Jakie wsparcie oferuje MOPS? Świadczenia w trudnych sytuacjach życiowych

• Kto może skorzystać z pomocy społecznej
• Rodzaje świadczeń z pomocy społecznej
• Zasiłek stały
• Zasiłek okresowy
• Zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy
• Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia
• Opłacanie składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe
• Usługi opiekuńcze

Kto może skorzystać z pomocy społecznej

Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomaga im zaspokoić podstawowe potrzeby i umożliwia życie w warunkach, które zapewniają godność człowieka.

Pomoc społeczną mogą uzyskać osoby i ich rodziny, dotknięte m.in. ubóstwem, bezdomnością, bezrobociem, niepełnosprawnością czy długotrwałą lub ciężką chorobą. O pomoc mogą ubiegać się:

• osoby z polskim obywatelstwem, mieszkające i przebywające w Polsce,
• obywatele państw członkowskich UE i EFTA, mieszkający i przebywający w Polsce,
• niektórzy cudzoziemcy mieszkający i przebywający w Polsce.

Zobacz również:

PFRON dofinansuje 85 proc. ceny samochodu. Rusza nabór wniosków - nowe zasady

Czy od 2027 roku ZUS będzie wypłacał emerytury i renty wyłącznie na konto bankowe?

Rodzaje świadczeń z pomocy społecznej

Osoby w trudnej sytuacji życiowej mogą ubiegać się o przyznanie świadczeń przez ośrodki pomocy społecznej. Pomoc może obejmować:

• wsparcie finansowe (np. zasiłki stałe, zasiłki okresowe),
• wsparcie rzeczowe i usługi (np. paczki żywnościowe, usługi opiekuńcze, schronienie dla osób bezdomnych),
• wsparcie specjalistyczne (np. doradztwo, poradnictwo rodzinne).

Wiele świadczeń uzależnionych jest od spełnienia kryteriów dochodowych oraz przeprowadzenia wywiadu środowiskowego przez pracownika socjalnego. W 2026 roku kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 1010 zł. Natomiast dla osoby w rodzinie jest to kwota w wysokości 823 zł.

Zasiłek stały

Celem zasiłku stałego z pomocy społecznej jest pomoc osobom pełnoletnim, które są całkowicie niezdolne do pracy lub niezdolne do pracy z powodu wieku i które prowadzą jednoosobowe gospodarstwo domowe lub pozostają w rodzinie.

Zasiłek stały w przypadku:

• osoby samotnie gospodarującej jest ustalany w wysokości różnicy między kwotą stanowiącą 130 proc. kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (czyli 1313 zł) a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 1000 zł miesięcznie;
• osoby w rodzinie jest ustalany w wysokości różnicy między kwotą stanowiącą 130 proc. kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (czyli 1069,90 zł) a dochodem na osobę w rodzinie.

W 2026 r. maksymalna kwota zasiłku stałego wynosi 1229 zł miesięcznie i nie może być niższa niż 100 zł miesięcznie.

Czytaj również:

Waloryzacji emerytur i rent w 2027 r. Rząd podjął decyzję po braku porozumienia

Zasiłek okresowy

Zasiłek okresowy jest świadczeniem z pomocy społecznym przysługującym:

• osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej,
• rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny.

Przepisy nie wymieniają konkretnie, w jakich sytuacjach przysługuje ten zasiłek. Mowa jest tylko o takich przykładach jak bezrobocie, długotrwała choroba czy niepełnosprawność. Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.

Zobacz również:

Minimum 14 dni urlopu wypoczynkowego - obowiązek czy prawo?

Wysokość zasiłku okresowego zależy od dochodu wnioskodawcy i kryteriów dochodowych. Wysokość świadczenia:

• w przypadku osoby samotnie gospodarującej jest ustalana do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie);
• w przypadku rodziny jest ustalana do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny.

Kwota zasiłku nie może być niższa niż 50 proc. różnicy między odpowiednim kryterium dochodowym a dochodem tej osoby. Minimalny zasiłek okresowy wynosi 20 zł miesięcznie, przy czym rada gminy, w drodze uchwały, może podwyższyć minimalne kwoty zasiłku.

Zasiłek celowy i specjalny zasiłek celowy

Jednorazowy zasiłek celowy jest przyznawany w celu zaspokojenia niezbędnej, konkretnej potrzeby bytowej. Zasiłek może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków, odzieży, opału czy niezbędnych przedmiotów użytku domowego. Zasiłek może być przyznany również na pokrycie kosztów drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Zasiłek celowy może być przyznany na pokrycie części lub całości wydatków na świadczenia zdrowotne. Dotyczy to osób bezdomnych oraz innych osób niemających dochodu oraz możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Zobacz również:

Coraz więcej dzieci wymaga kształcenia specjalnego. MEN zwiększa liczbę zatrudnionych specjalistów

Świadczenie przysługuje osobie samotnie gospodarującej bądź też rodzinie, spełniających kryteria dochodowe. Decyzja o przyznaniu zasiłku celowego z pomocy społecznej ma charakter uznaniowy.

O zasiłek mogą ubiegać się również osoby albo rodziny, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego bądź poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej. W takim przypadku specjalny zasiłek celowy może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

Pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia

Osobie albo rodzinie gmina może przyznać pomoc w celu ekonomicznego usamodzielnienia. Pomoc może być udzielona w formie pieniężnej lub w formie rzeczowej.

Pomoc w formie pieniężnej może być przyznana w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej pożyczki. Warunki udzielenia i spłaty pożyczki oraz jej zabezpieczenie jest określane w umowie z gminą. Dopuszczalne jest umorzenie pożyczki w całości lub w części jeżeli przyczyni się to do szybszego osiągnięcia celów pomocy społecznej.

Pomoc w formie rzeczowej następuje przez udostępnienie maszyn i narzędzi pracy stwarzających możliwość zorganizowania własnego warsztatu pracy oraz urządzeń ułatwiających pracę niepełnosprawnym. Przedmioty te są udostępniane na podstawie umowy użyczenia.

Opłacanie składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe

Kolejną formą pomocy społecznej jest opłacanie składek emerytalnych i rentowych. Mianowicie za osobę, która zrezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem, ośrodek pomocy społecznej opłaca składkę na ubezpieczenia emerytalne i rentowe.

Składka jest opłacana od kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, jeżeli dochód na osobę w rodzinie osoby opiekującej się nie przekracza 150 proc. kwoty kryterium dochodowego na osobę w rodzinie i osoba opiekująca się nie podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z innych tytułów lub nie otrzymuje emerytury albo renty. Dotyczy to również osób, które w związku z koniecznością sprawowania opieki pozostają na bezpłatnym urlopie.

Usługi opiekuńcze

Osobie wymagającej pomocy innych osób z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych lub specjalistycznych usług opiekuńczych, jeżeli jest osobą samotną i jest pozbawiona pomocy, której wymaga.

Usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, zaleconą przez lekarza pielęgnację w zakresie niewymagającym specjalistycznej wiedzy i kompetencji oraz, w miarę możliwości, zapewnienie kontaktów z otoczeniem.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach usługi opiekuńcze mogą być przyznane w trybie pilnym.

Podstawa prawna:

• ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz.U. z 2026 r. poz. 639 z późn. zm.)