REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ocena ryzyka prania brudnych pieniędzy oraz finansowania terroryzmu w biurze rachunkowym

Robert Gniezdzia
Radca prawny
Chmielniak Adwokaci Spółka Partnerska Adwokatów i Radców Prawnych
Kancelaria prawna specjalizująca się w sprawach karnych gospodarczych i karnych skarbowych
Instytucje obowiązane zobligowane są do przeprowadzenia oceny ryzyka, a jej wykonanie powinno zostać udokumentowane. /Fot. Shutterstock
Instytucje obowiązane zobligowane są do przeprowadzenia oceny ryzyka, a jej wykonanie powinno zostać udokumentowane. /Fot. Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Przepisy dotyczące przeciwdziałania prania pieniędzy skonstruowane są w oparciu o zasadę ryzyka. Oznacza to, że przedsiębiorca sam powinien przeanalizować i ocenić, jakie konkretnie działania powinien podjąć, aby minimalizować ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. Działania te powinny być proporcjonalne do charakteru i wielkości przedsiębiorstwa.

Przedsiębiorcy, którzy usługowo prowadzą księgi rachunkowe na rzecz innych podmiotów muszą stosować przepisy ustawy z 1 kwietnia 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (dalej: ustawa). Zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 17 ustawy instytucjami obowiązanymi są podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Przepisy obejmują zatem wszystkich tych przedsiębiorców, którzy świadczą usługi rachunkowe na zlecenie i na rzecz innych podmiotów. Będą to zarazem typowe biura rachunkowe ale także ci przedsiębiorcy, którzy prowadzą księgi rachunkowe na zlecenie innych podmiotów w ramach grupy kapitałowej.

REKLAMA

Polecamy: Zamów bezpłatny 14-dniowy dostęp do INFORLEX Biura rachunkowe!

Należy pokreślić, że przepisy dotyczące przeciwdziałania prania pieniędzy skonstruowane są w oparciu o zasadę ryzyka (ang. risk-based approach). Oznacza to, że przedsiębiorca sam powinien przeanalizować i ocenić, jakie konkretnie działania powinien podjąć, aby minimalizować ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. Działania te powinny być proporcjonalne do charakteru i wielkości przedsiębiorstwa. Kluczową role odgrywa zatem ocena ryzyka przedsiębiorcy. Dokument ten stanowi podstawę do wskazania jakie ryzyka występują w związku z prowadzoną działalnością oraz w jaki sposób przedsiębiorca zamierza te ryzyka minimalizować. Tak przeprowadzona analiza i szacowanie ryzyka pozwala dopiero na opracowanie właściwych procedur i zasad postępowania. Na marginesie można wskazać, że słowo ryzyko zostało użyte w ustawie aż 77 razy.

Zgodnie z art. 27 ust 1 ustawy Instytucje obowiązane identyfikują i oceniają ryzyko związane z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu odnoszące się do ich działalności, z uwzględnieniem czynników ryzyka dotyczących klientów, państw lub obszarów geograficznych, produktów, usług, transakcji lub kanałów ich dostaw. Działania te są proporcjonalne do charakteru i wielkości instytucji obowiązanej. Ponadto, jak wskazuje ust. 3, cytowanego artykułu, ocenę ryzyka należy sporządzić w postaci papierowej lub elektronicznej i w razie potrzeby, nie rzadziej jednak niż co 2 lata, dokonywać jej aktualizacji. Aktualizacja powinna nastąpić w szczególności w związku ze zmianami czynników ryzyka.

Nie ulega wątpliwości, że instytucje obowiązane zobligowane są do przeprowadzenia oceny ryzyka, a jej wykonanie powinno zostać udokumentowane. Należy podkreślić, że o ile przyjęta na podstawie oceny ryzyka wewnętrzna procedura w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu, może zawierać elementy wspólne dla wielu biur rachunkowych, to jednak ocena ryzyka powinna być dokumentem uwzględniającym specyfikę danego biura rachunkowego i odnoszącym się do tego konkretnego przedsiębiorcy.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Dlaczego przedsiębiorca prowadzący biuro rachunkowe powinien przeprowadzić ocenę ryzyka?

Obowiązek przygotowania oceny ryzyka instytucji obowiązanej wynika wprost z ustawy a ponadto, przepisy wskazują szereg różnych dalszych obowiązków odnoszące się wprost do oceny ryzyka przedsiębiorcy i podejmowanych w związku z jej wynikami działań. Można w tym miejscu wymienić jedynie kilka takich obowiązków, tytułem przykładu.

Po pierwsze, zgodnie z art. 28 ust 1 ustawy Generalny Inspektor Informacji Finansowej może zażądać przekazania mu przygotowanej przez przedsiębiorcę w zakresie jego właściwości oceny ryzyka oraz innych informacji mogących mieć wpływ na krajową ocenę ryzyka. Także podczas ewentualnej kontroli przedsiębiorca prowadzący biuro rachunkowe z pewnością zostanie poproszony o przedstawienie oceny ryzyka.

Po drugie, w myśl art. 33 ust. 2 ustawy, instytucje obowiązane rozpoznają ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu związane ze stosunkami gospodarczymi lub z transakcją okazjonalną oraz oceniają poziom rozpoznanego ryzyka. A ponadto, instytucje obowiązane stosują środki bezpieczeństwa finansowego w zakresie i z intensywnością uwzględniającą rozpoznane ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. Rozpoznanie ryzyka pozwala podjąć decyzje o tym, czy można stosować uproszczone środki bezpieczeństwa finansowego, w przypadku potwierdzenia niskiego ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu lub, w związku z wyższym ryzykiem, koniecznym jest zastosowanie wzmożonych środków bezpieczeństwa finansowego.

I wreszcie, biuro rachunkowe, które nie dopełniło obowiązku sporządzenia oceny ryzyka oraz jej aktualizacji podlega każe administracyjnej, którą, zgodnie z art. 150 ust. 1 ustawy może być m.in. kara finansowa do wysokości dwukrotności kwoty korzyści osiągniętej lub straty unikniętej przez instytucję obowiązaną w wyniku naruszenia albo - w przypadku gdy nie jest możliwe ustalenie kwoty tej korzyści lub straty - do wysokości równowartości kwoty 1 000 000 euro.

Trzeba także rozumieć, że dopiero na podstawie przeprowadzonej oceny ryzyka instytucji obowiązanej można sporządzić adekwatną i proporcjonalną do prowadzonej działalności wewnętrzną instrukcję przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowania terroryzmu.

Jakie elementy powinna zawierać ocena ryzyka biura rachunkowego?

Samo sporządzenie oceny ryzyka nie musi być procesem skomplikowanym dla większości, nawet średniej wielkości, biur rachunkowych. Przeprowadzona analiza powinna uwzględniać co najmniej kilka czynników ryzyka dotyczących rodzaju obsługiwanych klientów, państw lub obszarów geograficznych, produktów, usług oraz kanałów dystrybucji. Wybrane czynniki ryzyka powinny zostać przeanalizowane i poddane ocenie a następnie poprzez szacowanie prawdopodobieństwa wystąpienia zdarzeń objętych ryzykiem oraz ich skutków należy określić poziom istotności ryzyka charakterystyczny dla danego przedsiębiorcy. W dużym uproszczeniu, ocena ryzyka powinna pozwalać na określenie kontekstu działalności, ryzyk jakie mogą wynikać w związku z prowadzoną działalnością z uwagi na rodzaj klientów, obsługiwane segmenty, zakres oferowanych usług, wskazanie scenariuszy ziszczenia się opisywanych ryzyk oraz ekspercką ocenę prawdopodobieństwa ich wystąpienia i wywołanych skutków.

Wśród dodatkowych czynników ryzyka prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu charakterystycznych dla biur rachunkowych można wskazać okoliczności związane ze współpracą biura rachunkowego z klientem i dokonywanymi przez niego operacjami.

Mogą to być dla przykładu:

    1. tworzenie przez klienta podmiotów o skomplikowanej strukturze organizacyjnej i trudnym do ustalenia źródle finansowania;
    2. wykorzystywanie przez klienta osób zajmujących się prowadzeniem ksiąg jako pełnomocników lub prokurentów do reprezentacji w sytuacjach nie związanych z zakresem obowiązków;
    3. powierzanie przez klienta osobom zajmującym się prowadzeniem ksiąg jakichkolwiek obowiązków związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa klienta;
    4. zarządzanie rachunkami bankowymi klienta;
    5. niekompletne lub niezgodne z rzeczywistością odzwierciedlenie zdarzeń gospodarczych w księgach rachunkowych;
    6. tworzenie przez klienta kont rozliczeniowych o niewiadomym lub niejasnym przeznaczeniu;
    7. unikanie płacenia przez klienta podatków lub innych danin publicznoprawnych;
    8. ukrywanie źródeł pochodzenia pieniędzy lub innych wartości majątkowych;
    9. wykorzystywanie walut wirtualnych lub rachunków wirtualnych;
    10. dokonywanie wpłat i wypłat gotówkowych w okolicznościach nie wskazujących na istnienie uzasadnionych ku temu powodów;
    11. stosowanie instrumentów płatniczych na okaziciela;
    12. dokonywanie darowizn, dotacji lub innych przysporzeń majątkowych w sposób budzący wątpliwości co do celu, przeznaczenia środków lub tożsamości beneficjenta rzeczywistego;
    13. nieuzasadnione naciski na natychmiastowe wykonanie operacji.

Na wymienione wyżej okoliczności pracownicy biura rachunkowego powinni być szczególnie wyczuleni gdyż okoliczności te mogą świadczyć o większym ryzyku wystąpienia procederu prania pieniędzy oraz mogą być związane z finansowaniem terroryzmu.

Polecamy serwis: Prowadzę biuro rachunkowe

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Biura rachunkowe
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Prowadzisz biuro rachunkowe? Sprawdź, co wiesz o AML

Pracujesz w biurze rachunkowym? Sprawdź swoją wiedzę na temat regulacji AML, czyli przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Nakłada ona na biura rachunkowe liczne i szczegółowe obowiązki, których niedopełnienie zagrożone jest karami. Nasz test składa się z trzech części: zasadniczej, z pytaniami dotyczącymi przestrzegania przepisów, metryczki, prosimy również o podzielenie się opiniami z zakresu regulacji AML oraz ich stosowania. Każdy uczestnik testu pozna swój rezultat. Skumulowane, anonimowe wyniki zostaną omówione w specjalnym artykule. Co wiesz, a czego nie wiesz o przepisach AML? Sprawdź swoją wiedzę. Zapraszamy!

Prowadzisz lub pracujesz w biurze rachunkowym? Sprawdź, ile wiesz o AML

Pracujesz w biurze rachunkowym? Sprawdź swoją wiedzę na temat regulacji AML, czyli przepisów ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu.

Quiz. Prowadzisz biuro rachunkowe – sprawdź co wiesz o AML
Przed czym ubezpieczenie OC chroni biuro rachunkowe? Czy księgowi ubezpieczają się na zbyt niskie sumy?

Biura rachunkowe i firmy księgowe najczęściej wybierają ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) zawodowej z sumami gwarancyjnymi na poziomie od 50 do 100 tys. zł – podaje Leadenhall Insurance. W ramach polisy ubezpieczyciel przejmuje od księgowych finansową odpowiedzialność za nieprawidłowości i uchybienia, które popełniają podczas obsługi swoich klientów. Do najbardziej kosztownych pomyłek należą błędy w deklaracjach podatku VAT - poszkodowani klienci mogą obciążyć księgowych odsetkami naliczonymi przez Urząd Skarbowy.

REKLAMA

Zapobieganie praniu pieniędzy. Oto niezbędne procedury AML dla biur rachunkowych

Przeciwdziałanie praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu polega m.in. na stosowaniu tzw. środków bezpieczeństwa finansowego oraz przestrzeganiu wymaganych w tym zakresie procedur. Pierwszym ze stosowanych środków bezpieczeństwa jest identyfikacja klienta i weryfikacja jego tożsamości. Dokonanie tych czynności należy udokumentować.

Jak rozwinąć swoje biuro rachunkowe? 9 pomysłów, które sprawią, że w Twoim biurze pojawi się więcej Klientów

Otworzyłeś biuro rachunkowe lub kancelarię podatkową i masz mało klientów? Jesteś nowy w swojej miejscowości, nikt Cię nie zna, konkurencja od lat działa prężnie, a Ty chciałbyś w końcu zacząć zarabiać? Sprawdź, co możesz zrobić by rozruszać swoją działalność. Przygotowaliśmy niezbędnik z podpowiedziami dla właścicieli biur rachunkowych i kancelarii podatkowych, w którym znajdziesz pomysły na to, co zrobić, by zyskać nowych klientów.

Obowiązek sporządzania i aktualizacji ogólnej oceny ryzyka prania pieniędzy i finansowania terroryzmu

Każde biuro rachunkowe powinno znać i rozumieć ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu, które może wystąpić w związku z charakterem oraz zakresem prowadzonej przez siebie działalności. Temu celowi służy tzw. ogólna ocena ryzyka. Co ważne dokument ten należy nie tylko sporządzić ale też aktualizować dostosowując go do zmieniających się okoliczności, nie rzadziej niż co dwa lata.

Nawet milion złotych kary. Tych zasad muszą przestrzegać biura rachunkowe

Podmioty prowadzące działalność w zakresie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych lub prowadzący księgi podatkowe znajdują się na liście jednostek obowiązanych do stosowania przepisów o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (tzw. ustawa o AML). Wiąże się to z szeregiem obowiązków, z których nie każde biuro zdaje sobie sprawę

REKLAMA

Uproszczone procedury. Kiedy biuro rachunkowe może je stosować?

Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy  przewiduje łagodniejsze reguły identyfikacji i weryfikacji klientów w ściśle określonych przypadkach. Są to okoliczności, w których ryzyko wystąpienia przestępstwa prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu jest znacząco ograniczone, jeżeli nie całkowicie wyeliminowane. "Uproszczenie" nie zwalnia biura z obowiązków nałożonych przepisami ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu.

Kontakt z państwem trzecim, skomplikowane transakcje? To powinno zaalarmować biuro rachunkowe

Biuro rachunkowe ma obowiązek stosować wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego, jeżeli zajdą okoliczności świadczące o wyższym ryzyku prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu. To biuro ocenia czy takie okoliczności zaszły. Ponadto biuro stosuje wzmożone środki bezpieczeństwa zawsze w przypadkach stosunków gospodarczych lub transakcji związanych z państwem trzecim wysokiego ryzyka, a także gdy klient lub beneficjent rzeczywisty jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne albo członkiem rodziny takiej osoby, czy jej bliskim współpracownikiem.

REKLAMA