Komu przyznawany jest zasiłek pielęgnacyjny? Wyjaśnienia na 2026 rok

• Czym jest zasiłek pielęgnacyjny?
• Ile wyniesie zasiłek pielęgnacyjny w 2026 roku?
• Komu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny?
• Jak i gdzie złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny?
• Dlaczego kwota nie rośnie?
• Inne formy pomocy dla osób niesamodzielnych
• Podsumowanie
• Podstawa prawna

Czym jest zasiłek pielęgnacyjny?

Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie rodzinne, którego celem jest częściowe pokrycie kosztów opieki nad osobą niezdolną do samodzielnego funkcjonowania. Przysługuje tym, którzy ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają stałej pomocy drugiej osoby.

Świadczenie to wypłacają gminne ośrodki pomocy społecznej (MOPS lub GOPS), a środki pochodzą z budżetu państwa. Co istotne, zasiłek pielęgnacyjny nie jest uzależniony od wysokości dochodów, można go otrzymać niezależnie od sytuacji finansowej czy zawodowej.

Według danych resortu rodziny, z tego świadczenia korzysta corocznie około miliona osób. W największym stopniu, seniorzy powyżej 75. roku życia, którzy nie muszą przedstawiać orzeczenia o niepełnosprawności.

Ile wyniesie zasiłek pielęgnacyjny w 2026 roku?

Wysokość świadczenia pozostaje bez zmian i wyniesie 215,84 zł miesięcznie. Stawka ta obowiązuje niezmiennie od 1 listopada 2019 roku, kiedy podniesiono ją z 153 zł. Od tamtej pory nie przeprowadzono żadnej waloryzacji.

Eksperci wskazują, że przy inflacji i rosnących kosztach opieki realna wartość tego świadczenia spadła już o około jedną trzecią. Mimo to, dla wielu starszych osób jest to jedyne stałe wsparcie otrzymywane z systemu pomocy społecznej.

Komu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny?

Prawo do zasiłku przysługuje czterem grupom osób:

1. Seniorom po ukończeniu 75 lat – w tym przypadku nie trzeba przedstawiać orzeczenia o niepełnosprawności.
2. Dzieciom z orzeczeniem o niepełnosprawności – do 16. roku życia.
3. Osobom dorosłym ze znacznym stopniem niepełnosprawności.
4. Osobom z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, jeśli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21 lat.

Nie można jednak pobierać dwóch podobnych świadczeń jednocześnie. Zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobom, które otrzymują dodatek pielęgnacyjny z ZUS lub KRUS. Nie jest też wypłacany mieszkańcom domów pomocy społecznej utrzymywanych z budżetu państwa ani osobom, które otrzymują analogiczne świadczenia z zagranicy (np. w ramach koordynacji unijnej).

Jak i gdzie złożyć wniosek o zasiłek pielęgnacyjny?

Wniosek można złożyć w:

• Miejskim lub Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej,
• przez internet – za pomocą portalu Emp@tia lub profilu zaufanego (ePUAP),
• przez pełnomocnika (np. członka rodziny).

Do wniosku należy dołączyć:

• dowód osobisty lub inny dokument potwierdzający tożsamość,
• orzeczenie o niepełnosprawności (jeśli jest wymagane),
• w przypadku dziecka – odpis aktu urodzenia,
• numer konta bankowego (jeśli wypłata ma być przelewana).

Decyzja wydawana jest zwykle w ciągu 30 dni, a świadczenie wypłacane jest co miesiąc, przelewem lub w kasie ośrodka.

Dlaczego kwota nie rośnie?

Ministerstwo Rodziny co trzy lata weryfikuje wysokość świadczeń rodzinnych. Nie oznacza to jednak automatycznej waloryzacji. W praktyce decyzja o ewentualnej podwyżce zależy od sytuacji budżetu państwa.

Podniesienie zasiłku o 100 zł kosztowałoby budżet ponad miliard złotych rocznie, dlatego, jak argumentuje resort, utrzymanie dotychczasowej stawki jest kompromisem między potrzebami społecznymi a finansowymi możliwościami państwa.

Kolejna weryfikacja kwoty zaplanowana jest na 2027 rok. Do tego czasu wysokość świadczenia pozostanie bez zmian.

Rzecznik Praw Obywatelskich już w 2023 roku zwrócił uwagę, że brak waloryzacji powoduje faktyczne zubożenie osób niesamodzielnych:

Kwoty świadczeń rodzinnych nie odpowiadają obecnym kosztom utrzymania i opieki nad osobami starszymi i chorymi” – napisał RPO w piśmie do ministerstwa.

Inne formy pomocy dla osób niesamodzielnych

Zasiłek pielęgnacyjny to tylko jedno ze świadczeń, z których mogą korzystać osoby z niepełnosprawnością i ich opiekunowie. W 2026 roku nadal obowiązywać będzie również:

• Dodatek pielęgnacyjny z ZUS/KRUS – 348,30 zł miesięcznie (dla emerytów i rencistów wymagających opieki).
• Świadczenie pielęgnacyjne – 3287 zł miesięcznie (dla opiekunów, którzy rezygnują z pracy).
• Świadczenie wspierające – nowe, zróżnicowane finansowo wsparcie dla dorosłych osób z niepełnosprawnością, zależne od tzw. poziomu potrzeby wsparcia.

Podsumowanie

W 2026 roku zasiłek pielęgnacyjny nadal będzie wynosił 215,84 zł miesięcznie. Choć jego wysokość nie zmieniła się od ponad pięciu lat, świadczenie to ma ogromne znaczenie dla niemal miliona osób, seniorów, dzieci i dorosłych z niepełnosprawnościami. To jedno z nielicznych świadczeń przyznawanych bez względu na dochód, które pełni symboliczną, ale ważną funkcję w systemie pomocy społecznej.

Podstawa prawna

• Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. 2003 nr 228 poz. 2255, z późn. zm.)
• Obwieszczenie Ministra Rodziny z dnia 6 listopada 2024 r. w sprawie wysokości świadczeń rodzinnych (M.P. 2024 poz. 967)