REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Banany nie brązowieją, pomidory odporne na patogeny. MRiRW: nowe techniki genomowe (NGT) w rolnictwie to nie GMO. Będzie unijne rozporządzenie

Subskrybuj nas na Youtube
Dołącz do ekspertów Dołącz do grona ekspertów
pomidory, uprawa pomidorów, nowe techniki genomowe w rolnictwie (GMT), GMO
pomidory, uprawa pomidorów, techniki genomowe w rolnictwie, GMT, organizmy modyfikowane genetycznie (GMO)
/
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

– Powinniśmy upowszechniać wiedzę na temat nowych technik genomowych wśród uczniów, urzędników, a zwłaszcza rolników. Ta wiedza będzie nam potrzebna do prowadzenia prac podczas nadchodzącej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej i w rozmowach z rolnikami – podkreślił minister rolnictwa i rozwoju wsi Czesław Siekierski 28 listopada 2024 r. podczas konferencji „Nowe techniki genomowe. Propozycje dla innowacyjnego rolnictwa”. Wydarzenie zorganizowały wspólnie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Instytut Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – Państwowy Instytut Badawczy. 
rozwiń >

Czym są nowe techniki genomowe?

Jak wyjaśniali prelegenci, termin „nowe techniki genomowe” (ang. New Genomic Techniques), w skrócie NGT, opisuje różne nowoczesne (opracowane po 2001 r.) techniki stosowane w hodowli roślin, które umożliwiają precyzyjną zmianę materiału genetycznego. Głównym zadaniem NGT jest zmiana genomu. Tym samym tworzy się cechy, których uzyskanie metodami tradycyjnymi byłoby bardzo trudne i długotrwałe

Są to m.in. takie pożądane cechy, jak: odporność na szkodniki, choroby i niekorzystne warunki środowiskowe oraz skutki zmiany klimatu, mniejsze wymagania dotyczące stosowania nawozów i środków ochrony roślin, większa zawartość składników odżywczych. 

REKLAMA

Przykłady produktów NGT

Uczestnicy konferencji przedstawili przykłady następujących roślin NGT spoza UE, które są już dostępne lub trwają nad nimi prace. Znalazły się wśród nich m.in. następujące produkty:

  • soja wysokooleinowa;
  • pomidory odporne na patogeny;
  • niebrązowiejące banany;
  • pszenica o niskiej zawartości glutenu;
  • kukurydza odporna na wirusy,
  • ziemniaki odporne na zarazę ziemniaka,
  • sałata o zwiększonej o około 150 proc. zawartości witaminy C.

Nowe techniki genomowe a GMO

GMO (ang. genetically modified organism) to, zgodnie z informacjami przekazanymi przez panelistów, organizm zmodyfikowany genetycznie, którego genom został zmieniony metodami inżynierii genetycznej. GMO w powszechnym rozumieniu to wprowadzenie do organizmu obcego DNA. Fragment obcego DNA obecny w genomie rośliny daje możliwość wykrywania GMO i tym samym możliwość jego śledzenia na rynku.

Zgodnie z przepisami Unii Europejskiej państwa członkowskie UE mogą zakazać uprawy rośliny GMO na swoim terenie.

Natomiast w odróżnieniu od roślin GMO rośliny NGT nie zawierają „obcego” DNA, a co za tym idzie – brak jest metod wykrywania.

Są 2 kategorie roślin NGT. 

Roślina kategorii 1 NGT ma następujące cechy:

  • różni się od rośliny biorcy/rodzicielskiej nie więcej niż 20 modyfikacjami genetycznymi;
  • jest uważana za równoważną roślinom konwencjonalnym;
  • przyznanie tej kategorii nie powoduje konieczności przeprowadzenia oceny ryzyka i zarządzania ryzykiem;
  • nie traktuje się NGT 1 jako rośliny GMO;
  • nie obowiązują dla niej przepisy dotyczące GMO.

Roślina kategorii 2 NGT ma następujące cechy:

  • różni się od rośliny biorcy/rodzicielskiej więcej niż 20 modyfikacjami genetycznymi;
  • jej modyfikacje genetyczne wykraczają poza ramy ustalone dla kategorii 1;
  • nie jest równoważna z roślinami konwencjonalnymi;
  • zasadniczo NGT 2 jest traktowane jak klasyczne GMO – obowiązują przepisy dotyczące GMO z odstępstwami.

Zalety NGT w hodowli roślin 

Uczestnicy dyskusji przytoczyli korzyści, które płyną ze stosowania NGT w hodowli roślin z perspektywy przemysłu spożywczego UE oraz świata nauki. Zgodnie z nimi NGT mogą:

Dalszy ciąg materiału pod wideo
  • wzmocnić odporność i bezpieczeństwo naszego łańcucha dostaw żywności;
  • stanowić źródło innowacji;
  • zapewnić zaopatrzenie w żywność i zagwarantować bezpieczeństwo żywnościowe;
  • zmniejszyć negatywne skutki oddziaływania klimatu i utraty bioróżnorodności;
  • zwiększyć konkurencyjność w wymianie z międzynarodowymi partnerami handlowymi;
  • produkować rośliny bardziej odporne na szkodniki, choroby i niekorzystne warunki środowiskowe oraz skutki zmiany klimatu, wymagające mniej zasobów naturalnych, nawozów i pestycydów, przyczyniające się do zachowania różnorodności biologicznej;
  • poprawić zawartość składników odżywczych w żywności i paszy;
  • zmniejszyć zawartość w roślinach szkodliwych substancji takich jak toksyny i alergeny.
  • niektóre mogą być tak samo bezpieczne jak rośliny hodowane konwencjonalnie.

Problem patentowania NGT

Uważam, że dorobek hodowlany powinien być powszechnie dostępny dla rolników, a nie pozostawać w rękach wielkich koncernów. Dlatego działania przeciwdziałające patentowaniu NGT są wyjątkowo ważne – stwierdził minister Czesław Siekierski.
Słuchacze konferencji mogli zapoznać się z następującymi pytaniami i wątpliwości dotyczącymi skutków patentowania NGT, które powstały m.in. w ramach prac nad projektem rozporządzenia Komisji Europejskiej dotyczącym NGT:

  • ograniczenie dostępu do materiałów hodowlanych;
  • ograniczenie konkurencyjności;
  • monopolizacja rynku;
  • negatywne finansowe skutki dla małych i średnich hodowców, a w efekcie wyeliminowanie ich z rynku;
  • redukcja liczby hodowanych gatunków;
  • obawy o nieumyślne naruszenie patentu;
  • zagrożenie dla przywileju hodowcy, czyli możliwości wykorzystania zarejestrowanych odmian do tworzenia nowych;
  • zagrożenie dla dalszego rozwoju rolnictwa, którego kluczem jest silna hodowla roślin.

Prelegenci przytoczyli dane, zgodnie z którymi obecnie kilka wielkich światowych koncernów sprzedaje ponad 50 proc. nasion na świecie.
– Jesteśmy w gronie państw UE, które domagają się instrumentów chroniących zasady konkurencji oraz mniejsze firmy przed wielkimi koncernami – poinformował minister Czesław Siekierski.

Prawo UE musi nadążyć za postępem

Uczestnicy konferencji podkreślili, że obecne prawodawstwo UE dotyczy wyłącznie GMO i nie pozwala na stosowanie nowych technik genomowych w hodowli roślin.
Obecnie przepisy:

  • Nie są dostosowane do naukowego i technologicznego postępu.
  • Nie uwzględniają, czy produkty mają potencjał, aby przyczynić się do zrównoważonego rozwoju.

Zgodnie z oczekiwaniami przemysłu spożywczego wobec ram prawnych UE w zakresie NGT przepisy powinny m.in.:

  • Zapewniać, że nowe odmiany roślin pochodzące z NGT uznane za bezpieczne są traktowane jednakowo jak rośliny konwencjonalne w całym łańcuchu dostaw bez dodatkowych wymagań, jak znakowanie.
  • Zachęcać do innowacji hodowlanych i wspierać dostęp do nowych technologii.
  • Zapewniać spójności z unijną Strategią „Od pola do stołu” i innymi regulacjami UE.

Projekt rozporządzenia Komisji Europejskiej ws. NGT

Jak poinformowali paneliści, Komisja Europejska (KE) po ponad 10 latach podjęła inicjatywę w kierunku legislacji NGT w odniesieniu do hodowli roślin. W ramach prowadzonych prac KE:

  • Zebrała opinie krajów członkowskich.
  • Przeprowadziła konsultacje społeczne.
  • Przygotowała projekt rozporządzenia regulującego kwestię roślin NGT.

Nowe rozwiązania KE są wspólnie opracowywane przez wszystkie kraje członkowskie.

Komisja Europejska przygotowała projekt rozporządzenia ws. NGT, który został opublikowany 6 lipca 2023 r. i przekazany równolegle do Rady UE i Parlamentu Europejskiego. W Radzie UE nadal trwa dyskusja na poziomie grupy roboczej.
Celem projektu jest ułatwienie wprowadzenia do obrotu roślin NGT, które są uznawane za sprzyjające zrównoważonemu rozwojowi.

W projekcie rozporządzenia rośliny NGT są podzielone na dwie kategorie grupy ze względu na liczbę modyfikacji.

Założenia projektu rozporządzenia dotyczące roślin NGT 1 są następujące:

  • łatwa ścieżka dostępu do rynku;
  • brak oceny ryzyka;
  • brak konieczności znakowania produktów NGT 1 poza materiałem siewnym;
  • rośliny NGT 1 wytworzone w UE będą oceniane przez to państwo UE, w którym zostanie złożony wniosek, a następnie dopuszczone do stosowania w całej UE;
  • rośliny NGT 1 importowane będą oceniane i dopuszczane do obrotu przez Komisję Europejską we współpracy z EFSA (Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności) i pozostałymi państwami członkowskimi.

Założenia projektu rozporządzenia dotyczące roślin NGT 2 są następujące:

  • uproszczona procedura wydawania zezwoleń w porównaniu do GMO;
  • poluzowane wymogi oceny ryzyka;
  • możliwość odstąpienia od monitorowania po wprowadzeniu do obrotu;
  • brak metod detekcji i identyfikacji nie jest przeszkodą we wprowadzaniu do obrotu;
  • brak możliwości zakazania uprawy.
Ważne

Obowiązuje zakaz stosowania NGT 1 i NGT 2 w produkcji ekologicznej.

Stanowisko Polski w sprawie NGT

Jak dotąd Polska nie poparła projektu rozporządzenia Komisji Europejskiej ws. roślin NGT. – Polska będzie kontynuowała prace nad projektem rozporządzenia NGT w ramach prezydencji – zapowiedział minister Siekierski.

Uczestnicy konferencji

W wydarzeniu wzięli udział, oprócz gospodarzy ministra rolnictwa i rozwoju wsi Czesława Siekierskiego oraz dyrektora Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin – PIB dr. inż. Michała Rokickiego:

  • sekretarz stanu w MRiRW Stefan Krajewski;
  • główny inspektor ochrony roślin i nasiennictwa Andrzej Chodkowski;
  • główny inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych Przemysław Rzodkiewicz;
  • sekretarz stanu w Ministerstwie Aktywów Państwowych Zbigniew Ziejewski;
  • dyrektor Centrum Doradztwa Rolniczego w Brwinowie Mirosław Drygas;
  • przedstawiciele Krajowej Grupy Spożywczej;
  • członkowie Polskiej Izby Nasiennej;
  • członkowie Izby Zbożowo-Paszowej – Krajowej Izby Gospodarczej;
  • przedstawiciele Federacji Gospodarki Żywnościowej RP;
  • przedstawiciele instytucji podległych MRiRW;
  • przedstawiciele instytucji naukowych i uczelni zainteresowanych tematyką konferencji;
  • młodzież ze szkół rolniczych;
  • przedstawiciele organizacji społecznych i branżowych.

Interaktywny sondaż dla słuchaczy konferencji

Podczas interaktywnego sondażu słuchacze konferencji mieli możliwość przekazania, za pomocą smartfonów, swoich opinii na temat stosowania NGT w hodowli roślin.
W ramach sondażu organizatorzy konferencji zadali słuchaczom 3 pytania:
Pytanie 1: NGT wymaga nowego prawa, ponieważ:
a) trzeba dostosować prawo do nowych osiągnięć nauki;
b) umożliwi to międzynarodową wymianę handlową;
c) umożliwi to stosowanie NGT w praktyce.
Wyniki: Najwięcej respondentów wskazało na odpowiedź a) i prawie tyle samo na odpowiedź c).
Pytanie 2: Europejscy hodowcy powinni mieć ułatwiony dostęp do NGT, aby:
a) w precyzyjny sposób tworzyć zmienność genetyczną;
b) dorównywać światowej konkurencji;
c) szybciej wytwarzać odmiany dostosowane do zmian klimatycznych.
Wyniki: Najwięcej respondentów wskazało na odpowiedź c), na drugim miejscu znalazła się odpowiedź b), a na trzecim odpowiedź c).
Pytanie: 3: Jak na małe i średnie firmy hodowlane wpłynie wprowadzenie na rynek dużej liczby patentowanych roślin NGT?
a) zmobilizuje do wdrażania takich innowacji;
b) obniży konkurencyjność, a w efekcie wyeliminuje z rynku;
c) nie będzie mieć wpływu.
Wyniki: Najwięcej respondentów wskazało na odpowiedź b), na drugim miejscu znalazła się odpowiedź a), a odpowiedzi c) nie wskazał ani jeden respondent.

Zapisz się na newsletter
Najlepsze artykuły, najpoczytniejsze tematy, zmiany w prawie i porady. Skoncentrowana dawka wiadomości z różnych kategorii: prawo, księgowość, kadry, biznes, nieruchomości, pieniądze, edukacja. Zapisz się na nasz newsletter i bądź zawsze na czasie.
Zaznacz wymagane zgody
loading
Zapisując się na newsletter wyrażasz zgodę na otrzymywanie treści reklam również podmiotów trzecich
Administratorem danych osobowych jest INFOR PL S.A. Dane są przetwarzane w celu wysyłki newslettera. Po więcej informacji kliknij tutaj.
success

Potwierdź zapis

Sprawdź maila, żeby potwierdzić swój zapis na newsletter. Jeśli nie widzisz wiadomości, sprawdź folder SPAM w swojej skrzynce.

failure

Coś poszło nie tak

Źródło: Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:
Autopromocja

REKLAMA

QR Code

REKLAMA

Prawo
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Trump ogłasza cła. Co na to Europa? [Eksperci]

Donald Trump ogłasza cła na Europę - rekordowy pakiet finansowych zobowiązań obejmuje hurtowo wszystkie kraje Unii Europejskiej. Czy cła dotkną Polskę? Czego najbardziej obawiają się eksperci?

SN: ZUS przegrywa sprawę o pominięcie 2-3 lat służby wojskowej do emerytury

Wydawało się, że to będzie archiwalny problem prawny – kilka lat służby wojskowej w czasach PRL pomijanych przy ustalaniu emerytury przez ZUS. To jednak wciąż aktualna sprawa, o czym świadczy to, że wciąż zajmują się nim sądy. Z ZUSem skutecznie spierają się byli żołnierze, którzy służyli w wojsku np. w latach 80-tych, a ZUS pomija ten okres w wyliczeniach emerytalnych. Np. ZUS uważa, że do czasu pracy w szczególnych warunkach nie zalicza się okresu zasadniczej służby wojskowej np. w 1983 r.

Mam długi. Jak z nich wyjść? Co robić? [PORADNIK]

Mam długi. Jak z nich wyjść? Co robić? - to częste pytania zadawane na forum w Internecie. Po pierwsze, należy zaprzestać zaciągania kolejnych zobowiązań. Co dalej? Oto poradnik, który pokazuje jak krok po kroku wyjść z długów. Zawiera wszystko, co należy widzieć o oddłużaniu.

Sprawdź uprawnienia kierowcy. Nowa usługa w aplikacji mObywatel

W aplikacji mObywatel można już sprawdzić uprawnienia kierowcy. Wystarczy wpisać imię, nazwisko oraz numer blankietu dokumentu, aby uzyskać możliwość weryfikacji danych każdego kierowcy i statusu jego prawa jazdy, tymczasowego prawa jazdy oraz pozwolenia na kierowanie tramwajem.

REKLAMA

Opłaty za pobyt w DPS. Współpraca z MOPS ma znaczenie [Kryteria 2025]

W kontekście opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej sporo mówi się o kryteriach dochodowych i kręgu osób zobowiązanych. Nie każdy jednak pamięta, iż na zakres tej opłaty wpływa również wywiad środowiskowy. Dlaczego?

Sąd Apelacyjny unieważnił umowę kredytu złotówkowego (prawomocnie). Jakie były powody? Analiza radcy prawnego

Jeśli w pierwszej i drugiej dekadzie XXI wieku prawie każdy mógł powiedzieć, że kojarzy kogoś znajomego, kto wyjechał za granicę ze względu na exodus migracyjny, to zakładam, że już w trzeciej dekadzie prawie każdy będzie kojarzył kogoś, kto unieważnił swoją umowę z bankiem. I to nie tylko tę waloryzowaną kursem waluty obcej. Unieważnianie kredytów i pożyczek stanie się sportem narodowym Polaków, takim jak jest nim teraz grillowanie.

Ile naprawdę zarabia przeciętny Polak? Duże różnice w płacach kobiet i mężczyzn

Znamy już najnowsze dane o wynagrodzeniach za październik 2024 roku. GUS podał, że przeciętne wynagrodzenie wyniosło 8363,69 zł brutto, ale mediana była o 18% niższa i wyniosła 6856,75 zł. Dysproporcje te wskazują na duże rozwarstwienie płacowe, szczególnie widoczne w zależności od płci, wieku, branży oraz wielkości firmy. Sprawdź, co kryje się za tymi liczbami.

Już niebawem gminy będą mogły zablokować budowę tysięcy domów, a rolnicy – pomimo posiadania znacznych areałów – będą zmuszani do zakupu działek na terenach wyznaczonych pod zabudowę. Zmiana ważnego terminu w ramach reformy systemu planowania przestrzennego

To, że już niebawem miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego oraz decyzje o warunkach zabudowy będą musiały być zgodne z uchwalanymi przez gminy planami ogólnymi, a tym samym – gminy będą mogły uniemożliwić właścicielowi nieruchomości np. budowę domu na działce, która w ww. planie ogólnym zostanie zlokalizowana w strefie objętej zakazem zabudowy – jest nieuniknione, ponieważ ustawa wprowadzająca reformę systemu planowania przestrzennego już obowiązuje. Aktualnie rozchodzi się jednak o termin, do którego samorządy mają obowiązek opracowania ww. planów ogólnych, który rząd chce wydłużyć, do 1 lipca 2026 r. (z 1 stycznia 2026 r.). Ww. reformy obawiają się zwłaszcza rolnicy, którzy – w przypadku ustalenia na będących w ich posiadaniu terenach rolnych tzw. stref otwartych z zakazem zabudowy – celem budowy domu, pomimo posiadania znacznych areałów ziemi, będą zmuszani do zakupu działek na terenach wyznaczonych pod zabudowę.

REKLAMA

Wielkie zmiany w dowodach osobistych. Milionom Polaków grozi za to kilka tysięcy kary

Mamy czas wielkiej wymiany dowodów osobistych. Wedla danych resortu cyfryzacji, po nowy dokument w tym roku musi się zgłosić blisko 3,5 miliona Polaków. Co z tymi, którzy się będą ociągać i tego nie zrobią? Grozi im za to kara grzywny. Jak wysoka? Nawet 5 tysięcy złotych. 

Po co raz na 7 lat przepuszczać osoby niepełnosprawne ze stałym orzeczeniem przez specjalistów w WZON?

Tak pyta nasza czytelniczka. I argumentuje „Skoro niektóre osoby niepełnosprawne mają orzeczenia na stałe z MZON lub ZUS, bo ich schorzenia nie rokują poprawy, to po co zasadnym jest "przepuszczanie" ich co 7 lat przez "specjalistów" WZON? Moim zdaniem chyba tylko po to, by tysiące osób oceniających miały nadal zapewnioną pracę. Może i ona niewdzięczna, ale chyba nie aż taka zła, skoro są chętni...

REKLAMA