TK: przepisy dotyczące stosowania przymusu - niekonstytucyjne

Wnioski w tej sprawie złożył do TK prokurator generalny, który zakwestionował zapisy określające, że szczegółowe warunki użycia środków przymusu bezpośredniego - czyli np. pałek, kajdanek, siły fizycznej, paralizatorów - określane są w rozporządzeniach, a nie bezpośrednio w ustawie.

Do tej pory prokurator generalny skierował do TK kilka oddzielnych wniosków o stwierdzenie niezgodności z konstytucją przepisów, które upoważniają służby do stosowania środków przymusu. W czwartek TK zajął się przepisami 13 ustaw i rozporządzeń, na mocy których przymus może stosować np.: policja, Centralne Biuro Antykorupcyjne, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Żandarmeria Wojskowa, Służba Celna i Straż Graniczna. W czwartek, z wyjątkiem przepisu Prawa łowieckiego odnoszącego się do strażników Państwowej Straży Łowieckiej, wszystkie pozostałe zapisy ustawowe uznane zostały za niezgodne z ustawą zasadniczą.

Zgodnie z zapisem konstytucji "każdemu zapewnia się nietykalność osobistą i wolność osobistą; pozbawienie lub ograniczenie wolności może nastąpić tylko na zasadach i w trybie określonych w ustawie". Tymczasem np. w Ustawie o policji wskazano, że "Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, określa szczegółowe przypadki oraz warunki i sposoby użycia środków przymusu bezpośredniego".
"Kwestionowane upoważnienia ustawowe naruszają konstytucję ze względu na przekazanie do uregulowania aktem podustawowym całego kompleksu zagadnień odnoszących się do ograniczenia wolności osobistej obywateli" - mówił w uzasadnieniu orzeczenia sędzia TK Andrzej Wróbel. Dodał, że utrata mocy przez te przepisy spowoduje lukę prawną, więc konieczne jest odroczenie o rok skutków orzeczenia.

Według zapowiedzi przedstawiciela rządu, trwają już prace kilku resortów - z wiodącym udziałem MSW - nad przygotowaniem na poziomie ustawy nowych przepisów o zasadach przymusu bezpośredniego. "Prace zmierzają w kierunku przygotowania założeń do ustawy, która w sposób kompleksowy dla wszystkich służb ureguluje kwestię używania środków przymusu bezpośredniego" - powiedział Marcin Wereszczyński z departamentu prawnego MSW.

Na rozpoznanie przed TK oczekują jeszcze podobne wnioski prokuratora generalnego złożone już w bieżącym roku. Odnoszą się one do Służby Więziennej, BOR i służb w zakładach dla nieletnich.