REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Obowiązek sporządzania i aktualizacji ogólnej oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu

  • Artykuł partnerski
ES
Obowiązek sporządzania i aktualizacji ogólnej oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu
ShutterStock

REKLAMA

REKLAMA

Każde biuro rachunkowe powinno znać i rozumieć ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, które może wystąpić w związku z charakterem oraz zakresem prowadzonej przez siebie działalności. Temu celowi służy tzw. ogólna ocena ryzyka. Co ważne dokument ten należy nie tylko sporządzić ale też aktualizować dostosowując go do zmieniających się okoliczności, nie rzadziej niż co dwa lata.

Z ogólnej oceny ryzyka powinno wynikać jakie są czynniki ryzyka w danym biurze oraz jaka jest ich ocena pod kątem prawdopodobieństwa wystąpienia zjawiska prania pieniędzy bądź finansowania terroryzmu. Dokonując ogólnej oceny ryzyka biuro rachunkowe powinno uwzględnić czynniki ryzyka dotyczące:

REKLAMA

  • klientów, 
  • państw lub obszarów geograficznych, 
  • produktów, usług, transakcji lub
  • kanałów ich dostaw. 

Biuro rachunkowe ma obowiązek przygotować ogólną ocenę ryzyka w sposób zindywidualizowany. Ogólna ocena ryzyka musi być bezwzględnie dostosowana do charakteru i zakresu działalności prowadzonej przez dane biuro. 

Ważne

Generalny Inspektor przestrzega, iż stosowanie wzorów ogólnych ocen ryzyka (przykładowo dostępnych w źródłach otwartych) bez dokładnego dostosowania ich do konkretnego i indywidualnego charakteru i zakresu działalności naraża instytucję obowiązaną na zarzut niedopełnienia obowiązku ustawowego. 

Warto podkreślić, iż w przypadku biur rachunkowych prowadzących działalność nawet w zbliżonym zakresie możliwe jest zidentyfikowanie całkowicie odmiennych ryzyk związanych z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu. 

Obowiązek aktualizacji ogólnej oceny ryzyka

Biuro rachunkowe wypełnia obowiązek sporządzenia ogólnej oceny ryzyka sporządzając odpowiedni dokument w formie papierowej lub elektronicznie. 

Forma elektroniczna jest tu równoważna z papierową co jest istotnym ułatwieniem szczególnie w zakresie wykonania drugiego obowiązku, a mianowicie obowiązku aktualizacji tego dokumentu. 

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Takiej aktualizacji należy dokonywać nie rzadziej niż co dwa lata, ale należy to zrobić zawsze w przypadku:

  • zmian czynników ryzyka dotyczących klientów, państw lub obszarów geograficznych, produktów, usług, transakcji lub kanałów ich dostaw albo
  • publikacji krajowej oceny ryzyka (obecnie obowiązuje krajowa ocena ryzyka opublikowana 6 grudnia 2023 r.), 
  • publikacji sprawozdania Komisji Europejskiej określającego, analizującego i oceniającego to ryzyko na szczeblu Unii (Komisja uaktualnia to sprawozdanie co dwa lata lub, w stosownych przypadkach, częściej) Obecnie obowiązuje „SPRAWOZDANIE KOMISJI DLA PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY” z 27 października 2022 r. w sprawie oceny ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu, które ma wpływ na rynek wewnętrzny i dotyczy działalności transgranicznej. Biorąc pod uwagę to, że Komisja przygotowuje takie sprawozdania co dwa lata, kolejnego sprawozdania możemy się spodziewać już w październiku 2024 r.

Zmiana czynników ryzyka podstawą aktualizacji oceny ryzyka

Zmiana czynników ryzyka występujących w biurze rachunkowym zawsze stanowi sygnał do zmiany ogólnej oceny ryzyka. Biuro rachunkowe ma bowiem obowiązek na bieżąco wyciągać wnioski z prowadzonej działalności (praktyki, wiedzy i doświadczenia) oraz aktualizować ten dokument. Ilustruje to następujący przykład.

Przykład

Biuro rachunkowe w ramach prowadzonej działalności nawiązuje relacje podczas bezpośredniego spotkania z klientem. W związku z rozwojem zdalnych form komunikacji oraz rozpowszechnieniem się tzw. „biur wirtualnych” biuro zaczęło nawiązywać również relacje zdalnie z klientami posiadającymi biura wirtualne. Biuro powinno uwzględnić te nowe relacje w ogólnej ocenie ryzyka.  

Publikacja Krajowej Oceny Ryzyka a aktualizacja oceny ryzyka

Kolejnym czynnikiem, który zobowiązuje biuro do dokonania aktualizacji oceny ryzyka jest publikacja dokumentu „Krajowej oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu”. Celem aktualizacji jest uwzględnienie czynników ryzyka wskazanych w krajowej ocenie w dokumentach oceny ryzyka przyjętych w jednostkach obowiązanych.

6 grudnia 2023 r. MF opublikowało tzw. Krajową ocenę ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. Konsekwencją publikacji Krajowej oceny ryzyka jest obowiązek aktualizacji oceny ryzyka w poszczególnych jednostkach obowiązanych. 

Z krajowej oceny ryzyka z grudnia 2023 r. wynika że w sektorze działalności obejmującej biura rachunkowe (w sektorze rynku pozafinansowego) ryzyko jest na poziomie wskazanym w tabeli. 

ObszarPranie pieniędzyFinansowanie terroryzmu

Podatność

uśredniona

 

Zagrożenie

uśrednione

 

Oszacowany

poziom

ryzyka

 

Podatność

uśredniona

 

Zagrożenie

uśrednione

 

Oszacowany

poziom

ryzyka

 

Obszar –

działalność

gospodarcza

(ogólnie)

 

2,54,02,862,02,0

1,80

 

Zgodnie z kryteriami przyjętymi w krajowej ocenie  ryzyka oznacza to, że:

  • Poziom ryzyka wykorzystania sektora działalności gospodarczej do finansowania terroryzmu w Polsce znajduje się na poziomie średnim.
  • Poziom ryzyka wykorzystania sektora działalności gospodarczej do prania pieniędzy w Polsce znajduje się na poziomie wysokim.

Krajowa ocena ryzyka nie zawiera zaleceń tzw. „mitygujących zidentyfikowane ryzyko” wobec biur rachunkowych. Zalecenia te zostały natomiast sformułowane wobec instytucji obowiązanych zajmujących się świadczeniem szeroko pojętych usług prawnych. Można przyjąć, że podobnymi kryteriami powinny się posługiwać biura rachunkowe. Oznacza to, że w swojej ocenie ryzyka (aby zmniejszyć ryzyko prania pieniędzy) biura rachunkowe powinny uwzględnić takie czynniki jak:

  • źródła pochodzenia wartości majątkowych klienta (biura rachunkowe powinny na bieżąco monitorować stosunki gospodarcze i w uzasadnionych sytuacjach występować do klienta o przekazanie informacji i dokumentów dotyczących źródła pochodzenia wartości majątkowych),
  • stosunki gospodarcze powiązane z jurysdykcjami charakteryzującymi się wyższym ryzykiem prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. 
  • zasadność nawiązywania przez klientów stosunków gospodarczych z kontrahentami z państw trzecich,
  • cel i zamierzony charakter stosunków gospodarczych nawiązywanych przez klientów,  
  • pozyskanie odpowiednich, aktualnych informacji o kliencie, a w trakcie stosunków gospodarczych również o transakcjach przeprowadzanych na rzecz klienta oraz przez klienta.
  • identyfikowanie granic pomiędzy racjonalną optymalizacją kosztów przez klientów, a stanowiącym przestępstwo wyłudzeniem podatku, jak również późniejszymi działaniami stanowiącymi pranie pieniędzy uzyskanych poprzez wyłudzenia podatkowe (jedynie w tym przypadku w krajowej ocenie zostały wspomniane  podmioty zajmujące się obsługą księgową, zatem szczególnie to zalecenie należy uznać za istotne w procesie przeciwdziałania praniu pieniędzy).

Ponadto z krajowej oceny ryzyka wynika, że biura powinny przykładać szczególną wagę do czynników geograficznych mogących wskazywać na wyższe ryzyko prania pieniędzy czy też finansowania terroryzmu, takich jak niestabilna sytuacja polityczna czy konflikt zbrojny, czego najdobitniejszym przykładem w ostatnich latach jest wojna prowadzona przez Rosję przeciwko Ukrainie. Z uwagi na wysokie ryzyko transferowania środków pochodzących z nielegalnego handlu, przemytu ludzi, handlu bronią, czy też działań zmierzających do omijania sankcji gospodarczych, szczególnie istotne jest analizowanie przez biuro nie tylko danych dotyczących samych stron transakcji, ale również beneficjentów rzeczywistych, czy też faktycznych celów przeprowadzania danych transakcji.

Biura powinny zwracać szczególną uwagę na podstawę przeprowadzenia danej transakcji, w szczególności w celu potwierdzenia, że transakcje są zgodne z wiedzą instytucji obowiązanej o kliencie. 

Ważne

Obowiązek analizowania danych pod kątem wystąpienia ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu dotyczy również biur rachunkowych, które z zasady nie przeprowadzają danej transakcji, a świadczą usługi na rzecz klienta, w ramach których obsługują daną transakcję pod kątem księgowym.

Ocena ryzyka przesyłana tylko na żądanie GIIF

Biura rachunkowe mają obowiązek sporządzania i aktualizacji oceny ryzyka, ale nie mają obowiązku przesyłania tego dokumentu niejako „automatycznie”. Nie oznacza to, że można zaniechać wykonania tych obowiązków. Biuro jako instytucja obowiązana ma bowiem obowiązek przekazania oceny na żądanie Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (dalej GIIF). GIIF może – oprócz oceny ryzyka - zażądać również przekazania innych informacji, do których gromadzenia jest obowiązane biuro rachunkowe. Za niewykonanie tego obowiązku grozi kara administracyjna.

Skutki braku oceny ryzyka lub jej nieprawidłowości

Brak oceny ryzyka oraz „niedostosowanie jej do wymogów ustawy o AML” są wskazywane przez GIIF jako jeden z błędów formalnych ujawnianych w trakcie kontroli (zob. roczne sprawozdanie z kontroli przeprowadzanych przez GIIF za 2022 r.). Jest to zatem z pewnością element, który jest oceniany przez GIIF w trakcie przeprowadzanej kontroli. Za naruszenie obowiązku sporządzania oceny ryzyka oraz jej aktualizacji, o którym mowa w art. 27 ust. 3 grożą kary administracyjne do wysokości 1 000 000 euro. Oczywiście jest to górna granica kary administracyjnej, która jest miarkowana do wysokości adekwatnej do stwierdzonych naruszeń. Przykładowo, prowadzący działalność w zakresie wymiany walut został ukarany karą administracyjną 10 000 zł za cztery naruszenia obowiązków z ustawy o AML(zob. komunikat z 8 marca 2024 r. na stronie www.mf.gov.pl). Jednym z naruszeń było: 

Niesporządzenie w postaci elektronicznej lub papierowej oceny ryzyka związanego z praniem pieniędzy oraz finansowaniem terroryzmu odnoszącego się do działalności instytucji obowiązanej z uwzględnieniem czynników ryzyka, o których mowa w art. 27 ust. 1 i 3 ustawy. 

Jak widać kary za to uchybienie są realnie nakładane na jednostki obowiązane. Nie można więc oczekiwać, że w przypadku kontroli jednostka uniknie odpowiedzialności za brak dokumentu oceny ryzyka. 

Źródło:

Komunikat nr 36 w sprawie oceny ryzyka instytucji obowiązanej – opubl. na www.mf.gov.pl 

Krajowa Ocena Ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu z 6 grudnia 2023 r. – opubl. na www.mf.gov.pl 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Artykuł partnerski

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Biura rachunkowe
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Comarch Apfino zautomatyzował procesy AML oszczędzając czas biurom rachunkowym

Biura rachunkowe muszą sprostać ważnym obowiązkom związanym z regulacjami ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (tzw. AML). Na infor.pl można znaleźć poświęconą temu sekcję edukacyjną z testem, który pomoże sprawdzić wiedzę. Partnerem akcji jest Apfino.pl proponująca rozwiązanie AML dla biur rachunkowych.

Prowadzisz lub pracujesz w biurze rachunkowym? Sprawdź, ile wiesz o AML

Pracujesz w biurze rachunkowym? Sprawdź swoją wiedzę na temat regulacji AML, czyli przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Przed czym ubezpieczenie OC chroni biuro rachunkowe? Czy księgowi ubezpieczają się na zbyt niskie sumy?

Biura rachunkowe i firmy księgowe najczęściej wybierają ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) zawodowej z sumami gwarancyjnymi na poziomie od 50 do 100 tys. zł – podaje Leadenhall Insurance. W ramach polisy ubezpieczyciel przejmuje od księgowych finansową odpowiedzialność za nieprawidłowości i uchybienia, które popełniają podczas obsługi swoich klientów. Do najbardziej kosztownych pomyłek należą błędy w deklaracjach podatku VAT - poszkodowani klienci mogą obciążyć księgowych odsetkami naliczonymi przez Urząd Skarbowy.

Zapobieganie praniu pieniędzy. Oto niezbędne procedury AML dla biur rachunkowych

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu polega m.in. na stosowaniu tzw. środków bezpieczeństwa finansowego oraz przestrzeganiu wymaganych w tym zakresie procedur. Pierwszym ze stosowanych środków bezpieczeństwa jest identyfikacja klienta i weryfikacja jego tożsamości. Dokonanie tych czynności należy udokumentować.

REKLAMA

Jak rozwinąć swoje biuro rachunkowe? 9 pomysłów, które sprawią, że w Twoim biurze pojawi się więcej Klientów

Otworzyłeś biuro rachunkowe lub kancelarię podatkową i masz mało klientów? Jesteś nowy w swojej miejscowości, nikt Cię nie zna, konkurencja od lat działa prężnie, a Ty chciałbyś w końcu zacząć zarabiać? Sprawdź, co możesz zrobić by rozruszać swoją działalność. Przygotowaliśmy niezbędnik z podpowiedziami dla właścicieli biur rachunkowych i kancelarii podatkowych, w którym znajdziesz pomysły na to, co zrobić, by zyskać nowych klientów.

Obowiązek sporządzania i aktualizacji ogólnej oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu

Każde biuro rachunkowe powinno znać i rozumieć ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, które może wystąpić w związku z charakterem oraz zakresem prowadzonej przez siebie działalności. Temu celowi służy tzw. ogólna ocena ryzyka. Co ważne dokument ten należy nie tylko sporządzić ale też aktualizować dostosowując go do zmieniających się okoliczności, nie rzadziej niż co dwa lata.

Nawet milion złotych kary. Tych zasad muszą przestrzegać biura rachunkowe

Podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych lub prowadzący księgi podatkowe znajdują się na liście jednostek obowiązanych do stosowania przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (tzw. ustawa o AML). Wiąże się to z szeregiem obowiązków, z których nie każde biuro zdaje sobie sprawę

Uproszczone procedury. Kiedy biuro rachunkowe może je stosować?

Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy  przewiduje łagodniejsze reguły identyfikacji i weryfikacji klientów w ściśle określonych przypadkach. Są to okoliczności, w których ryzyko wystąpienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu jest znacząco ograniczone, jeżeli nie całkowicie wyeliminowane. "Uproszczenie" nie zwalnia biura z obowiązków nałożonych przepisami ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

REKLAMA

Kontakt z państwem trzecim, skomplikowane transakcje? To powinno zaalarmować biuro rachunkowe

Biuro rachunkowe ma obowiązek stosować wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego, jeżeli zajdą okoliczności świadczące o wyższym ryzyku prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. To biuro ocenia czy takie okoliczności zaszły. Ponadto biuro stosuje wzmożone środki bezpieczeństwa zawsze w przypadkach stosunków gospodarczych lub transakcji związanych z państwem trzecim wysokiego ryzyka, a także gdy klient lub beneficjent rzeczywisty jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne albo członkiem rodziny takiej osoby, czy jej bliskim współpracownikiem.

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Tych obowiązków księgowość nie może zaniechać

W ramach stosowania środków bezpieczeństwa finansowego wymaganych przepisami o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu biura rachunkowe mają obowiązek identyfikacji oraz weryfikacji danych klientów, osób upoważnionych do reprezentowania klientów oraz tzw. beneficjentów rzeczywistych. Wobec każdej grupy są stosowane odmienne wymogi identyfikacji i weryfikacji.

REKLAMA