Emerytura, świadczenie

Coraz więcej osób w Polsce dożywa wieku, który jeszcze niedawno wydawał się nieosiągalny. Granica stu lat przestaje być wyjątkiem, a armia stulatków systematycznie się powiększa. Najnowsze dane Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie pozostawiają wątpliwości. Żyjemy coraz dłużej, a państwo wypłaca najstarszym obywatelom specjalne, comiesięczne świadczenie honorowe, niezależnie od tego, czy pobierają oni emeryturę, czy rentę.

W związku z dużą dysproporcją w zakresie wysokości kwoty wolnej od potrąceń pomiędzy świadczeniami emerytalno-rentowymi, a wynagrodzeniem za pracę – do Sejmu trafił postulat zmiany przepisów w taki sposób, aby dla każdego obywatela, kwota wolna od zajęcia komorniczego wynosiła tyle samo. Sejmowe BEOS uznało, że konsekwencją wprowadzenia powyższej zmiany byłoby to, że – „przeważająca większość emerytów i rencistów ze względu na wysokość pobieranych przez nich świadczeń nie podlegałaby egzekucji należności, do których uiszczenia są zobowiązani”, jednak pomimo tego – posłowie zdecydowali się skierować sprawę do MRPiPS.

W dniu 5 czerwca 2025 r., w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów został opublikowany projekt specustawy przeliczeniowej, który stanowić ma rozwiązanie, jakie MRPiPS proponuje dla poszkodowanych emerytów, w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. akt SK 140/20), na podstawie którego – 200 tys. emerytów powinno otrzymać od ZUS ok. 64 tys. zł wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń i podwyżkę emerytury o niemal 1200 zł. Pomimo jednak, iż celem ustawy (jak wskazywał sam resort) jest „uregulowanie kwestii dotyczącej stosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej (...) w sposób pozwalający na utrzymanie zaufania obywatela do państwa” – w projekcie zupełnie pominięto część poszkodowanych emerytów i ponadto – dla nikogo nie przewidziano wyrównania za lata wypłaty zaniżonych świadczeń, a jedynie podwyżkę świadczeń bieżących.

Seniorom, którzy w przeszłości mieli na utrzymaniu co najmniej troje dzieci (i nie chodzi tu tylko o dzieci własne) – w ramach programu Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, przysługuje świadczenie w postaci dostępu do określonych towarów i usług na korzystniejszych warunkach, od ogólnie obowiązujących. Jedną z ulg, z której można skorzystać w ramach Karty Dużej Rodziny (bo o niej mowa) – są zniżki na paliwo (benzynę, diesel i LPG), które mogą okazać się przydatne zwłaszcza w związku z rozpoczynającym się okresem świąteczno-noworocznym, kiedy wiele osób pokonuje samochodem setki kilometrów, żeby odwiedzić swoich bliskich.

Osoby mieszkające lub pracujące w Niemczech, nawet jeżeli mieszkają na stałe w Polsce – jeżeli spełniają określone warunki – mogą pobierać w Niemczech zasiłek rodzinny na dzieci (tzw. Kindergeld). Świadczenie to, przysługuje niezależnie od dochodu i można je uzyskać (choć wówczas w niepełnej wysokości) również w przypadku pobierania w Polsce jego odpowiednika, tj. 800 plus.  Od 1 stycznia 2026 r. kwota Kindergeld zostanie podwyższona.

Wiek emerytalny będzie podwyższony - to nieuchronne, by emerytury w ogóle mogły być wypłacane, bo alternatywą jest bankructwo Funduszu Ubezpieczeń Społecznych i całego systemu emerytalnego. Problemów do rozwiązania jest zresztą znacznie więcej, a kolejne zmiany w systemie emerytalnym zamiast je rozwiązywać tylko ten system komplikują.

„Szacuje się, że w portfelu przeciętnej polskiej rodziny może zostać średnio 1 000 zł miesięcznie” – poinformowała Kancelaria Prezydenta, po podpisaniu przez Karola Nawrockiego, w dniu 8 sierpnia br., projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, który został następnie wniesiony przez Prezydenta do Sejmu. Świadczenie ma być skierowane do osób z co najmniej dwójką dzieci (również już dorosłych – jeżeli będą spełniać określone w ustawie warunki), które nie przekraczają poziomu dochodów 140 tys. zł rocznie na małżonka, czyli 280 tys. zł rocznie na rodzinę. Wprowadzenie nowego wsparcia budzi jednak powszechny sprzeciw samorządów, w opinii których – „nie przyniesie ono wzrostu dzietności, a uszczupli dochody publiczne”, doprowadzając do kryzysu finansowego w gminach.

Choć na waloryzację emerytur i rent trzeba poczekać do marca, styczeń 2026 przynosi kilka bardzo istotnych zmian dla osób pobierających świadczenia ZUS. Chodzi przede wszystkim o terminy wypłat przesunięte przez dni wolne, nowe limity dorabiania oraz różnice w kwotach na rękę, które część świadczeniobiorców zauważy już na początku roku. Sprawdzamy, co dokładnie dzieje się w ZUS w styczniu 2026 i na co trzeba uważać.

Rodzice dorosłych dzieci, które wyprowadziły się z domu, coraz częściej składają skargi na decyzje gmin odmawiających im zwolnienia z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO), uważa, że takie praktyki mijają się z celem ustawy o Karcie Dużej Rodziny i powinny zostać zmienione. O przedstawienie swojego stanowiska w sprawie poproszono MRPiPS.

1 stycznia 2026 r. wchodzi w życie ustawa, na podstawie której ZUS dokona przeliczenia wysokości emerytur ustalonych w czerwcu w latach 2009-2019 (tzw. emerytur czerwcowych) oraz rent rodzinnych po ubezpieczonych, którym ustalono emerytury w czerwcu w latach 2009-2019, z tego względu, że emerytury te zostały przyznane uprawnionym na poziomie niższym niż osobom, które wnioskowały o emeryturę w innych miesiącach roku. Ustawa ta uwzględnia korzystne dla emerytów i rencistów przepisy, na podstawie których otrzymają oni podwyżkę świadczeń bieżących, ale nie przewiduje rekompensaty za nawet 7 lat wypłaty zaniżonych świadczeń, ani nawet zapowiadanego przez MRPiPS – wyrównania za okres od 1 lipca 2025 r. do dnia, w którym zostanie ustalone świadczenie w nowej wysokości.

Wiele osób zastanawia się, czy 5 lat pracy wystarczy, aby otrzymać emeryturę. Odpowiedź brzmi: tak, prawo do świadczenia przysługuje po osiągnięciu wieku emerytalnego. Należy jednak pamiętać, że krótki okres składkowy bezpośrednio przekłada się na bardzo niską wysokość wypłat. O jakich kwotach mowa w takich przypadkach? Oto szczegóły.

Seniorzy, którzy ukończyli 75. rok życia, mogą liczyć na wyższe przelewy z ZUS. Zakład automatycznie dolicza do emerytury specjalny dodatek w wysokości 348,22 zł. Co istotne, pieniądze te są przyznawane z urzędu, więc nie trzeba wypełniać żadnych dodatkowych dokumentów. Oto szczegóły.

ZUS otwiera drogę do wcześniejszych świadczeń dla osób z roczników 1949-1969. Uprawnienie to przysługuje pracownikom, którzy wykonywali swoje obowiązki w szczególnych warunkach lub w zawodach o charakterze szkodliwym. Oto kluczowe informacje.

W dniu 7 listopada 2025 r., Prezydent Karol Nawrocki podpisał projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu obniżenia kosztów energii elektrycznej oraz finansowaniu systemów wsparcia energetyki ze środków z handlu uprawnieniami do emisji CO2, który następnie został złożony przez niego do Sejmu. Projekt ten – według informacji opublikowanej na stronie internetowej Kancelarii Prezydenta – zakłada trwałe obniżenie rachunków za prąd dla odbiorców indywidualnych o 33 procent, które ma spowodować, że „polskie rodziny na rachunkach za energię elektryczną w gospodarstwach domowych, będą mogły zaoszczędzić ponad 800 zł rocznie.”

Od lipca 2025 r. rozpoczęły się wypłaty tzw. renty wdowiej, która umożliwia owdowiałym seniorkom i seniorom pobieranie jednocześnie własnego świadczenia emerytalno-rentowego i renty rodzinnej (stanowiącej część emerytury lub renty po zmarłym mężu lub żonie). W zależności od wybranej konfiguracji – jest to 15% własnego świadczenia i 100% renty rodzinnej lub 15% renty rodzinnej i 100% własnego świadczenia. Niektóre owdowiałe Polki i Polacy, mogą jednak liczyć na dużo wyższe świadczenia – sięgające nawet 60% emerytury lub renty zmarłego współmałżonka lub współmałżonki.

Coraz więcej Polaków mówi wprost: państwowa emerytura może nie wystarczyć. I nie są to już luźne obawy, ale wnioski poparte danymi. Najnowsze analizy i prognozy pokazują, że przyszłe świadczenia mogą być wyraźnie niższe niż dziś. Problem dotyczy zwłaszcza osób, które są teraz w wieku 40–50 lat. To właśnie dla nich najbliższe lata mogą zdecydować o finansowym bezpieczeństwie na starość.

Otrzymanie emerytury zależy nie tylko od osiągnięcia wieku emerytalnego, ale także od spełnienia szeregu innych warunków. Decyzja o przejściu na emeryturę po 25 latach pracy może skutkować otrzymaniem dość niskiej emerytury z ZUS. Jakiej dokładnie? Oto szczegóły.

Samo zwolnienie z pracy na krótko przed osiągnięciem wieku emerytalnego nie jest wystarczające, aby otrzymać świadczenie przedemerytalne. Kluczowe jest, aby powód zwolnienia leżał po stronie pracodawcy. Jeżeli dokumenty nie potwierdzają, że pracodawca jest odpowiedzialny za zwolnienie, ZUS może odmówić wypłaty świadczenia. Oto szczegóły.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnia, że wniosek o ponowne przeliczenie emerytury może skutecznie złożyć emeryt, jeśli są ku temu podstawy. Jest to możliwe na przykład, gdy emeryt dysponuje nowymi dokumentami dotyczącymi dodatkowego stażu pracy czy dodatkowych zarobków uzyskanych przed lub po przyznaniu świadczenia emerytalnego. 

Jaką emeryturę wypłaci mi ZUS, jeżeli obecnie mam 60 lat i 40 lat stażu pracy? Warto zaznaczyć, że samo osiągnięcie wieku emerytalnego nie wystarczy, aby otrzymać minimalną emeryturę, która obecnie wynosi 1878,91 zł brutto. Bardzo ważne jest również posiadanie odpowiedniego stażu pracy. Oto szczegóły.

Osoby urodzone w latach 1949-1969 rokiem, które pracowały w trudnych warunkach lub wykonywały prace o specjalnym charakterze, mogą ubiegać się o wcześniejszą, specjalną emeryturę z ZUS. Oto szczegóły.

Rok 2026 przyniesie zmiany w emeryturach, które nie będą jednorazową decyzją, ale zbiorem konkretnych zasad wpływających na wysokość wypłat, dodatków i możliwość dorabiania. Zmienią się kwoty po waloryzacji, obowiązywać będą nowe limity przy łączeniu emerytury z pracą, a wypłata 13. i 14. emerytury ponownie będzie zależna od określonych warunków. Choć rząd nie zapowiada przebudowy systemu, dla części seniorów oraz osób przechodzących na emeryturę w 2026 r. różnice będą odczuwalne w domowym budżecie już od pierwszych miesięcy roku. Wyjaśniamy, co dokładnie się zmieni, kogo to dotyczy i na co trzeba zwrócić uwagę.

Rozpocząłeś pracę przed 1999 roku? Może warto sprawdzić archiwa, w szafach byłych zakładów, w zapomnianych pudełkach na strychu? Chodzi o świadectwa pracy, odcinki wypłat które zapomniane a złożone do ZUS mogą polepszyć Twoją sytuację finansową na emeryturze. Gdy ZUS nie znajdzie tych dokumentów - przyjmuje minimalne wynagrodzenie do obliczeń. Odnalezienie aktów to szansa, by przywrócić do rachunku rzeczywistą wartość Twojej pracy. Odszukaj je, złóż wniosek, a przeszłość może zacząć pracować na Twoją korzyść.

W ostatnim czasie Wojewódzki Sąd Administracyjny zajął się istotnym zagadnieniem - mianowicie tematem śmierci osoby z niepełnosprawnością i możliwością uzyskania świadczenia, kiedy postępowanie jeszcze się toczyło. Poniżej przedstawiamy opis sprawy, bo warto mieć świadomość tych regulacji i tego, jako podchodzą do tego zagadnienia sądy administracyjne.

Od 1 stycznia 2026 roku ZUS zacznie automatycznie przeliczać czerwcowe emerytury wypłacone w latach 2009-2019. Ta zmiana ma polepszyć sytuację finansową określonej grupy emerytów dzięki zastosowaniu korzystniejszych zasad waloryzacji ich świadczeń. Oto szczegóły.