Czy będzie 800+ dla seniora? Kiedy projekt wejdzie w życie?

• Na czym polega pomysł "800 plus dla seniora"?
• Na jakim etapie jest projekt?
• Czy wprowadzenie "800 plus dla seniora" jest w ogóle możliwe?
• Co przyniesie przyszłość?

W Polsce od kilku lat trwa gorąca debata o tzw. sprawiedliwości międzypokoleniowej. Pokolenie dzisiejszych seniorów, które wychowywało dzieci w czasach bez dodatków socjalnych, czuje się pominięte. To właśnie ta grupa najczęściej podnosi argument, że skoro rodzice obecnie otrzymują 300+ czy 800+ na dzieci, to osoby starsze również powinny mieć prawo do rekompensaty. 5 lipca 2023 roku petycję do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej, złożył Adam Nycz. Dokument stał się punktem wyjścia do dyskusji politycznej i medialnej, a temat budzi ogromne emocje społeczne.

Na czym polega pomysł "800 plus dla seniora"?

Wspomniana propozycja zakłada wprowadzenie dodatku dla rodziców-seniorów, którzy w przeszłości wychowali dzieci, a dziś te dzieci odprowadzają podatki w kraju. Autorzy petycji przekonują, że skoro współczesne rodziny korzystają z programów takich jak 300+ czy 800+, to pokolenie starsze również powinno otrzymać wsparcie. Tym bardziej, że to właśnie ono wychowało dzisiejszych podatników.

Najważniejsze punkty propozycji to:

• 800 zł miesięcznie na każde wychowane dziecko – pod warunkiem, że dziecko osiąga dochody i rozlicza się w Polsce.
• Proporcjonalne świadczenie – jeśli senior wychował jedno dziecko, dodatek wynosiłby 400 zł miesięcznie.
• Podział w małżeństwie – w przypadku jednego dziecka każde z małżonków otrzymywałoby po 400 zł.
• Skala kosztów – według szacunków zwolenników, realizacja programu obciążyłaby budżet kwotą nawet 43 mld zł rocznie.
• Zakres – nie tylko emeryci, ale ogólnie rodzice, którzy wychowali dzieci w czasach bez wsparcia typu 500+/800+.

Zwolennicy przekonują, że to sprawiedliwe i potrzebne rozwiązanie, które symbolicznie doceni starsze pokolenie. Krytycy odpowiadają, że program jest trudny do zweryfikowania, bardzo kosztowny i może wymagać dodatkowych podatków albo cięć w innych wydatkach socjalnych.

Na jakim etapie jest projekt?

Na razie nie mamy do czynienia z ustawą, a jedynie z petycją obywatelską. Petycja nie jest projektem ustawy i nie została formalnie skierowana do prac legislacyjnych. Trafiła do Komisji ds. Petycji, co nie oznacza rozpoczęcia procesu legislacyjnego.

Najważniejsze fakty:

• Nie ma gotowej ustawy. Potrzebne byłyby dopiero szczegółowe prace nad przepisami i pełne wyliczenia finansowe.
• Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej na razie nie traktuje projektu priorytetowo, skupiając się na innych reformach.
• Ekonomiści alarmują, że koszt 43 mld zł rocznie mógłby doprowadzić do podwyższenia podatków albo ograniczenia innych programów socjalnych.
• Wątpliwości prawne. Trudne będzie ustalenie, czy świadczenie należy się od momentu pełnoletności dzieci, czy od ich pierwszej pracy, jak weryfikować dane i komu dokładnie przysługuje dodatek.

Co istotne, w ostatnich miesiącach rząd przyjął zmiany w programie 800 plus dla dzieci (m.in. ograniczenie wypłat dla cudzoziemców, którzy nie pracują w Polsce), co wskazuje raczej na ograniczenie nowych programów finansowych, niż na tworzenie nowych.

Czy wprowadzenie "800 plus dla seniora" jest w ogóle możliwe?

Choć idea cieszy się dużym poparciem społecznym, jej realizacja w praktyce budzi poważne wątpliwości. Przede wszystkim koszt programu: szacowany na ponad 40 mld zł rocznie stanowiłby ogromne obciążenie dla finansów publicznych. Zwłaszcza że budżet już teraz finansuje kosztowne projekty takie jak „800+”, trzynaste i czternaste emerytury czy świadczenie wspierające dla osób z niepełnosprawnościami.

Eksperci wskazują, że bez znaczących podwyżek podatków albo rezygnacji z części obecnych wydatków socjalnych, wdrożenie programu byłoby niezwykle trudne. Do tego dochodzą problemy prawne i administracyjne. Konieczność weryfikacji milionów seniorów i ich dzieci, a także ustalenie, za jaki okres i w jakich sytuacjach dodatek powinien przysługiwać. W efekcie, choć sama idea rekompensaty dla starszego pokolenia jest politycznie nośna, to jej realizacja w obecnym kształcie wydaje się mało prawdopodobna.

Co przyniesie przyszłość?

"800 plus dla seniora" to projekt, który poruszył wyobraźnię wielu osób starszych, ale wciąż pozostaje w sferze marzeń i politycznych dyskusji. Dla jednych jest symbolem sprawiedliwości międzypokoleniowej, dla innych, finansową utopią. Wszystko wskazuje na to, że bez silnej decyzji politycznej i zapewnienia środków w budżecie państwa pomysł pozostanie jedynie postulatem społecznym. Niewykluczone jednak, że temat powróci w kampanii wyborczej, bo obietnica dodatkowych pieniędzy dla seniorów zawsze była i będzie silnym magnesem w walce o głosy.