Punkty 5, 6, 7 i 8 w orzeczeniu o niepełnosprawności – co oznaczają i jak je zdobyć w 2025 r.

• Dlaczego punkty 5-8 są tak ważne?
• Co oznaczają punkty 5, 6, 7 i 8 w orzeczeniu o niepełnosprawności?
• Jak zdobyć brakujący punkt w orzeczeniu?
• Najczęstsze błędy przy wniosku o orzeczenie
• Zmiany w 2025 roku
• Podstawy prawne

Dlaczego punkty 5-8 są tak ważne?

Każde orzeczenie zawiera część "Wskazania do ulg i uprawnień". To właśnie w tej rubryce komisja orzekająca zaznacza, do jakich form wsparcia dana osoba ma prawo. W praktyce urzędy i instytucje najczęściej analizują właśnie punkty 5, 6, 7 i 8, ponieważ odnoszą się one do codziennej samodzielności, potrzeby sprzętu i opieki.

Ich znaczenie w praktyce:

• decydują o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego lub dodatku pielęgnacyjnego,
• otwierają drogę do renty socjalnej,
• umożliwiają refundację i dofinansowanie sprzętu medycznego,
• gwarantują pierwszeństwo w rehabilitacji i leczeniu,
• uprawniają do ulg podatkowych oraz korzystania z programów gminnych i PFRON.

Co oznaczają punkty 5, 6, 7 i 8 w orzeczeniu o niepełnosprawności?

Punkt	Treść orzeczenia	Uprawnienia w praktyce
5	Potrzeba zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub techniczne (np. proteza, wózek, aparat słuchowy, inhalator, glukometr, pieluchomajtki)	Refundacja sprzętu z NFZ, dofinansowania z PFRON, udział w programach likwidacji barier architektonicznych, prawo do turnusów rehabilitacyjnych
6	Potrzeba korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji (np. usługi opiekuńcze, terapeutyczne, asystenckie)	Dostęp do usług asystenta osobistego, programów gminnych, terapii i rehabilitacji finansowanych ze środków publicznych
7	Konieczność stałej lub długotrwałej opieki z powodu ograniczonej samodzielności	Świadczenie pielęgnacyjne dla opiekuna, dodatek pielęgnacyjny, renta socjalna, pierwszeństwo w DPS i placówkach rehabilitacyjnych
8	Konieczność stałego współudziału opiekuna dziecka do 16. roku życia w leczeniu, rehabilitacji i edukacji	Świadczenie pielęgnacyjne na dziecko, indywidualne nauczanie, terapia, wczesne wspomaganie rozwoju; punkt nie obowiązuje po 16. roku życia

Jak zdobyć brakujący punkt w orzeczeniu?

Brak jednego z punktów 5, 6, 7 lub 8 w orzeczeniu może zamknąć drogę do najważniejszych świadczeń i usług opiekuńczych. Dla wielu rodzin oznacza to nie tylko utratę pieniędzy, ale także problem z zapewnieniem codziennej opieki czy rehabilitacji. Dlatego warto wiedzieć, jak działać krok po kroku, aby uzupełnić orzeczenie o brakujący zapis. Kluczowe są terminy, kompletna dokumentacja i dobrze przygotowane wystąpienie przed komisją. Oto co możesz zrobić:

Złóż odwołanie w ciągu 14 dni
Na decyzję powiatowego zespołu możesz złożyć odwołanie do wojewódzkiego zespołu ds. orzekania. Termin wynosi dokładnie 14 dni od doręczenia decyzji.

Przygotuj mocną dokumentację medyczną

• aktualne opinie lekarzy specjalistów (neurologa, psychiatry, ortopedy, pediatry),
• zaświadczenia od terapeutów i rehabilitantów,
• opinie psychologa lub pedagoga (dla dzieci),
• notatki pracowników socjalnych o zakresie opieki.

Opisz codzienne funkcjonowanie
Komisja musi zobaczyć realne trudności: problemy z poruszaniem się, jedzeniem, higieną, komunikacją. Nie bagatelizuj objawów.

Weź udział w posiedzeniu komisji
Zabierz ze sobą opiekuna, który potwierdzi Twoje słowa. Przygotuj się na pytania komisji.

Skorzystaj z pomocy organizacji pozarządowych
W wielu miastach fundacje pomagają w odwołaniach bezpłatnie, a nawet reprezentują w postępowaniu.

Najczęstsze błędy przy wniosku o orzeczenie

Choć procedura uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności wydaje się prosta, w praktyce wiele osób traci szansę na pełne wsparcie z powodu drobnych pomyłek. Brak odpowiednich dokumentów, nieprecyzyjne opisy codziennych trudności czy zatajanie problemów ze wstydu mogą sprawić, że komisja nie zaznaczy istotnych punktów w rubryce "Wskazania do ulg i uprawnień". Warto więc wiedzieć, czego unikać, aby nie zamknąć sobie drogi do świadczeń i ulg.

• składanie nieaktualnej dokumentacji sprzed kilku lat,
• brak szczegółowego opisu trudności w codziennym życiu,
• niedołączenie opinii terapeuty, który na co dzień prowadzi rehabilitację,
• zatajenie wstydliwych problemów (np. nietrzymania moczu), które w praktyce mogą przesądzać o przyznaniu punktu.

Zmiany w 2025 roku

Rok 2025 przyniósł kilka ważnych nowości w systemie orzekania o niepełnosprawności i wsparcia dla rodzin. Część rozwiązań ma ułatwić dostęp do świadczeń, inne mają zwiększyć elastyczność w codziennym życiu osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów.

• Nowy skład komisji orzekających – w każdej komisji pojawia się dodatkowy lekarz, co ma zwiększyć trafność oceny medycznej. W razie potrzeby może być obecny pracownik socjalny, a w przypadku dzieci także ekspert ds. edukacji. Dzięki temu decyzje mają być bardziej obiektywne i całościowe.
• Świadczenie wspierające – wprowadzono je obok świadczenia pielęgnacyjnego. Jego wysokość zależy od faktycznej potrzeby wsparcia i opiera się m.in. na zapisach w punktach 6 i 7 orzeczenia. To dodatkowe źródło finansowej pomocy, które w wielu przypadkach sięga kilku tysięcy złotych.
• Możliwość pracy opiekunów – opiekunowie nie są już całkowicie wykluczeni z rynku pracy. Mogą łączyć pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego z pracą zarobkową w ograniczonym wymiarze, co daje im większą niezależność finansową.
• Asystenci opiekunów – w części gmin uruchomiono usługę asystentów opiekunów w ramach programów wsparcia lokalnego. To realne odciążenie dla rodzin, które mogą liczyć na pomoc w codziennych obowiązkach związanych z opieką.

Te zmiany pokazują, że system orzeczniczy i pomoc społeczna są stopniowo dostosowywane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami i ich bliskich.

Jeden brakujący zapis w orzeczeniu może oznaczać stratę kilku tysięcy złotych rocznie. Warto znać znaczenie punktów 5-8 i działać szybko, jeśli komisja ich nie uwzględni.

Podstawy prawne

• Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. 1997 nr 123 poz. 776, z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2003 nr 228 poz. 2255, z późn. zm.)
• Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz.U. 2023 poz. 1429)