUS. Nie wszystkie środki emerytalne przepadają po śmierci ubezpieczonego. Dla rodziny szczególnie istotne jest ustalenie, czy zmarły był członkiem OFE, czy posiadał subkonto w ZUS oraz kto został wskazany jako osoba uprawniona do otrzymania środków. Zasady ich podziału są określone przepisami i nie zawsze odpowiadają zasadom dziedziczenia ustawowego.

Sprawa jest więc daleka od zakończenia. Co powinien zrobić emeryt, którego świadczenie zostało pomniejszone o wcześniej pobrane emerytury? Czy warto składać wniosek do ZUS? Czy odmowa ZUS oznacza koniec możliwości dochodzenia wyższej emerytury? I przede wszystkim – czy brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego rzeczywiście zamyka drogę do jego zastosowania?

ZUS informuje, że kobiety pobierające okresową emeryturę kapitałową po osiągnięciu męskiego powszechnego wieku emerytalnego (65 lat) będą miały z urzędu przeliczone świadczenie. Na przeliczeniu mogą zyskać nawet kilkaset złotych miesięcznie.

Osoby niepełnosprawne, które w decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) otrzymały co najmniej 70 punktów, mogą składać wnioski o świadczenie wspierające. Zasada jest taka: jeśli wniosek złożyły w styczniu, świadczenie przysługuje od stycznia 2026 r. Natomiast gdy wniosek został złożony dopiero w lutym, wypłata rozpoczęła się od lutego, a świadczenie za styczeń przepadło - wyjaśnia Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim. W zależności od liczby punktów ustalonych przez WZON świadczenie wynosi od 792 zł do 4353 zł miesięcznie.

Kłopoty wynikają nie tylko z inflacji, która "zżera" zasiłek pielęgnacyjny. I to od 2019 r. Stale wartość 215,84 zł. Dodatkowo dziś jest przesądzone (prawie na 100%), że w 2026 r. i i 2027 r. ta sytuacja się utrzyma - nie będzie podwyżki zasiłku pielęgnacyjnego. Dla osób niepełnosprawnych ze stopniem niepełnosprawności umiarkowanym (lekki nie otrzymuje zasiłku pielęgnacyjnego) na horyzoncie jest nowy (poważniejszy) problem - coraz większe znaczenie testów sprawności osoby niepełnosprawnej i (symetrycznie) coraz mniejsze znaczenia orzeczenia o niepełnosprawności. Np. dodatek dopełniający do renty socjalnej zależny jest od orzeczenia o niesamodzielności, a świadczenie wspierające od testu zdolności do samodzielności jakim jest poziom potrzeby wsparcia.

Choć przepisy krajowe dotyczące równości i przejrzystości płac wciąż nie zostały uchwalone, pracodawcy już teraz powinni przystąpić do pracy nad wdrożeniem w zasad wynikających z dyrektywy unijnej. Nie warto tego odwlekać, bo będzie to proces długotrwały.

Pomimo że ZUS po uzyskaniu „poświadczenia życia” wznowił wypłatę emerytury, to uczynił do dopiero od daty złożenia wniosku przez ubezpieczoną, nie zaś od daty faktycznego wstrzymania świadczenia. Emeryt jest pozbawiony przez ZUS emerytury za okres, w którym prawo do jej otrzymywania bez wątpienia mu przysługiwało.

Mamy dziś – i moim zdaniem tak będzie również w przyszłości – do czynienia z coraz mniejszym znaczeniem orzeczeń o niepełnosprawności. Formalnie nic się nie zmieniło, ale w praktyce, w perspektywie do 2030 r., najcenniejsze świadczenia będą zależne od testów sprawności osoby niepełnosprawnej. Dla przykładu: świadczenie wspierające to ponad 4000 zł miesięcznie za 95–100 punktów, podczas gdy zasiłek pielęgnacyjny wynosi 215,84 zł.Takim testem jest ustalanie poziomu potrzeby wsparcia w przypadku świadczenia wspierającego. Ta niepewna dla osób niepełnosprawnych przyszłość do 2030 r. wynika jasno z analizy wydarzeń z 2024 i 2025 r. Źle wygląda to przede wszystkim dla osób z lekkim i umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.Ostatnie dwa lata pokazały przekierowanie środków finansowych na rzecz osób niepełnosprawnych z wysokim stopniem niesamodzielności. Nie wystarczy już samo posiadanie orzeczenia – nawet stałe orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności nie gwarantuje otrzymania najważniejszych świadczeń.Orzeczenia wydawane przez lekarzy są w praktyce wypierane przez ustalenia dotyczące rzeczywistej niesamodzielności osoby niepełnosprawnej. Co więcej, tej niesamodzielności nie ocenia już wyłącznie lekarz. Punkty potrzebne do uzyskania świadczenia wspierającego mogą ustalać m.in. pedagog, pracownik socjalny, doradca zawodowy, pielęgniarka, pielęgniarz, fizjoterapeuta czy psycholog.

Kolejne banki w Polsce uruchamiają ofertę kredytu hipotecznego w oparciu o nowy wskaźnik – POLSTR. Do grudnia 2026 r. w ich ślady mają pójść pozostałe banki obecne nad Wisłą. Wskaźnik ten od 2027 r. roku ma zastąpić WIBOR, który dotychczas jest niekwestionowanym królem wszelkich produktów finansowych. Czym jest POLSTR, dlaczego ma zastąpić coś, co dobrze znamy i co to oznacza dla Polek i Polaków posiadających kredyty lub chcących z nich wkrótce skorzystać – wyjaśnia Tomasz Bujański z Zespołu Wsparcia Kredytów Hipotecznych w ANG Odpowiedzialne Finanse.

W mediach pojawiają się co jakiś czas informacje trwożące mieszkańców bloków, którzy postanowili zabudować sobie balkon. Czy faktycznie muszą się bać, że nie wystąpili o pozwolenie na budowę, czy rozbudowę? Czy muszą obawiać się nakazu usunięcia tej zabudowy (rozbiórki) na własny koszt? Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrażonym w cytowanym niżej wyroku - zabudowa balkonu witryną szklaną w ramach PCV nie daje podstaw do kwalifikacji robót do rozbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane. NSA uznał, że tego typu konstrukcji nie regulują wprost przepisy Prawa budowlanego. A zatem - zdaniem sądu - nie trzeba występować o pozwolenie na budowę ani zgłaszać takich prac do nadzoru budowlanego. Ponadto § 14a ust. 2 rozporządzenia MSWiA w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych dopuszcza wprost instalowanie na budynku mieszkalnym wielorodzinnym urządzeń związanych z użytkowaniem budynku lub mieszkania, jak: kraty, żaluzje, rolety, zabudowy balkonów i loggii. Jak rozumie tę kwestię Ministerstwo Rozwoju i Technologii, do którego właściwości należy m.in. nadzór architektoniczno-budowlany - uzyskaliśmy stanowisko resortu w tym zakresie.

W aktualnym stanie prawnym orzeczenie o stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczające, by Zakład Ubezpieczeń Społecznych mógł przyznać świadczenie rentowe. Potrzebne jest do tego odrębne postępowanie orzecznicze.

Rosnące koszty życia, chęć zwiększenia dochodów lub rozwój zawodowy powodują, że coraz więcej osób decyduje się na podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Dodatkowa aktywność zarobkowa obok etatu jest co do zasady dopuszczalna (o ile pracownik nie podpisał ze swoim aktualnym pracodawcą np. umowy o zakazie konkurencji). O wyborze właściwej umowy nie powinna jednak decydować wyłącznie wygoda stron lub poziom obciążeń publicznoprawnych. Kluczowe znaczenie ma rzeczywisty sposób wykonywania pracy: np. podporządkowanie i praca pod kierownictwem przemawiają za stosunkiem pracy, staranne wykonywanie czynności za zleceniem, a z góry oznaczony rezultat za umową o dzieło.

Instytucja zapisu często nie jest znana osobom, chcącym uregulować kwestie dziedziczenia. W artykule podpowiadamy jak można stosować zapis i czym takie rozwiązanie różni się od zapisu windykacyjnego. Czy zapis w testamencie chroni przed zachowkiem? Jakie ma skutki dla spadkobiercy?

Polski rynek wynajmu mieszkań daleki jest od normalności. Sytuacja na rynku najmu mieszkań jest z pewnością daleka od normalności. Problemy eksmisyjne istnieją od wielu lat i mają charakter systemowy o czym niedawno przypomniał Rzecznik Praw Obywatelskich. Zgłaszają się do niego właściciele mieszkań mający spore problemy z pozbyciem się uciążliwych lokatorów. Okazuje się, że obecna sytuacja wywiera negatywny wpływ również na gminne finanse. Niedawno lokalne media zwróciły uwagę na wysoką kwotę (70 tys. zł), którą właściciel jednego z toruńskich mieszkań uzyskał przed sądem od gminy za długotrwałe niezapewnienie przez gminę lokum socjalnego dla zadłużonych lokatorów - wobec których w 2012 roku (!) zapadł wyrok eksmisyjny. Mowa o sytuacji, w której lokatorzy nie płacą czynszu już od … około 15 lat.

Osobiste konta inwestycyjne (OKI) zaczną działać od 2027 r. Tak wynika z uchwalonej przez Sejm 3 lipca 2026 r. ustawy o osobistych kontach inwestycyjnych, która już została podpisana przez Prezydenta RP i opublikowana w Dzienniku Ustaw. Rankomat.pl policzył, jakie byłyby wyniki, gdyby OKI funkcjonowało teraz i właśnie kończył się rok. W przypadku przeciętnej lokaty największa oszczędność podatkowa (162 zł) dotyczyłaby wpłaty 25 000 zł. OKI byłoby bardziej opłacalne od zwykłej lokaty jeśli wpłacimy nie więcej niż ok. 107 000 zł. Natomiast dla inwestorów uzyskujących wysokie zyski OKI byłoby korzystniejsze od zwykłego konta maklerskiego niezależnie od kwoty. Przy zysku takim samym jak wzrost WIG (36%) wpłacając 100 000 zł można byłoby zaoszczędzić na podatku 6 694 zł, a przy 1 mln zł już 59 294 zł. Konto OKI przegrywa ze zwykłym kontem maklerskim tylko wtedy, gdy kwota przekracza limit 100 000 zł, a zysk jest niewielki lub inwestor poniósł stratę.

Każdy lokal gastronomiczny sprzedający jedzenie i napoje na wynos od 12 lutego 2027 roku będzie musiał bezpłatnie napełnić pojemnik, który przyniesie klient. To jeden z wymogów unijnego rozporządzenia w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych. Czasu na przygotowania dla restauratorów zostało niewiele, a kary mogą być wysokie.

W mijający weekend odbył się festiwal praw człowieka na 20-lecie organizacji Humanity on Action. Jedno ze spotkań dotyczyło osób z niepełnosprawnościami na którym w kwestii dostępności - wydarzeń bądź miejsc wypowiadali się sami zainteresowani. Na co zwrócili uwagę?

Sprzedawca zaoferował Ci szybki kredyt na miejscu, a teraz pojawiły się problemy z montażem instalacji? Wielu Polaków nie ma pojęcia, że w takiej sytuacji nie zostają sami z długiem. UOKiK właśnie ukarał znany bank kwotą niemal 5 milionów złotych za to, jak traktował swoich klientów. Chodzi o jeden konkretny zapis, który całkowicie zmienia zasady gry na korzyść konsumenta.

Postać a forma elektroniczna. Nie tylko pracownicy, ale też pracodawcy często nie dostrzegają różnicy między tymi pojęciami. Tymczasem ma to istotne znaczenie w kontekście zmian, które zaszły na gruncie prawa pracy na początku 2026 r. Co zrobić, aby móc korzystać z przewidzianej przez ustawodawcę elastyczności i postępować zgodnie z przepisami?