Zasada pomocniczości w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Zasada pomocniczości opiera się na założeniu, że zadania, które mogą być realizowane przez jednostkę nie powinny być realizowane przez państwo. Organy państwowe niższego rzędu mogą być wyręczone przez organy nadrzędne, tylko jeśli nie są w stanie same wywiązywać się ze swoich obowiązków. Ponadto organy wyższego rzędu mogą je zastąpić, jeśli są w stanie wykonać działanie efektywniej.

Zasada pomocniczości odnosi się do:

• państwa,
• samorządu terytorialnego,
• kościołów,
• organizacji charytatywnych,
• przedsiębiorstw.

Zasada subsydiarności opiera się na dwóch założeniach:

• tyle wolności, ile można, tyle uspołecznienia, ile jest potrzebne,
• tyle społeczeństwa, ile można, tyle państwa ile jest konieczne.

Państwo nie może zastępować działań poszczególnych osób, czy instytucji państwowych. Pomagać może, jeśli nie są one w stanie zrealizować określonych zadań. Należy pamiętać, że pomoc ma polegać na wspieraniu, nie powinno się natomiast wyręczać. Złożeniem pomocy jest nie ingerowanie w sprawy, z którymi poszczególne jednostki są w stanie poradzić sobie same, a jedynie wsparcie tam gdzie pomoc jest niezbędna.

Zobacz również: Konstytucja RP

Kluczową rolę zasada subsydiarności odgrywa w gospodarce.