Podatek od spadków i darowizn, Podatki

Start działalności gospodarczej wielu przedsiębiorcom kojarzy się przede wszystkim z rejestracją firmy, pierwszą fakturą i pozyskaniem klientów. W praktyce jednak o spokojnym starcie biznesu bardzo często decydują nie same formalności rejestracyjne, lecz pierwsze decyzje podatkowe. To właśnie one wpływają później na wysokość podatku, składki zdrowotnej, zakres obowiązków wobec urzędu skarbowego i ZUS, sposób prowadzenia ewidencji oraz ryzyko kosztownych korekt. Największy błąd początkujących przedsiębiorców polega zwykle na odkładaniu spraw podatkowych „na później”, czyli do momentu, gdy pojawi się pierwszy przychód albo pierwsze pytanie z księgowości. Tymczasem wiele kluczowych kwestii trzeba ustalić jeszcze przed wystawieniem pierwszego dokumentu sprzedaży. Dotyczy to zwłaszcza formy opodatkowania, zasad rozliczania VAT, właściwej ewidencji księgowej, terminów podatkowych oraz organizacji dokumentów od pierwszego dnia działalności.

Jakie skale podatkowe, stawki i kwoty wolne od podatku obowiązują w 2026 roku? Od lipca 2023 r. nie zmieniły się przepisy w tym zakresie. Kto jest w której grupie podatkowej? Na czym polega zwolnienie dla najbliższej rodziny?

W rodzinie nie jest rzadkością, że np. rodzice darowują dzieciom (dziadkowie - wnukom itp.) pieniądze, mieszkania, samochody czy inne rzeczy materialne. Darowizny są także dokonywane przez dziadków, rodzeństwo i innych członków rodziny. Powstają tu wątpliwości, czy trzeba zapłacić podatek od takich darowizn i kto, w jakich przypadkach jest z tego podatku zwolniony. 

W 7 stycznia 2026 r. weszła w życie ustawa z 21 listopada 2025 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn, która przewiduje w szczególności ochronę spadkobierców przed utratą zwolnień podatkowych. Nowe przepisy przewidują możliwość przywrócenia terminu, który będzie miał zastosowanie do wszystkich tytułów nabycia majątku podlegającego podatkowi od spadków i darowizn. Ponadto przywrócenie terminu dotyczyć będzie poza zwolnieniem dla najbliższej rodziny, także zwolnienia nabycia przedsiębiorstw zmarłej osoby fizycznej, gdzie warunkiem zwolnienia jest również konieczność terminowego złożenia zgłoszenia. Dodatkowo nowe przepisy doprecyzują moment powstania obowiązku podatkowego przy nabyciu spadku i termin złożenia zeznania podatkowego.

Zakup towarów i usług, które są przekazywane pracownikom nieodpłatnie, nie uprawnia do odliczenia VAT, gdy nie ma on związku z działalnością firmy, tylko potrzebami osobistymi pracownika. Dobra informacja jest taka, że podatnik nie musi naliczać VAT od tego świadczenia.

Wielu pracowników boi się momentu, w którym wpada do drugiego progu podatkowego. W sieci od lat powtarza się przekonanie, że wtedy państwo zabiera nawet 44 proc. pensji. Przez ten mit część osób obawia się podwyżki, premii albo dodatkowej pracy. Tymczasem drugi próg podatkowy działa zupełnie inaczej, niż myśli część Polaków.

Kwota wolna od podatku na poziomie 60 tys. zł raczej nie zostanie wprowadzona w 2027 roku – potwierdzają to wypowiedzi przedstawicieli rządu. Minister finansów Andrzej Domański zapewnia, że zmiana ma zostać zrealizowana jeszcze w tej kadencji, ale na razie podatnicy nadal będą rozliczać PIT według obowiązujących zasad. Oznacza to, że kwota wolna szybko nie ulegnie zmianie.

Nowelizacja miała raz na zawsze rozwiać podatkowe wątpliwości. Tymczasem po zmianach w podatku od nieruchomości wielu właścicieli posesji i przedsiębiorców wciąż nie wie, czy za zwykły blaszak trzeba płacić daninę. Garaże z blachy, ogrodowe schowki i prowizoryczne magazyny znalazły się pod lupą gmin, które wysyłają pytania o fundamenty, sposób użytkowania i związek z działalnością gospodarczą. Reforma, która miała uporządkować system po wyroku Trybunału Konstytucyjnego, otworzyła nowy front interpretacyjnych sporów.

Założenie spółki za granicą może być elementem legalnej strategii podatkowej, ekspansji międzynarodowej albo uporządkowania struktury biznesowej. Nie jest jednak automatycznym „wyłączeniem” polskiego opodatkowania. Wielu przedsiębiorców wychodzi z błędnego założenia, że skoro firma została zarejestrowana w Wielkiej Brytanii, USA, Dubaju, Estonii, na Cyprze czy w innym państwie, to polski urząd skarbowy traci zainteresowanie ich dochodami. W praktyce jest dokładnie odwrotnie: im bardziej zagraniczna struktura wygląda na formalną, sztuczną albo zarządzaną z Polski, tym większe ryzyko, że fiskus zbada jej rzeczywiste funkcjonowanie.

Prawie 60 proc. ankietowanych woli nadal otrzymywać PIT z danymi o zarobkach za poprzedni rok od pracodawcy – wynika z ankiety przeprowadzonej przez pracownię badawczą SW Research na zlecenie PITax.

Żyją razem, dzielą wydatki i planują przyszłość, ale dla urzędów formalnie są dla siebie obcymi ludźmi. W praktyce oznacza to, że zwykłe przelewy między partnerami mogą nagle stać się problemem podatkowym. Tam, gdzie oni widzą codzienność, fiskus potrafi dostrzec darowiznę. A to już oznacza konkretne konsekwencje finansowe.

Rozliczenie z fiskusem to obowiązek, którego nie da się uniknąć. Jedni składają zeznanie podatkowe od razu, inni odkładają to na ostatnią chwilę. Podatkowy zegar zaraz przestanie bić. Warto jeszcze dokładnie sprawdzić, jakie ulgi przysługują podatnikowi. Niektóre z nich mogą realnie obniżyć podatek do zapłaty. Jedną z mniej znanych preferencji jest ulga rehabilitacyjna związana z używaniem samochodu przez osoby z niepełnosprawnością lub ich opiekunów. Pozwala ona odliczyć od dochodu nawet 2280 zł rocznie, a w przypadku dwóch uprawnionych osób – łącznie 4560 zł. To nie oznacza zwrotu całej tej kwoty, ale może wyraźnie zmniejszyć należny podatek.

Transakcje dotyczące nieruchomości bardzo często mają miejsce pomiędzy członkami rodziny. W bardzo dużej ilości przypadków rodzice przekazują na rzecz dzieci mieszkanie bądź nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Choć nie jest wykluczona sprzedaż nieruchomości pomiędzy takimi osobami, to takie rozwiązanie nie jest często wybierane. Gros przypadków to czynności nieodpłatne. Wśród dostępnych możliwości osoby bliskie mogą rozporządzić nieruchomością tak za życia, jak i na wypadek śmierci.

Jakiś czas temu pisaliśmy o propozycji Polski 2050 dotyczącej m. in. zwiększenia II progu podatkowego do 200 000 zł. Jak się jednak okazało, to nie do końca jest pomysł tego ugrupowania. Skontaktował się z nami bowiem poseł na Sejm RP Rafał Komarewicz (klub parlamentarny Centrum), który wyjaśnił, że to on stoi za znacznie szerszym pakietem reform, pod nazwą "Pakiet dla Klasy Średniej", w którym zwiększenie progu podatkowego to tylko jeden z elementów większej całości. Stało się to okazją do przeprowadzenia wywiadu, który odpowiada, co to jest Pakiet dla Klasy Średniej.

Ministerstwo Finansów opublikowało 20 kwietnia 2026 r. ważne przypomnienie: wielu przedsiębiorców już od początku 2026 roku musi prowadzić księgi i ewidencje podatkowe wyłącznie elektronicznie. Wygenerowane z nich JPK będą musieli przesłać do skarbówki w rozliczeniu za 2026. Kogo dokładnie dotyczy ten obowiązek? I kiedy zacznie obowiązywać wszystkich? Co z terminami? Mamy odpowiedzi.

Podatnik odziedziczył kawalerkę, skorzystał z ulgi mieszkaniowej, a teraz musi ją sprzedać i kupić większe lokum? Przepisy są tu bezlitosne: środki ze sprzedaży muszą trafić w całości na zakup nowej nieruchomości: przeznaczenie choćby ich części na spłatę kredytu pozbawia prawa do ulgi.

Nawet pilna rehabilitacja i komplet dokumentacji medycznej nie gwarantują prawa do ulgi podatkowej w PIT. W interpretacji skarbówka jasno wskazała: bez imiennego dowodu zapłaty wydatki przepadają – choćby były niezbędne dla powrotu do zdrowia.

Koniec z wizytami w urzędzie i czekaniem przy okienku. Administracja skarbowa wyraźnie przyspiesza cyfrową transformację. Coraz więcej spraw podatkowych można dziś załatwić zdalnie, a dostęp do nich mieści się w kieszeni. Mobilny e-Urząd Skarbowy, który jeszcze niedawno był narzędziem wyłącznie dla osób prywatnych, teraz jest otwarty także na organizacje.

Dwoje dzieci, studia, szkoła średnia i wspólne rozliczenie roczne PIT – a pomimo tego ulga prorodzinna przepada w całości. Najnowsza interpretacja Dyrektora KIS pokazuje, że wystarczy przekroczenie jednego limitu dochodowego, żeby skarbówka potraktowała rodzinę tak, jakby wychowywała tylko jedno dziecko.

Ukrywanie dochodów, praca „na czarno” czy podejrzane rozliczenia – takie przypadki można zgłaszać do fiskusa. Administracja skarbowa jasno określa zasady: liczy się konkret, a anonimowość jest możliwa. Sprawdziliśmy oficjalne wytyczne i procedury!

Nowe regulacje na rynku paliw już obowiązują. Rząd wprowadził maksymalne ceny oraz obniżył VAT, aby ograniczyć wzrost kosztów dla kierowców i firm. Minister energii wyjaśnia, jak działa mechanizm, dlaczego został wprowadzony i kiedy możliwe są kolejne decyzje – w tym ewentualne ograniczenia sprzedaży paliw.

Choć darowizny między najbliższymi krewnymi często korzystają z pełnego zwolnienia z podatku, fiskus nie pozostawia miejsca na dowolność w ich dokumentowaniu. Nowa interpretacja podatkowa pokazuje, że nawet spełnienie podstawowych warunków, takich jak zgłoszenie darowizny w terminie i jej otrzymanie od członka rodziny, nie wystarczy, jeśli środki przekazano w gotówce.

W 2026 roku obowiązuje wyższy limit opłaty targowej. Maksymalna dzienna stawka wynosi 1176,67 zł, czyli o 4,5 proc. więcej niż w 2025 r. Choć to jedynie górna granica, zmiana ma znaczenie dla osób prowadzących sprzedaż na targowiskach.

Jedna decyzja, jeden „techniczny” szczegół i setki tysięcy złotych mogą przepaść. Historia przedsiębiorcy, który zapłacił ogromny podatek mimo przedawnienia, pokazuje, jak fiskus wykorzystuje przepisy – i jak wiele zależy od jednego słowa. Stawką są nie tylko pieniądze, ale też odsetki liczone w dziesiątkach tysięcy złotych.

Omyłkowe przelanie pieniędzy na konto bliskiej osoby i natychmiastowe ich odebranie — wydaje się błahostką. Tymczasem takie zdarzenie mogłoby, przynajmniej teoretycznie, zainteresować organy podatkowe. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 18 marca 2026 r. rozwiał te wątpliwości: błędny przelew cofnięty w ciągu kilku minut nie jest darowizną i nie oznacza żadnych obowiązków podatkowych.