Te zabawki mogą uszkodzić słuch Twojego dziecka. Alarmujący raport UOKiK przed Świętami Bożego Narodzenia - tego nie kupuj dziecku pod choinkę!

• Świąteczne zakupy a bezpieczeństwo zabawek
• Jakie zabawki sprawdzono i gdzie?
• Wyniki kontroli: co czwarta zabawka z wadami
• Za głośne zabawki – zabójca słuchu u dzieci
• Małe elementy i ostre krawędzie – klasyczne zagrożenia
• Brak instrukcji, brak ostrzeżeń – konsument działa w ciemno
• Co grozi nieuczciwym sprzedawcom?
• Jak rozpoznać bezpieczną zabawkę? Poradnik dla rodziców na świąteczne zakupy prezentów dla dzieci
• Co zrobić, gdy kupisz wadliwą zabawkę?
• Chiny dominują rynek – czy to problem?
• Bezpieczeństwo dziecka przed ceną

Świąteczne zakupy a bezpieczeństwo zabawek

Grudzień to czas gorączkowych poszukiwań idealnych prezentów dla dzieci. Rodzice przeczesują sklepy stacjonarne i internetowe, kierując się często ceną, wyglądem lub popularnością produktu. Bezpieczeństwo? To kryterium niestety często schodzi na dalszy plan – zakładamy, że skoro zabawka jest w sprzedaży, musi być bezpieczna.

Najnowszy raport Inspekcji Handlowej pokazuje, że to błędne założenie. Kontrola przeprowadzona w pierwszej połowie 2025 roku ujawniła, że ponad jedna czwarta (25%) sprawdzonych zabawek dźwiękowych nie spełniała wymagań bezpieczeństwa lub miała poważne braki w oznakowaniu. Część z nich stanowiła realne zagrożenie dla zdrowia najmłodszych.

Jakie zabawki sprawdzono i gdzie?

Inspektorzy z ośmiu wojewódzkich inspektoratów Inspekcji Handlowej – w Bydgoszczy, Kielcach, Krakowie, Łodzi, Olsztynie, Opolu, Rzeszowie i Wrocławiu – przeprowadzili kontrolę od kwietnia do lipca 2025 roku. Pod lupę wzięto 50 modeli zabawek dźwiękowych trzech kategorii:

1. zabawki stołowo-podłogowe – jak samochody na baterie wydające dźwięki,
2. zabawki perkusyjne – bębenki, cymbałki, ksylofony,
3. zabawki bliskouszne – telefony, walkie-talkie i inne urządzenia przykładane do ucha.

Kontrolerzy odwiedzili hurtownie, sklepy detaliczne oraz markety wielkopowierzchniowe. Sprawdzano zarówno dokumentację i oznakowanie produktów, jak i ich właściwości fizyczne w akredytowanych laboratoriach. Skąd pochodziły zabawki? Odpowiedź nikogo nie zaskoczy – 49 z 50 skontrolowanych modeli wyprodukowano w Chinach. Tylko jeden model pochodził z Polski.

Wyniki kontroli: co czwarta zabawka z wadami

Łączny bilans kontroli jest niepokojący. Na 50 zbadanych modeli zabawek aż 13 miało nieprawidłowości – to 26% wszystkich sprawdzonych produktów. Struktura wykrytych problemów według raportu to:

• 7 modeli – nieprawidłowości zarówno konstrukcyjne, jak i w oznakowaniu,
• 3 modele – wyłącznie wady konstrukcyjne stwarzające zagrożenie dla zdrowia,
• 3 modele – wyłącznie błędy w oznakowaniu i dokumentacji.

To oznacza, że kupując losową zabawkę dźwiękową, masz statystycznie ponad 25-procentową szansę trafić na produkt wadliwy. Przy zakupach świątecznych, gdy kupujemy często kilka zabawek, ryzyko rośnie.

Za głośne zabawki – zabójca słuchu u dzieci

Najbardziej alarmujące są wyniki badań laboratoryjnych dotyczące poziomu hałasu. Eksperci sprawdzali, czy zabawki nie przekraczają dopuszczalnych norm głośności określonych w normie PN-EN 71-1. Wyniki są szokujące:

1. 5 modeli zabawek przekroczyło szczytowy poziom ciśnienia akustycznego (LpCpeak) powyżej dopuszczalnego limitu 110 decybeli. Dla porównania – 110 dB to głośność koncertu rockowego lub młota pneumatycznego. Rekordzistą okazały się cymbałki oznaczone jako AC7641Z, które osiągnęły poziom aż 121,3 decybela – to głośność porównywalna z silnikiem odrzutowym z bliskiej odległości!
2. 3 kolejne modele przekroczyły poziom ciśnienia akustycznego LpA powyżej 90 dB – granicy, powyżej której przy dłuższej ekspozycji może dojść do uszkodzenia słuchu.

Dlaczego to tak niebezpieczne? Słuch dziecka jest znacznie bardziej wrażliwy niż słuch osoby dorosłej. Krótkotrwałe narażenie na dźwięk powyżej 110 dB może spowodować ból ucha, a przy powtarzającej się ekspozycji – trwałe uszkodzenie słuchu. Dzieci często przykładają zabawki bezpośrednio do ucha lub uderzają w instrumenty z całej siły, nie zdając sobie sprawy z zagrożenia.

Małe elementy i ostre krawędzie – klasyczne zagrożenia

Oprócz problemów z głośnością, laboratorium wykryło inne nieprawidłowości konstrukcyjne:

1. 1 model zawierał zbyt małe elementy, które mogą odpaść podczas zabawy. Stanowią one ryzyko zadławienia – szczególnie niebezpieczne dla dzieci poniżej 3 lat, które wszystko wkładają do buzi.
2. 1 model podczas próby na rozciąganie ujawnił powstawanie ostrych krawędzi, które mogą spowodować skaleczenie dziecka.

Te „klasyczne" zagrożenia wciąż występują w zabawkach dostępnych na polskim rynku, mimo wieloletnich kontroli i ostrzeżeń.

Brak instrukcji, brak ostrzeżeń – konsument działa w ciemno

Równie poważne są nieprawidłowości w oznakowaniu, które wykryto w 10 modelach zabawek. Co konkretnie było nie tak?

1. Brakujące lub błędne ostrzeżenia (6 przypadków) – zabawki nie informowały o ograniczeniach wiekowych, zagrożeniach lub sposobie bezpiecznego użytkowania. W niektórych przypadkach ostrzeżenia były wręcz bezzasadne, wprowadzając konsumentów w błąd.
2. Nieprawidłowa instrukcja (2 przypadki) – instrukcja była sporządzona w języku obcym, bez polskiej wersji. Rodzic nie mógł więc dowiedzieć się, jak bezpiecznie używać zabawki.
3. Brak danych producenta lub importera (2 przypadki) – uniemożliwia to zarówno kontrolę przez organy, jak i dochodzenie praw przez konsumenta w przypadku reklamacji lub wypadku.
4. Brak oznakowania CE (1 przypadek) – znak CE to deklaracja producenta, że wyrób spełnia unijne wymagania bezpieczeństwa. Jego brak oznacza, że nie ma żadnego dowodu na bezpieczeństwo produktu.
5. Nieprawidłowa deklaracja zgodności (1 przypadek) – dokument potwierdzający zgodność z normami był sporządzony błędnie.

Co grozi nieuczciwym sprzedawcom?

UOKiK zapowiada konsekwencje. W przypadku 7 modeli zabawek z nieprawidłowościami konstrukcyjnymi Inspekcja Handlowa skierowała już 5 wniosków o wszczęcie postępowania administracyjnego do Prezesa UOKiK. Pozostałe wnioski zostaną przekazane po zakończeniu działań kontrolnych. Kary finansowe mogą być dotkliwe:

• za wprowadzenie do obrotu zabawki niezgodnej z wymaganiami bezpieczeństwa – do 100 000 zł,
• za brak oznakowania CE – do 20 000 zł,
• za każdą niezgodność formalną (np. brak danych producenta) – do 10 000 zł.

Dodatkowo niebezpieczne zabawki są zgłaszane do unijnego systemu Safety Gate (dawniej RAPEX), co skutkuje wycofaniem produktu z całego europejskiego rynku.

W 3 przypadkach, gdzie stwierdzono wyłącznie niezgodności formalne, przedsiębiorcy dobrowolnie przeprowadzili działania naprawcze.

Jak rozpoznać bezpieczną zabawkę? Poradnik dla rodziców na świąteczne zakupy prezentów dla dzieci

Przed świątecznymi zakupami warto zapamiętać kilka zasad, które pomogą uniknąć wadliwych produktów:

1. Szukaj znaku CE – powinien być umieszczony w sposób widoczny, czytelny i trwały na zabawce, opakowaniu lub przytwierdzonej etykiecie. To podstawowy (choć nie jedyny) wskaźnik bezpieczeństwa.
2. Czytaj etykiety i ostrzeżenia – zwracaj uwagę na ograniczenia wiekowe i informacje o potencjalnych zagrożeniach. Jeśli zabawka jest przeznaczona dla dzieci powyżej 3 lat, nie dawaj jej młodszemu dziecku.
3. Sprawdź dane producenta lub importera – na opakowaniu powinny znajdować się pełne dane kontaktowe podmiotu odpowiedzialnego. Ich brak to sygnał ostrzegawczy.
4. Żądaj instrukcji w języku polskim – jeśli instrukcja jest tylko po angielsku czy chińsku, producent nie dopełnił obowiązków. Taka zabawka formalnie nie powinna być w sprzedaży.
5. Przetestuj głośność – jeśli to możliwe, włącz zabawkę dźwiękową w sklepie. Jeśli wydaje Ci się bardzo głośna, prawdopodobnie przekracza normy.
6. Sprawdź stabilność elementów – lekko pociągnij za wystające części, guziki, oczy pluszaków. Jeśli łatwo się odrywają, zabawka może być niebezpieczna dla małego dziecka.

Co zrobić, gdy kupisz wadliwą zabawkę?

Jeśli zauważysz nieprawidłowości w zakupionym produkcie:

1. Poinformuj sprzedawcę – masz prawo do reklamacji i zwrotu pieniędzy za wadliwy towar.
2. Zgłoś problem producentowi lub importerowi – ich dane powinny być na opakowaniu.
3. Zawiadom Inspekcję Handlową – skontaktuj się z wojewódzkim inspektoratem właściwym dla Twojego miejsca zamieszkania. Twoje zgłoszenie może uchronić inne dzieci.
4. Sprawdź stronę UOKiK – regularnie publikowane są tam ostrzeżenia o niebezpiecznych produktach wraz z instrukcjami postępowania.

Chiny dominują rynek – czy to problem?

Fakt, że 98% skontrolowanych zabawek pochodziło z Chin, nie oznacza automatycznie, że chińskie produkty są gorsze. Chiny są po prostu największym światowym producentem zabawek. Problemem jest raczej presja cenowa i pośpiech w produkcji, które mogą prowadzić do obniżania standardów. Kluczową rolę odgrywają importerzy i dystrybutorzy działający w Polsce i UE. To oni są odpowiedzialni za weryfikację, czy sprowadzane produkty spełniają europejskie normy bezpieczeństwa. Jak pokazuje kontrola, nie wszyscy traktują ten obowiązek poważnie.

Bezpieczeństwo dziecka przed ceną

Wyniki kontroli UOKiK powinny dać rodzicom do myślenia przed świątecznymi zakupami. Co czwarta zabawka dźwiękowa na polskim rynku może mieć wady – od błędów formalnych po realne zagrożenia dla zdrowia dziecka. Szczególnie niepokojące są zabawki przekraczające normy głośności. Cymbałki wydające dźwięk 121 decybeli to nie niewinny prezent, ale potencjalne zagrożenie dla słuchu malucha.

Przed zakupem warto poświęcić chwilę na sprawdzenie oznakowania, instrukcji i danych producenta. Te kilka minut może uchronić dziecko przed urazem na całe życie, a rodzica – przed wyrzutami sumienia. Lista skontrolowanych produktów z wykazem tych wadliwych jest dostępna na stronie UOKiK. Warto ją sprawdzić przed wizytą w sklepie z zabawkami.