Finanse publiczne, Umowy

Polskie finanse publiczne znalazły się w krytycznym punkcie. Wydajemy znacznie więcej, niż zarabiamy, a dług rośnie w zastraszającym tempie. Tegoroczny raport fundacji FOR i WEI, zatytułowany „Budżetowy S.O.S.”, to nie tylko alarmujący sygnał ostrzegawczy, ale i konkretna mapa drogowa, która ma uchronić nas przed gospodarczą katastrofą. Eksperci ostrzegają: jeśli nie zmienimy kursu, czekają nas lata stagnacji i drastyczne obniżenie poziomu życia. Proponują m.in. wprowadzenie jednolitego wieku emerytalnego dla kobiet i mężczyzn na poziomie 67 lat, ograniczenie 800+, likwidację 13. i 14. emerytur.

Dla oceny kwalifikowalności wydatków z dotacji celowej na zadania sportowe, w tym na licencje klubowe i składki członkowskie) jest ich bezpośredni związek z realizacją celu oraz poniesienie ich w okresie obowiązywania umowy o udzielenie dotacji. Tak wynika z wyjaśnień Regionalnej Izby Obrachunkowej w Opolu. Zdaniem RIO sam fakt, że okres obowiązywania licencji sportowej wykracza poza termin realizacji zadania publicznego, nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że dotacja została przeznaczona na cel niezwiązany z zadaniem.

Jeżeli skarbnik JST nie udzieli nikomu upoważnienia do kontrasygnowania czynności prawnych, to tylko on ma uprawnienia do tego, aby to robić. Sytuacja ta może być niekorzystna z punktu widzenia zapewnienia niezakłóconej działalności JST, a także jej poszczególnych jednostek organizacyjnych.

Masz 22, 25, może 28 lat. Skończyłaś kurs PMU, robisz zdjęcia na Instagramie, prowadzisz zajęcia fitness albo właśnie wystawiłaś pierwszy produkt na Allegro? Biznes rusza, klienci piszą, a Ty zastanawiasz się, czy w ogóle trzeba coś "prawnie" ogarniać, czy można iść na żywioł. Można, ale krótko. Poniżej lista rzeczy, które warto sprawdzić na starcie, żeby entuzjazm nie zderzył się z pierwszą karą, sporem albo zaległością.

Absurdalny i nieefektywny fiskalizm i trwonienie publicznych pieniędzy to najważniejsze symptomy końca epoki III Rzeczypospolitej – pisze prof. dr hab. Witold Modzelewski. Zdaniem Profesora czasy III RP dobiegają końca i czas pomyśleć o Czwartej Rzeczypospolitej rządzonej w interesie jej obywateli oraz dla dobra publicznego. Bo na obecną wersję ustroju po prostu nas już nie stać.

Od 1 lipca 2026 r. jednostki sektora finansów publicznych muszą udostępniać informacje o umowach w Centralnym Rejestrze Umów JSFP. Bez konta w systemie nie wypełnisz tego obowiązku. Czasu już nie ma, bo termin właśnie nadszedł – sprawdź szybko, jak założyć konto, kogo dotyczy obowiązek i jakie umowy musisz zgłaszać. MF przypomniało o tym ostatnio w komunikacie z 23.06.2026 r.

Czym jest korupcja i jakie jest ryzyko z tym związane dla księgowego jednostki sektora finansów publicznych? Na czym polega nepotyzm, kumoterstwo i konflikt interesów? Jakie kary grożą za korupcję i jaką księgowy może ponieść odpowiedzialność karną, cywilną i pracowniczą i za naruszenie dyscypliny finansów publicznych? Jak się zachować w sytuacji korupcyjnej i jakie są okoliczności łagodzące? Jakie mechanizmy psychologiczne sprzyjają korupcji? Wyjaśnia dr Marcin Piątek, były wieloletni pracownik administracji publicznej - kontroler finansów publicznych, mienia publicznego oraz zamówień publicznych.

Gmina Choroszcz potwierdziła najwyższe standardy zarządzania publicznymi pieniędzmi. Anna Radziszewska, skarbnik gminy, zajęła III miejsce w prestiżowym ogólnopolskim rankingu „Skarbnik Samorządu 2026” w kategorii gmin miejsko-wiejskich.

Ustawa z 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 426) znowelizowała brzmienie art. 39 stanowiącego delegację ustawową dla Ministra Finansów do wydania rozporządzania określającego szczegółową klasyfikację dochodów, wydatków, przychodów i rozchodów oraz środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o finansach publicznych, w tym paragrafy określające rodzaj wydatków zaliczanych do poszczególnych grup, o których mowa w art. 124 ust. 1, oraz wydatków zaliczanych do wydatków bieżących i majątkowych, o których mowa w art. 236 ust. 1–4 tej ustawy.

Planowanie budżetowe na 2027 rok odbędzie się na nowych zasadach, czyli na podstawie przepisów wykonawczych uchwalonych na mocy zmienionego upoważnienia ustawowego. Dla działów księgowych jednostek budżetowych będzie to prawdziwa rewolucja w ich codziennej pracy i już dziś szykują się do wdrożenia zmian, choć na razie znamy tylko postanowienia projektu rozporządzenia.

Kancelaria prezydenta poinformowała w środę, że prezydent Karol Nawrocki podpisał nowelizację ustawy o finansach publicznych, której celem jest dokończenie Reformy Systemu Budżetowego.

Zarządzanie umowami prawnymi w tradycyjnym obiegu dokumentów jest czasochłonne, kosztowne i obarczone ryzykiem błędów. Wdrożenie elektronicznego obiegu dokumentów w firmie pozwala przenieść ten proces do środowiska cyfrowego. Przebiega on wówczas bezpieczniej, szybciej i taniej. Wyjaśniamy, z czego to wynika.

Rada Ministrów przyjęła 3 lutego 2026 r. projekt ustawy o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw. Projekt ten zawiera przepisy mające na celu wdrożenie rozwiązań zmierzających do realizacji kamienia milowego A2aG w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).Wprowadza in. większą przejrzystość finansów państwa, w tym w zakresie planowania wydatków oraz skuteczniejsze i bardziej racjonalne gospodarowanie środkami publicznymi. Nowe rozwiązania realizują uzgodnienia zawarte z Komisją Europejską.

Mimo licznych uwag, zastrzeżeń i ostrych słów krytyki, Prezydent RP Karol Nawrocki podpisał ustawę budżetową. Jednocześnie zapowiedział skierowanie podpisanej ustawy do Trybunału Konstytucyjnego w ramach kontroli następczej. Co to oznacza dla finansów publicznych?

Granica 70 lat: dyskryminacja czy zabezpieczenie w umowach medycznych? W ostatnim czasie obywatel zgłosił zastrzeżenia wobec warunku umownego stosowanego przez prywatnego przedsiębiorcę medycznego, który przyznaje mu prawo do rozwiązania umowy z konsumentem bez zachowania okresu wypowiedzenia z powodu osiągnięcia przez konsumenta 70. roku życia. Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich zwróciło się do Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów z prośbą o rozważenie zbadania wzorców umownych tego podmiotu w zakresie stosowania takiego postanowienia umownego. Takie postanowienie może mieć charakter dyskryminujący i stawiać konsumentów-seniorów w mniej korzystnej sytuacji prawnej i faktycznej, co jest niezgodne z zasadami równego traktowania oraz dobrymi obyczajami rynku usług zdrowotnych.

Zadłużenie Polski w 2025 r. - trzeba społeczeństwu powiedzieć prawdę. Trzeba zmienić myślenie i zamiast ograniczać wydatki zastanowić się nad podwyżkami podatków. Nie dlatego, że ktoś lubi wysokie podatki, ale dlatego, że brak działań teraz, szczególnie tych niepopularnych – będzie nas kosztować znacznie więcej, niż podjęcie tych działań.

Premier Donald Tusk podtrzymuje obietnicę podniesienia kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł, ale jednocześnie studzi emocje – w 2025 roku zmian nie będzie. Wysoki deficyt budżetowy i ryzyko utraty funduszy unijnych zmuszają rząd do ostrożności. Czy Polacy doczekają się reformy przed końcem kadencji?

Tworzenie przyjaznych dokumentów prawnych jest coraz popularniejsze. Stosują je urzędy, wdrażają firmy telekomunikacyjne i ubezpieczeniowe, banki, czy też agenci rozliczeniowi. O tym jak zadbać o dostępność umów i regulaminów oraz o tym, że dla wielu firm takie działanie będzie obowiązkowe, rozmawiamy z dr Anną Partyką-Opielą, radczynią prawną specjalizującą się w obszarze compliance oraz ekspertką od tworzenia zrozumiałych dokumentów prawnych.

Polska i Węgry mają wyzwania związane z wiarygodnością ekonomiczną – tak wynika z tegorocznego Indeksu Wiarygodności Ekonomicznej. Dotyczy to w szczególności obszarów praworządności, finansów publicznych i stabilności pieniądza.

W wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowana została informacja o projekcie nowelizacji ustawy o finansach publicznych. Proponowane zmiany są związane z związek z wdrażaniem nowych przepisów unijnych, które weszły w życie z końcem kwietnia 2024 r.

Umowy pracowników będą rejestrowane w CRU, a co z prawem do prywatności, co z prawem do ochrony danych osobowych, co z prawem do godności pracowników? W opozycji do tego stoją przepisy dot. prawa dostępu do informacji publicznej w zakresie sektora finansów publicznych. Ważniejsze jest dobro ogółu czy jednostki?

Na jakim podmiocie ciąży obowiązek złożenia rocznego sprawozdania o udzielonych zamówieniach w przypadku likwidacji gminnej jednostki budżetowej?

Od 1 lipca 2024 r. jednostki  sektora finansów publicznych będą miały obowiązek korzystania z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Jakie działania powinny zostać podjęte przez te jednostki, aby wdrożenie przebiegło szybko i bezproblemowo? Czy KSeF będzie musiał być stosowany w każdej jednostce? Kto powinien wystąpić o nadanie uprawnień w KSeF w przypadku jednostek scentralizowanych o skomplikowanej strukturze? Na te i inne pytanie odpowiedzi udzielają eksperci w publikacji  "KSeF. Wdrożenie w sektorze finansów publicznych".

Polskie finanse publiczne są transparentne, obserwowane przez instytucje UE i niezależne instytucje ratingowe. Nie ma absolutnie mowy o ukrywaniu czegokolwiek – powiedziała minister finansów Magdalena Rzeczkowska.

Kara umowna jest nierzadko sposobem zabezpieczenia wykonania zobowiązań umownych. Stanowi ona formę ryczałtowego odszkodowania, stąd też zwana jest także odszkodowaniem umownym, karą konwencjonalną albo karą wadialną. Jako odszkodowanie zastrzeżone już przy kształtowaniu węzła obligacyjnego, ponad zasadniczą funkcję kompensacyjną pełni ona także funkcje stymulacyjną i represyjną. Umowny charakter kar umownych, a zatem zależny od woli umawiających się stron, nie pozwala jednak na zastrzeżenie jej zupełnie swobodnie. Jakie są więc podstawowe zasady zastrzegania kar umownych?