Tematy - Mobbing - INFOR.PL

Pracownik może odnieść szkodę niemajątkową, np. w wyniku wypadku przy pracy, choroby zawodowej czy mobbingu. Istotne jest, że aby zachowanie pracodawcy w tym zakresie mogło być rozważane jako źródło odpowiedzialności i zadośćuczynienia dla pracownika, za każdym razem musi pozostawać bezprawne. Powinno być zatem sprzeczne z przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego.

Mobbing, czyli taktyki zniesławienia, wyśmiewania, gróźb ustnych, czy zastraszania zwolnieniem z pracy to zjawisko dość powszechne w dzisiejszych miejscach zatrudnienia. Wielu z nas pracuje na umowę zlecenia w związku z czym na myśl nasuwa się problem, czy zleceniobiorcy przysługuje ochrona przed opisanym działaniem pracodawcy?.

W Irlandii regulacje dotyczące prześladowania oraz molestowania seksualnego zawierają ustawy o równości w miejscu pracy 1998-2008. Pracodawca nie może tolerować takich zachowań.

REKLAMA

Mobbing zyskał definicję celowego, długotrwałego, systematycznie powtarzającego się zachowania naruszającego godność osobistą, mającego na celu: poniżenie, ośmieszenie, zaniżenie samooceny nękanego, odizolowanie pracownika od jego współpracowników, lub jego wyeliminowanie. Sprawcą mobbingu jest zwykle przełożony bądź też inny pracownik.

W naszej poniższej publikacji przedstawimy podstawowe uregulowania prawne dotyczące zjawiska mobbingu w miejscu pracy, który w obecnych czasach jest coraz częściej publicznie dyskutowanym naruszeniem praw pracownika.

Mobbing pojawia się tam, gdzie zaistniał konflikt. Tam, gdzie pracownicy uwikłani w sieć podległości służbowej traktowani są instrumentalnie, gdzie brak jest podstawowych umiejętności zarządczych. Mobbing to patologia i w jego zwalczaniu nie wolno ustępować ani na krok. Dotyka on nie tylko jednostkę, lecz także całą organizację.

Pracownik, który jest nękany, zastraszany lub poniżany w pracy może wystąpić do sądu z oskarżeniem o mobbing. Czym jest mobbing i jak można się przed nim bronić?

REKLAMA

Dyskryminacja oznacza nierówne traktowanie w zakresie nawiązywania i rozwiązywania stosunku pracy, warunków zatrudnienia, awansowania oraz dostępu do szkoleń, np. ze względu na płeć, wiek, niepełnosprawność, narodowość, przynależność związkową czy orientację seksualną, a także ze względu na formę zatrudnienia. Natomiast mobbing (inaczej nękanie psychiczne lub terror psychiczny) to działania skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Zgodnie z prawem, to pracodawca odpowiada za równe traktowanie w zatrudnieniu oraz właściwe relacje pracownicze, niezależnie od tego, czy niewłaściwego zachowania dopuścił się członek zarządu, kierownik średniego szczebla, czy szeregowy pracownik oraz czy pracodawca w ogóle wiedział o takich praktykach. Przydatne może być przeprowadzanie okresowych audytów, które pozwolą oszacować ryzyko w tym zakresie i podjąć decyzje o dalszych krokach.

Pozew zbiorowy do sądu pracy jest możliwy, jednak nie we wszystkich rodzajach roszczeń. Pracodawca może odpowiadać przed sądem z tytułu czynu niedozwolonego.

Mobbing to zjawisko, polegające na długotrwałym i uporczywym nękaniu pracownika w jakikolwiek sposób. Bez względu na osobę sprawcy, odpowiedzialność za jego wystąpienie zawsze spoczywa na pracodawcy.

Podczas zwalniania pracowników pracodawca musi uwzględniać zakaz dyskryminacji. Dotyczy to zarówno zwykłego wypowiedzenia umowy, jak i rozwiązania jej na podstawie ustawy o zwolnieniach grupowych czy też zwolnienia dyscyplinarnego.

Mobbing to działania polegające na nękaniu lub zastraszaniu pracownika, mające na celu m.in. jego poniżenie lub ośmieszenie, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej.

Odpowiedzialność za naruszenia dóbr osobistych ponosi nie tylko pracownik – sprawca tych naruszeń, ale i pracodawca, który je tolerował. Pracodawca odpowiada wówczas za cudze czyny na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym (wyrok Sądu Najwyższego z 2 lutego 2011 r., II PK 189/10).

Jeśli jesteś ofiarą molestowania seksualnego możesz skorzystać z uprawnień na gruncie prawa cywilnego i prawa pracy. Przede wszystkim możesz żądać zaprzestania działań i usunięcia skutków naruszenia.

Jeśli jesteś ofiarą molestowania w miejscu pracy, przede wszystkim nie obwiniaj się. Zamiast tego zacznij działać, reaguj, zbieraj dowody i szukaj pomocy u pracodawcy, organizacji pozarządowych, w Inspekcji Pracy, a jeśli to nie pomoże - pomyśl o wystąpieniu na drogę sądową.

Molestowanie seksualne w miejscu pracy - w niektórych okolicznościach - może przyjąć takie formy, które podlegają bezpośrednio przepisom Kodeksu karnego.

Molestowanie to niepożądane zachowanie nie związane z płcią osoby, którego celem lub skutkiem jest naruszenie godności albo poniżenie lub upokorzenie pracownika.

Jeżeli stałeś się ofiarą mobbingu w pracy, możesz złożyć pozew o zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. W pozwie musimy określić nasze żądania, uzasadnić je oraz powołać dowody popierające nasze stanowisko.

Pracownik, który stał się ofiarą mobbingu w pracy, może dochodzić swoich roszczeń zarówno wynikających z kodeksu pracy, jak i kodeksu cywilnego. Nękanie pracownika jest bowiem nie tylko naruszeniem praw pracownika, ale również dóbr osobistych.

Zdaniem Sądu Najwyższego niekulturalne i aroganckie zachowanie pracodawcy nie zawsze może być potraktowane jako mobbing, zwłaszcza gdy pracodawca podobnie zachowuje się wobec innych pracowników.

Odpowiedzialnością za skutki mobbingu należy obciążyć przede wszystkim sprawcę - uważają Pracodawcy RP. Postulują wpisanie do kodeksu pracy regulacji, z której będzie wynikać solidarna odpowiedzialność sprawcy z pracodawcą.

Do podstawowych obowiązków pracodawcy należy stworzenie warunków pracy wolnych od mobbingu. Zaniechanie powyższego obowiązku skutkować będzie odpowiedzialnością zatrudniającego. Nie każde jednak zachowanie, nawet jeśli narusza dobra osobiste pracownika i w jego przekonaniu jest krzywdzące, wyczerpuje znamiona mobbingu.

Wprawdzie w Kodeksie karnym nie znajdziemy przestępstwa określanego jako molestowanie seksualne w miejscu pracy, jednak pewne zachowania pracodawcy czy współpracowników mogą wypełniać znamiona czynów zabronionych.

Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika.

Kodeks pracy przewiduje sytuacje, w których dopuszczalne jest zachowanie pracodawcy, spełniające przesłanki do uznania go za dyskryminujące. Może on zróżnicować kryteria przyjęcia kandydatów do pracy, jeśli wymaga tego rodzaj oferowanej pracy. Może też zwiększać szanse poprawy warunków pracy określonej grupie pracowników.

Jeśli pracownik ma kłopoty ze zdrowiem wywołane mobbingiem, wówczas może dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. A jeżeli rozwiązał z tego powodu umowę o pracę, przysługuje mu prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie. Będzie jednak musiał udowodnić przed sądem, że faktycznie był stosowany wobec niego mobbing.

W 2011 r. kwota minimalnego wynagrodzenia wzrośnie do kwoty 1386 zł (o 69 zł), a dla pracowników w pierwszym roku pracy do kwoty 1108,80 zł (o 55,20 zł). Z podniesieniem płacy minimalnej związana jest zmiana również innych limitów, świadczeń czy stawek.

Pracodawca powinien pamiętać, że pracownik, który stał się ofiarą mobbingu, może dochodzić roszczeń majątkowych nie tylko na podstawie art. 943 k.p.

Serwis Praca.pl spytał w ankiecie, czy preferencje seksualne szefa mają znaczenie dla ankietowanych. 80 proc. z nich twierdzi, że nie.