ZUS, urlop, PIT i ryzyko. Umowa o pracę czy B2B? Porównanie na przykładach z 2025 roku

• Ile zostaje "na rękę"? Porównanie netto
• Składki ZUS – kto płaci więcej?
• Koszty zatrudnienia z perspektywy pracodawcy
• Urlopy, chorobowe i inne uprawnienia
• Ryzyka i odpowiedzialność prawna
• Co się bardziej opłaca? Kiedy wybrać którą formę?
• Najważniejsze różnice – skrócone porównanie

Choć temat różnic między umową o pracę a działalnością gospodarczą nie jest nowy, to w 2025 roku zyskuje nowe znaczenie. Rosnące składki ZUS, zmiany w zasadach naliczania podatku dochodowego oraz presja na cięcie kosztów po stronie firm sprawiają, że zarówno pracodawcy, jak i pracownicy coraz częściej rozważają alternatywne modele współpracy.

Dla wielu osób korzyścią są wyższe dochody i większa elastyczność. Dla innych jest to bezpieczeństwo socjalne, płatne urlopy i ochrona prawna. Jednak, co naprawdę się opłaca w praktyce? Jakie są realne różnice w kosztach, obowiązkach i ryzykach?

Ile zostaje "na rękę"? Porównanie netto

Najczęściej zadawane pytanie brzmi: ile dostanę "na rękę"? Załóżmy, że całkowity koszt dla pracodawcy to 10 000 zł. W 2025 roku różnice między formami zatrudnienia przedstawiają się następująco:

• Umowa o pracę: ok. 7 150 zł netto
• B2B z podatkiem liniowym i pełnym ZUS: ok. 8 200 zł netto
• B2B na ryczałcie z preferencjami: nawet do 9 400 zł netto

Różnica może sięgać nawet 30%. Warto jednak pamiętać, że wyższe wynagrodzenie nie oznacza automatycznie lepszych warunków.

Składki ZUS – kto płaci więcej?

W przypadku umowy o pracę składki społeczne i zdrowotne finansuje częściowo pracodawca, a częściowo pracownik. Łącznie to około 34% wynagrodzenia brutto. W B2B przedsiębiorca opłaca je samodzielnie.

W 2025 roku wygląda to tak:

• pełny ZUS dla JDG: ok. 1 600–1 900 zł/miesięcznie, zależnie od formy opodatkowania
• preferencyjny ZUS: ok. 442 zł/mies. (dla nowych firm w ciągu 24 miesięcy)
• składka zdrowotna:
• • 4,9% przy podatku liniowym
  • 9% przy skali podatkowej
  • ryczałt – zależny od przychodu, w trzech progach

W modelu B2B trzeba więc uwzględnić koszty i obowiązki związane z comiesięcznym opłacaniem składek i prowadzeniem dokumentacji.

Koszty zatrudnienia z perspektywy pracodawcy

Z punktu widzenia firmy zatrudnienie na etat wiąże się z dodatkowymi kosztami:

• składki ZUS po stronie pracodawcy (ok. 20%)
• wpłaty do PPK (od 1,5% do 4%)
• obowiązki administracyjne: ewidencja czasu pracy, urlopy, ZFŚS, badania wstępne, BHP

Przy umowie B2B firma płaci wyłącznie fakturę brutto i nie ponosi żadnych dodatkowych kosztów pracowniczych. Odpadają również obowiązki kadrowe, co stanowi dużą oszczędność czasu i środków, zwłaszcza w przypadku mikrofirm i startupów.

Urlopy, chorobowe i inne uprawnienia

W tym miejscu przewaga etatu jest wyraźna. Pracownik na umowie o pracę:

• ma gwarantowane 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego
• może korzystać z L4 i zasiłków chorobowych
• ma prawo do urlopu macierzyńskiego, ojcowskiego, wychowawczego
• jest objęty ochroną przed zwolnieniem w określonych przypadkach

Dla porównania – osoba na B2B:

• nie ma żadnych urlopów ustawowych
• L4 i zasiłek chorobowy tylko po dobrowolnym opłaceniu składki chorobowej
• brak ochrony pracowniczej
• wszystkie uprawnienia muszą być zapisane w umowie – jeśli ich nie ma, nie obowiązują

Ryzyka i odpowiedzialność prawna

W przypadku etatu wszystko reguluje Kodeks pracy. Pracownik ma jasno określone prawa, a pracodawca musi respektować szereg obowiązków. W razie sporu – to pracownik jest zwykle stroną chronioną.

B2B opiera się na relacji biznesowej. To znaczy, że:

• wszystkie zasady współpracy reguluje umowa cywilnoprawna lub handlowa
• w przypadku sporu decyduje jej treść – nie obowiązują przepisy Kodeksu pracy
• ZUS może zakwestionować taką umowę, jeśli nosi znamiona stosunku pracy (miejsce, czas pracy, podległość służbowa)

Dlatego tak ważne jest odpowiednie skonstruowanie umowy i zachowanie niezależności w rzeczywistej współpracy.

Co się bardziej opłaca? Kiedy wybrać którą formę?

Umowa o pracę będzie lepsza, jeśli:

• zależy Ci na stabilności i bezpieczeństwie socjalnym
• potrzebujesz urlopów i świadczeń chorobowych
• nie chcesz martwić się o samodzielne rozliczenia i księgowość
• nie masz możliwości pracy na własny rachunek

B2B warto rozważyć, gdy:

• możesz samodzielnie prowadzić działalność i rozliczać podatki
• zależy Ci na wyższym wynagrodzeniu netto
• masz kilku klientów lub pracujesz projektowo
• nie korzystasz ze świadczeń typu L4, urlop macierzyński, opieka nad dzieckiem

Najważniejsze różnice – skrócone porównanie

Wybór między etatem a B2B powinien być świadomy i oparty na realnych potrzebach. Wysokie wynagrodzenie na B2B może kusić, ale warto pamiętać o ryzykach, samodzielności i braku ochrony pracowniczej. Z kolei etat to gwarancja bezpieczeństwa, ale przy niższej pensji netto i większym obciążeniu po stronie firmy.

Dla jednych ważne jest bezpieczeństwo i urlop, dla innych wolność i wyższe dochody. W 2025 roku granica między tymi formami jeszcze bardziej się rozmywa. Dlatego warto znać wszystkie plusy i minusy, zanim podejmie się decyzję.